Het enige wat ik weet van dit schilderij in de serie over Lezende Vrouwen is, dat het geschilderd is door een uit Australié afkomstige schildesres nl. Florence Fuller. Naspeuringen op Google etc. hebben weinig tot niets opgeleverd. Misschien zijn er lezers van Spechtiania die mij meer over deze kunstenares kunnen vertellen. Ik wacht reacties graag ad.
De schilder van dit schilderij voorstellende een vrouw op de rug gezien een boek lezende, is mij helaas niet bekend. Wellicht dat een lezer van Spechtiania mij kan helpen. Ik wacht een reactie af.
Dit schilderij in de serie over Lezende Vrouwen verschilt enorm van de werken die ik tot nog toe heb afgebeeld. Waren de zes voorgaande schilderijen romantisch van aard, dit werk van Edward Hopper laat een onwerkelijke desolate sfeer zien. Daarnaast heerst een psycholische spanning. De vouw lijkt me niet gelukkig te zijn en zij is duidelijk geisoleerd van haar omgeving. Zij heeft geen contact, wat nog versterkt wordt doordat de vrouw achter een raam is geplaatst. We zien wel een buitenwereld, maar daar maakt ze geen deel van uit.
Hopper werd op 22 juli in het plaatsje Nyack in de staat New York geboren en overleed op 15 mei 1967 in New York City.
Dit romantische schilderij van een tot de gegoede kring behorende vrouw die liggend in een bos aan het lezen is, is geschilderd door de Hongaarse schilder Gyula Benczur. Hij leefde van 1844 tot 1920 die tijdens zijn leven al heel veel succes had.
Vooral bij de Hongaarse elite was hij in trek en hij schilderde veel portretten van aristocraten.
Dit impressionistische schilderij van een lezende vrouw is van de Amerikaanse schilder Frank Weston Benson. Hij werd 24 maart 1862 geboren in Salem in de staat Massachusetts. Hij kreeg lessen van Otto Grundmann en later vertrok hij vanuit Boston naar Parijs, waar hij lessen volgde aan de Academie Julien.
Tijdens zijn jaren in Boston raakte hij bevriend met Edmund Charles Tarbell en Robert Reid. Met hen schilderde hij landschappen, die nog erg academisch van aard waren.
Teruggekeerd in Amerika trouwde hij in Boston met Ellen Perry Peirson. Rond het jaar 1898 veranderde zijn stijl van schilderen en ging impressionistisch werken en daarmee werd hij succesvol. Hij bleef les geven tot 1913. In 1915 stelde hij voor het eerst werken die betrekking hadden op de jacht en het vissen ten toon. 15 november stierf Benson op hoge leeftijd in 1951.
Dit schilderij van een lezende vrouw is vervaardigd door de voor mij onbekende Franse schilder Delphin Enjorlas. Hij werd in 1857 geboren in het plaatsje Courcouron in de Ardeche. Hij kreeg les van o.a. Gerome en Dagnan-Bouveret. Hij schilderde landschappen, maar vooral jonge dames gezeten onder lamplicht en geschilderd in pasteltinten die aan het lezen zijn of bloemen in een vaas zetten. Hij stierf op hoge leeftijd in 1945.
Ik vind zijn werk erg zoetelijk en neigen naar kitsch
De schilder van deze lezende vrouw is de Nederlandse schilder Leo Gestel. Waarschijnlijk is het een vroeg schilderij van hem.
Waarschijnlijk is dit een van de eerste afbeeldingen van een vrouw die een boek leest. Het is geschilderd door Rogier van der Weyden. Gezien de tijd waarin dit werk ontstond zal het boek waarschijnlijk de bijbel zijn.
Dit is een van de zelfportretten die de jonggestorven Belgische schilder Rik Wouters heeft gemaakt. Deze schilder werd 21 augustus 1882 in Mechelen geboren; op 6 jarige leeftijd kreeg hij te maken met het overlijden van zijn moeder. Hij had een bloedhekel aan school en wilde na de lagere school niet doorleren. Hij leerde het houtsnijden in het meubelatelier van zijn vader en bij Theo Blickx leerde hij boetseren.
Toen hij 17 jaar was schreef hij zich in bij de Brusselse Academie, maar ook daar hield hij het niet lang uit. Ten einde raad ging hij het leger in. In die tijd leerde hij zijn vrouw kennen Helene Philomene Duerinckx, kortweg Nel met wie hij op 15 april 1905 trouwde. Zij werd zijn grote muze en vervulde zijn korte leven.
Het gezin leeft in grote armoede, totdat hij een contract kan sluiten bij Giroux die hem een vast maandsalaris geeft. In de jaren 1912 en 1913 werkt Wouters koortsachtig aan een groot oeuvre; naast het schilderen beoefent hij ook de beeldhouwkunst en vervaardigt een prachtige buste van James Ensor. In 1914 moet hij in dienst, wordt gevangengenomen, maar ontsnapt Hij deserteert uit het leger, helaas openbaart zich dan een fatale ziekte nl. kaakbeenkanker. Samen met Nel gaat hij naar Amsterdam en ondergaat daar verschillende operaties, die allen mislukken. Hij sterft op 11 juli 1916; zijn Nel overleeft hem tot 1971.
Zijn creatieve loopbaan duurde slechts 10 jaar en in die korte tijd schilderde hij liefst 170 werken en vervaardigde 35 sculpturen.
In deze serie over Lezende Vrouwen, ditmaal een schilderij van een leerling van Meijer de Haan, aan wie ik nog niet zo lang geleden een artikel heb gewijd in mijn serie over Zelfportretten.
Deze leerling heette Joseph Jacob Isaacson. Deze schilder werd op 20 april 1859 in Den Haag geboren; daar werd hij slechts 11 jaar oud aan de Kunstacademie. Pogingen om in Delft de middelbare akte Tekenen te halen mislukten en daarom vertrok hij naar Londen waar hij 10 maanden de kost verdiende met portrettekenen. Teruggekomen in Nederland kreeg hij van de bekende bankier A.C.Wertheim een beurs en die stelde hem in staat om samen met zijn toenmalige leermeester in 1888 naar Parijs te gaan. Hij leerde er Theo van Gogh kennen. Veel succes had Joseph overigens niet in Parijs met zijn werk. Om toch brood op de plank te hebben werd hij corrrespondent in Parijs voor het in 1897 opgerichte Kunstblad De Portefeuille. Hij was de eerste die de aandacht vestigde op de toen totaal onbekende Vincent van Gogh. Over zijn verdere leven weten we niet veel. In het jaar 1896 leefde hij 4 maanden in Cairo. In 1904 trouwde hij. Teruggekeerd naar Amsterdam leidde hij er een zeer teruggetrokken bestaan; hij schilderde zeer langzaam en verdiepte zich bijna obsessief in de Joodse mystiek. 12 december 1943 werd hij vermoord in Auschwitz.
Spechtiania houdt zich op zijn weblog voornamelijk bezig met cukturele zaken waaronder schilderkunst, muziek, films, toneel, literatuur, foto's en af en toe reacties op de actualiteit. Hij gaat daarin zijn eigen gang en hecht niet aan het al of niet reageren op zijn artikelen.
In de schilderkunst heeft hij een groot aantal afleveringen gewijd aan Zelfportretten en Kunstenaars gezien door andere Kunstenaars. Een paar jaar geleden deed ik aan mijn schoonzus een boek cadeau getiteld Lezende vrouwen zijn gevaarlijk. Dit heeft mij aangezet om een aantal artikelen te wijden aan schilders die dit onderwerp schilderden.
Als eerste ziet U het hiernaast afgebeelde schilderij van de hand van Alfred Stevens, voorstellende een vrouw, duidelijk behorend tot de betere klasse, die zittend op een bank in een parklandschap, een boek leest.
Of de bloem in haar rechterhand en de appel naast haar liggend een betekenis hebben weet ik niet. Misschien zijn er lezers die mij dit kunnen vertellen.
in mijn serie over zelfportretten deze keer een zelfportret van een voor de meeste Nederlanders onbekende schilder aan wie momenteel in het Joods Historisch Museum een tentoonstelling is gewijd namelijk de 19de eeuwse schilder Meijer de Haan.Voor het eerst komen de werken van deze schilder samen, dus zowel de schilderijen die hij in zijn Amsterdamse- als zijn Bretonse periode schilderde. Ook zijn er werken te zien van zijn beroemde Franse tijdgenoot Paul Gauguin, maar ook van zijn leerlingen Joseph Jacob Isaacson, Louis Hartz en Baruch Lopes de Leao Laguna.
Dit zelfportret dateert uit zijn Bretonse periode, toen hij een veel kleurrijker, helderder palet hanteerde, duidelijk beinvloed door Gauguin. De Haan leefde van 1852 tot 1895.
vroeg ik me af toen ik de tentoonstelling Alfred Stevens bezocht in het Van Goghmuseum te Amsterdam. Mijns inziens is het een van de mooiste schilderijen die overigens fantastisch tentoongesteld zijn. Op een wonderschone rode achtergrond in een halve cirkel, waardoor er voldoende kijkruimte blijft bestaan, ook al het is druk. Dat was het gelukkig niet toen ik de tentoonstelling bezocht.
Tegelijk met deze tentoonstelling is er in het Haags gemeente museum een expositie gewijd aan een schilder die je enigszins kunt vergelijken met Stevens, nl. Vlahu Buhovac, over wie ik nog wil schrijven. Beiden bewogen zich in de societykringen. Stevens werd op 11 mei 1823 in Brussel geboren en samen met zijn 2 broers en zusje groeide hij op bij zijn kunstzinnige grootouders. Zelf trouwde Alfred in 1858 te Parijs met Marie Blanc. Uit dit huwelijk werden 4 kinderen geboren.
Zijn eerste lessen kreeg Alfred van de in die tijd beroemde schilder Francois-Joseph Navez; deze richtte vooral zij aandacht op het tekenen. In 1844 beeindigde Stevens deze lessen, vertrok naar Parijs en volgde lessen bij Camille Roqueplan en Ingres. Als zijn grootmoeder in 1849 overlijdt keert Stevens terug naar Brussel. Zijn doorbraak maakte Alfred tijdens de wereldtentoonstelling van 1855 in Parijs waar zijn schilderij Les soldats de Vincennes door het thema en het realisme ervan de aandacht trok van keizer Napoleon III.
Al snel verliet hij het historische en sociaal-kritische genre en stapte over naar het thema van het atelier-interieur met het thema van de goed gesitueerde Parijse vrouw in prachtige kledij, alleen of met vriendinnen, die hij plaatst in een decor van zeer luxueuze, vol m et kunstvoorwerpen burgersalons. Met andere woorden het dagelijkse, eigentijdse leven van de bevoorrechte klasse,
Door zijn enorme succes kon hij er een luxueuze levensstijl op na houden en zoals zoveel beroemde tijdgenoten verzamelde hij kostbare kunstobjecten w.o. de toen trendy Japanse prenten. Door zijn werk en roem verkreeg hij toegang tot de hoogste kringen. Rond de jaren '80 verslechterde zijn gezondheid door een aandoening aan de luchtpijp en werd hem door artsen een verblijf aan zee aangeraden. Daar schilderde hij olieverfschilderijen van de zee en de kust onder wisselende klimaatomstandigheden. Het bijzondere van deze werken was dat ze met een veel lossere penseelvoering werden gemaakt en dus impressionistisch aandoen.
Voor de wereldtentoonstelling van 1889 schilderde Stevens samen met Henri Gervex en een groot aantal medewerkers een werk van 120 bij 20 meter waarop 641 beroemde mannen en vrouwen uit de periode 1789 tot 1889 waren afgebeeld. De vroege jaren negentig waren zeer ingrijpend voor Stevens, toen stierven nl. achtereenvolgens zijn broer Arthur, zijn vrouw Marie en zijn broer Joseph. In 1899 1899 brak hij door een ngelukkige val zijn been. De breuk genas niet en daardoor kwam hij in een rolstoel terecht. 24 augustus 1906 overleed Alfred in Parijs.
In zijn werken maakte hij vaak gebruik van reflecties in spiegels, een half open deur, waarachter je weer een andere weelderig ingerichte salon vermoedt. Zijn kleuren zijn vaak stralend en helder, vooral in de luxueuze vrouwenkleren. Vooral in Amerika kreeg hij veel navolgers,
Overigens wie de dame in bad was, wordt nergens vermeld.
is de naam van het schilderij van de Franse schilder Emile Friant, dat de aandacht trekt van de hoofdfiguur in de film Il y'a long temps que je t'aime. En wetend dat deze vrouw de niet te dragen last draagt van de "moord "op haar ongeneeslijk zoontje van 6, waarvoor zij tot 15 jaar gevangenisstraf was veroordeeld, is dat niet zo vreemd.
We zien namelijk een rouwende vrouw die zich buigt over het nog geopende graf, waarin waarschijnlijk een geliefde ligt. Heel treffende weet de schilder het verdriet in donkere tinten te treffen, met alleen licht vallend op het gebogen hoofd van de rouwende dame.
Ongetwijfeld zal iedere lezer van Spechtiania onmiddellijk de afgebeelde man herkennen die somber voor zich uitstaart gezeten aan een tafel waarop een glas staat wellicht gevuld met absinth.
Het is Vincent van Gogh in krijt gevangen door een tijdgenoot, Henri Toulouse Lautrec, een schilder die naar alle waarschijnlijkheid inzag dat deze Vincent, net zoals hij een ongelukkig persoon was, voor wie het leven een kwelling was en depressies steeds meer de overhand namen.
Op de tentoonstelling in Museum Singer te Laren gewijd aan Mauve en schilders die evenals hij in Laren werkzaam waren, hangt dit schilderij van de schilder Evert Pieters.
Het is geen zelfportret, maar een schilderij van de schilder Baruch Lopes de Leao de Laguna, die een groot aantal jaren in Laren heeft gewoond en gewerkt.
Hij is vooral bekend geworden door de portretten die hij van verschillende vooraanstaande tijdgenoten maakte, zoals Colijn en Domela Nieuwenhuis.
In Laren raakte hij bevriend met Evert Pieters en deze vriendschap resulteerde in dit portret dat hij in 1920 vervaardigde.
Nog op 79 jarige leeftijd sloeg het noodlot toe toen hij in 1943 door de Nazi's werd opgepakt en getransporteerd naar een concentratiekamp waar hij om het leven werd gebracht.
De schilder Maarten Jungmann heeft zich in een bepaalde gemoedstoestand afgebeeld. Zo te zien heeft hij enorm veel plezier tijdens het schilderen. Of zou hij net een mooie opdracht hebben gekregen of een werk voor een mooie bedrag verkocht.
Ik weet het niet, net zomin als ik gegevens over deze schilder heb kunnen vinden. Alleen dat hij in 1877 in Rotterdam is geboren en in 1964 in Leiden is gestorven.
In deze serie gewijd aan portretten van schilders vervaardigd door broeders in de kunst deze keer een mijns inziens prachtig portret van Anton Mauve, getekend door Willem Witsen.
Wanneer Witsen dit schilderij vervaardigde weet ik niet, maar het laat duidelijk zien dat de man leed aan steeds terugkerende depressies, een ziekteproces waarmee Witsen zelf ook behept was.
Het zelfportret hier afgebeeld is van een kunstenaar die al tijdens zijn leven groot succes had. Het gaat hier om een zelfportret van Jan Sluijters. Hij werd op 17 december 1881 in Den Bosch geboren. Hij volgde lessen aan de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten samen met o.a. Leo Gestel die hun hele leven contact bleven houden. In 1904 werd hem de belangrijke prijs "Prix de Rome " toegekend en in datzelfde jaar trad hij in het huwelijk met Bertha Langerhorst. Tijdens een verblijf in Parijs in het jaar 1906 leerde hij er de nieuwe kunstrichting Het Fauvisme kennen. In de jaren 1909 tot 1911 was hij woonachtig in Laren, waar hij de villa Vita Nuova betrok. Al in 1909 liep het huwelijk met Bertha op de klippen. Met Leo Gestel verbleef hij in 1911 enige maanden in Parijs. In de tussentijd had hij zijn nieuwe vrouw Greet van Cooten leren kennen en in 1913 trouwden de twee.
Hij leende zijn bekendheid aan allerlei evenementen; zo was hij in 1929 jurylid bij de eerste Miss Hollandverkiezingen. Sluijters heeft veel vrouwenportretten geschilderd en in zijn beginjaren experimenteerde hij met diverste kun stromingen. Zo kende zijn schilderstijl achtereenvolgens symbolische, Art Deco, kubistische en futuristische kenmerken. Maar dat nam sterk af rond de jaren '20 wel bleef hij altijd felle kleuren gebruiken. 8 mei 1957 overleed hij in Amsterdam.
Het zelfportret hier afgebeeld is geschilderd door Samuel Schwartz. Deze werd op 28 juli 1876 geboren in het Gelderse Zutphen. Zijn vader was een koopman die goed geld verdiende met zijn handel. Het gezin telde elf kinderen, waarvan Mommie de een na jongste was.
Hij volgde een opleiding aan de Antwerpse Akademie gedurende de jaren 1895 tot 1897. In dat jaar verhuisde hij naar New York waar zijn broer Julius woonachtig was.Rusteloos als hij was reisde hij op en neer tussen Amerika en ons land. In 1903 ging hij in Madrid wonen, waar hij zijn kost verdiende met tekenen en aquarelleren.
Aangetrokken door een nieuwe kunstrichting nl. het Duitse expressionisme, verhuisde hij in 1905 naar Berlijn, waar hij zijn latere vrouw Else Berg leerde kennen. Samen met haar vestigde hij zich in 1911 in Amsterdam, waar beiden een actieve rol speelden in culturele kringen.
Zij raakten er bevriend met de schilder Leo Gestel en diens vrouw en met hun vieren maakten zij in 1914 een reis naar Mallorca.
Onder invloed van de Bergense School ging Mommie in veel somberder kleuren schilderen. In 1920 trouwde hij met Else; het paar ging wonen op de Sarphatistraat nr.42. De jaren daarna maakten zij diverse reizen naar Italie, Frankrijk en Joegoslavie. In 1931 kreeg hij bij Kunsthandel Vecht een mogelijkheid zijn werk te exposeren.
Nadat de Duitsers ons land hadden bezet kregen zowel Mommie als Else geen gelegenheid meer om hun werk tentoon te stellen. Tegen alle adviezen en waarschuwingen in weigerden beiden onder te duiken, ja zelfs de jodenster te gaan dragen. Gevolg was dat ze op 12 november 1942 gearresteerd werden, op 16 november via Westerbork naar Auschwitz gebracht, waar zij bij aankomst direct werden omgebracht.
In 1919 werd de Nederlandse kunstwereld door elkaar geschud door het verschijnen van een 30tal levensgrote portrettekeningen van psychiatrische patienten in de Willem Arntzstichting te Utrecht. De maken van deze morbide tekeningen was Jan van Herwijnen, die 9 maanden in deze psychiatrische kliniek was geweest om deze " krankzinnigen " zoals deze mensen toen werden genoemd, te tekenen. Hij werd aanvankelijk door de medici, verplegend personeel en natuurlijk ook de patienten bekeken, maar langzamerhand kreeg hij van alle partijen het vertrouwen.
Van Herwijnen werd in 1889 geboren te Delft, maar het arbeidersgezin verhuisde naar Amsterdam, waar hij zichzelf leerde tekenen en schilderen. Hij leiddde een rusteloos leven en had veel last van depressies. Deze wisseling van stemmingen kunnen we heel duidelijk zien in zijn oeuvre. Naast de lichte, zeer kleurrijke bloemstillevens, vervaardigde hij ook sombere landschappen en portretten. Herwijnen overleed in 1965.
Door al die aandacht voor de tekeningen met psychiatrische patienten, maar ook van doden uit het mortuarium, raakte zijn ander werk in de vergetelheid. Daar komt gelukkig de laatste jaren verandering in; o.a. door een tentoonstelling in het Katwijks Museum.
Op dit web-log worden hoofdzakelijk artikelen gewijd aan allerlei kunstuiting die de schrijver ervan interesseren. Ik noem maar de rubrieken Zelfportretten, Prachtige foto's daggedichten, jonggestorven kunstenaars, Muziek.
Af en toe worden er ook artikelen gewijd aan de actualiteit, zoals onlangs over mogelijke rechterlijke dwalingen.
Het schilderij hiernaast laat een schilder zien die uitkijkt op een typisch Nederlands landschap en dit vastlegt op het doek. Het is geen zelfportret maar een schilderij van een schilder die vastlegt hoe een andere schilder bezig is.
Ik wil proberen meer van dit soort schilderijen te bespreken; het kunnen dus ook portretten zijn van kunstenaars vastgelegd door andere schilders.
Bovenstaand schilderij laat de schilder Carl Augustus Breitenstein zien, die bezig is met het schilderen van een landschap. Het is de schilder Arntzenius die dit doek heeft gemaakt. Ik heb geprobeerd gegevens over deze Breitenstein te vinden, maar dat is me niet gelukt. Ik weet alleen dat hij in 1864 in Amsterdam is geboren en in 1921 gestorven is in Velsen.
Schrijver van dit web-log is lid van een soort oudemannenclub Probus de Vrije Heeren. Van deze vereniging zijn mannen boven de 65 jaar lid. Dus in tegenstelling met bv. de Lions verrichten we geen maatschappelijke zaken. Binnen deze vereniging is een programmacommissie actief die jaarlijks wisselt en in samenspraak met de iedere jaar wisselende voorzitter een jaarthema vaststelt. Vervolgens worden een 10tal excursies gezocht die te maken hebben met het jaarthema. Voor het jaar 2009 is het thema Herinneringsplaatsen. In het kader daarvan zijn we o.a. naar Den Haag geweest, waar we o.a. een bezoek hebben gebracht aan Panorama Mesdag.
De naam suggereert dat dit enorme doek is geschilderd door de schilder Mesdag, maar dat is niet geval. Een van zijn medewerkers was Bernardus Blommers, een wat vergeten schilder. Hij werd op 30 januari 1865 in Den Haag geboren en volgde aldaar schilderslessen bij Christoffel Bisschop. Later kreeg hij aan de Haagse academie les van Jacob Maris en Jozef Israels, die grote invloed op hem heeft uitgeoefend.
Blommers werkte voornamelijk in de omgeving van Scheveningen en Katwijk, waar hij vooral het vissers-en strandleven op het doek vastlegde. 
De bijdrage die Bernard Blommers heeft geleverd aan het beroemde Panorama Mesdag was overigens gering.
Op het doek kunnen we een moeder met haar dochter zien die achter de afscheiding toekijken en die twee figuren zijn door Blommers geschilderd.
in het begin van zijn loopbaan legde hij zich toe op de lithegrafie, wat niet zo vreemd is omdat zijn vader steendrukker was.
Voor zijn schilderijen gebruikte hij de Scheveningse visverkoopster Anna van Toorn als model. In 1871 trouwt hij met haar en dankzij haar zakelijke instinct worden veel van zijn werken verkocht.
Voor zover ik weet heeft hij weinig portretten geschilderd. In het Vredespaleis hangt een door hem in 1913 geschilderd portret van Andrew Carnegie.
12 december 1941 overlijdt Blommers in zijn geboortestad.
Het feit dat de vervaardiger van dit zelfportret was tussen de Wereldoorlogen een gevierd kunstenaar, maar door in 1941 samen met Maurice de Vlaminck, Andre Dunoyer de Segonzac, Othlon Friesz en Kees van Dongen een officieel bezoek aan Duitsland te brengen geraakte Andre Derain, want dat is de schilder van dit zelfportet in diskrediet en zelfs in de vergetelheid. Tegenwoordig komt daar weer verandering in en brengen zijn schilderijen weer veel geld op.
Derain werd op 17 juli 1880 in Chatou geboren< Gedurende de jaren 1898 tot 1899 bezocht hij de Kunstacademie in Carriere, waar hij bevriend raakte met Henri Matisse.Zij gingen op een fauvistische manier schilderen en door Vollard die in 1905 liefst 89 schilderijen kocht raaakte deze kunstrichting bekend.
Tijdens een verblijf in Londen in 1907 ontmoette hij Picasso sloot zich aan bij een groep schilders en schrijvers die bij elkaar kwamen in het Bateau Lavoir. In 1907 trad hij in het huwelijk met Alice Gery, exminnares van Picasso. Derain en Picasso gingen samenwerken.
Na de 1ste wereldoorlog ging Derain realistisch schilderen en schilderde b.v. decors voor het Ballets Russes en andere balletgezelschappen. Ook schilderde hij decorstukken voor opera's. Zijn gezichtsvermogen ging sterk achteruit; begin september 1954 werd hij aangereden door een vrachtwagen; aan de gevolgen van dit ongeluk overleed hij op 8 september in Parijs/Chambourcy.
Momenteel is in het Van Gogh museum in Amsterdam een tentoonstelling met schilderijen van Emile Bernard en Odilon Redon. Beide schilders waren bevriend met Andries Bonger. Diens vrouw Annie was getrouwd met Theo van Gogh, de broer van Vincent. Andries verzamelde zowel van Emile Bernard als Odilon Redon schilderijen.
Bernard wordt tot de neo-impressionistische schilders gerekend. Hij werd op 28 april 1868 in Lille geboren; zijn vader was een textielindustrieel, die een kunstenaarsloop baan voor zijn zoon absoluut niet zag zitten. Als Emile 10 jaar is verhuist het gezin naar Parijs en gaat in 1884 een opleiding volgen aan de School voor Schone Kunsten aldaar. Hij leert er Henri Toulouse-Lautrec en Louis Anguetin kennen. Maar vanwege zijn gedrag wordt hij van dit instituut weggestuurd. Hij vertrekt naar Normandie en Bretagne. In het plaatsje Pont-Aven leert hij Paul Gauguin kennen. Net als deze schilder werkt hij een een cloisonnistische stijl d.w.z. dat hij de grote kleurvlakken begrenst met donkere contourlijnen.
16 april 1941 overlijdt Bernard te Parijs.
In het Henriette Polakmuseum in Zutphen momenteel een tentoonstelling gehouden gewijd aan het werk van de schilder Jaap Kaal, van wie hiernaast een zelfportret is afgebeeld. Ik moet eerlijk zeggen dat ik deze man helemaal niet kende. Daarom heb ik me een beetje verdiept in zijn leven. Hij werd op 23 oktober 1893 geboren in Zaandijk en verliest al vroeg zijn beide ouders. Men brengt hem naar het weeshuis in zijn geboorteplaats. Als hij 21 jaar is verlaat hij dit tehuis en gaat werken bij de machinefabriek Duyvis in Koog aan de Zaan, waar hij een opleiding tot technisch tekenaar volgt. In deze tijd neemt hij schilderlessen bijFreek Engel en in 1916 doet hij hetzelfde aan de Rijksacademie van Beeldende Kunsten in Amsterdam.
In 1926 onderneemt hij een reis naar Italie, samen met zijn vriend Cornelis Koning. Zij verblijven enige tijd in San Gimignano en raken bevriend met Jo Koster, Wim Schumacher, Greet Feuerstein en Jos de Gruyter. In 1917 gaan Kaal en Koning naar Bremen en bezoeken daar een tentoonstelling met werken van Paula Modersohn-Becker. In 1936 krijgt hij zijn eerste eigen tentoonstelling bij kunsthandel J.H. de Bois in Haarlem. In 1946 verbouwt hij zijn atellier in Wormerveer tot woonruimte. In deze periode legt hij een enorme produktiviteit aan de dag, maar sluit zich bij geen enkele beweging aan, maar maakt ook geen gebruik van de BKR regeling.
In 1954 trouwt hij met Anna Konijn, die zijn muze en toeverlaat is op velerlei gebied. Hij sterft in 1960 in zijn atelier in Wormerveer.
De schilder die dit zelfportret vervaardigde leefde van ca. 1464 tot 1541 en dus kunnen we stellen dat Joos van Cleve want hij is de schilder van dit zelfportret, een van de eerste kunstenaars was, die zichzelf op het doek vastlegde. Zoals de naam laat zien werd hij in het Duitse Kleef geboren, waar hij zijn eerste lessen kreeg. Vermoedelijk woonde hij in 1507 in Brugge vanwaar hij rond 1511 naar Antwerpen verhuisde. In dat jaar werd hij namelijk ingeschreven in het schildersgilde.
Tijdens zijn leven had hij veel succes als portretschilder, wat mag blijken uit de vele opdrachten die hij kreeg. Opvallend bij zijn portetten is dat hij als achtergronden wijdse landschappen schilderde; iets wat noord-nederlandse schilders pas later in de 16de eeuw deden. Maar in vergelijking met Italiaanse tijdgenoten zien zijn werken er ouderwets uit. In het Rijksmuseum Twente hangt een prachtig dubbelportret van Athuenis van Hilten en diens vrouw Agniete van den Rijne.
De man die op een schilderij een bevreemdende combinatie van een rubberen handschoen en een antiek borstbeeld schilderde een daarmee een nieuwe kijk los van stereotiepe gewoontes op de kunst, heeft zichzelf hier afgebeeld in een verdroomde sfeer. Het is de op 10 juli 1888 in Volos geboren Italiaanse schilder Giorgio de Chirico.
Voordat er gesproken werd over surrealisme schilderde deze voorwerpen en figuren op een realistische manier, maar hij plaatste deze in omgevingen waarin ze totaal uit de toon vallen; er zijn geen overeenkomsten in tijd en oorzaak en op deze wijze realiseert deze schilder een raadselachtige, hallucinerende sfeer.
Hij was daarmee een voorloper van mensen als Magritte, Willink, om maar een paar sureealisten te noemen. Chirico stierf in rome op 20 november 1978.
Dit zelfportret geschilderd in een ietwat naar het kubisme neigende stijl is geschilderd door de Duitse kunstenaar Erich Heckel. Hij werd in Dobeln op 31 juli 1883 geboren en richtte samen met een aantal gelijkgestemde schilders de groep Die Brucke op. Hun streven was een brug te slaan tussen de traditionele kunst en de nieuwe moderne stijl die toen opgeld deed nl. het expressionisme.
In 1911 verhuisde hij naar Berlijn en we zien dan dat hij veel melancholischer gaat werken. Hij stort zich op een andere techniek nl. de houtgravure. Het was haast vanzelfsprekend dat de Nazi's zijn werken direct in de ban deden en ze tot entartete Kunst verklaarden die geen recht deden aan de Duitse volksaard en dus niet in de Duitse musea mochten hangen.
Na de oorlog- zijn atelier was tijdens de bombardementen op Berlijn verwoest, verhuisde hij naar het plaatsje Hemmenhofen bij het Bodenmeer. Op 27 januari 1970 overleed Heckel.
De schilder die zich hier afbeeldt samen met zijn model is Ernst Ludwig Kirchner. Het afgebeelde model is Doris Grosse, die hij veelvuldig op zijn kleurrijke doeken vereeuwigde. Dit schilderij is een voorbeeld van het Duits Expressionisme waarvan Kirchner een belangrijke, zoniet de belangrijkste exponent was. We zien het grbuik van zeer primaire kleuren en wat we noemen een autonome expressie. Kirchner heeft tijdens zijn leven ook het impressionisme en pointilisme bestudeerd, maar die stijlen bevielen hem niet en hij heeft ze dan ook niet in zijn manier van werken opgenomen. Hij is de medeoprichter geweest van de schildersgroep Die Brucke, Hoewel hij later geinspireerd werd door de kunst uit Oceanie, heeft hij zijn stijl nooit verder kunnen of willen ontwikkelen. Want hoewel hij in zijn latere periode transparanter gaat schilderen blijft zijn werk altijd figuratief. Kirchner was een labiel man, die leed aan schizofrenie en het is dan ook niet verwonderlijk dat het toekomstbeeld van de Nazi's hem dusdanige angst inboezemde hem op 15 juni 1938 tot zelfmoord dreef.
We zijn al lange tijd bevriend met een Nederlands echtpaar dat woonachtig is in het plaats Stans, de hoofdplaats van het kanton Nidwalden. De vader van Aand werd gisteren 102 jaar en dat was voor hen reden om een paar dagen bij ons te komen logeren. Gisteren werd deze opmerkelijke verjaardag gevierd en we hebben ze daarom per auto naar Den Haag gebracht. We hebben de tijd doorgebracht door een bezoek te brengen aan het Gemeente museum waar de tentoonstelling Liefde! Kunst! Passie! Kunstnaarsechtparen gaande is.
Het was er gelukkig niet druk dus hebben we in alle rust de tentoongestelde werken kunnen bezichtigen. Eerlijk gezegd viel ons deze tentoonstelling tegen. Eigenlijk kun je exposities niet met elkaar vergelijken, maar bv. de onlangs door ons bezochte tentoonstelling Rembrandt, een jongensdroom, boeide ons veel meer. Aan deze tentoonstelling heb ik al een artikel gewijd. Vanzelfsprekend heeft het ook te maken met de werken op zich die bij ons weinig emotie wekken. Het zijn niet zozeer de werken alswel de biografische gegevens die ons boeien. De tragische geschiedenissen van een aantal tentoongstelde kunstenaars waarvan echter de link met de werken op zich moeilijk te leggen is. Veel tentoongestelde kunstenaars kunnen me met hun werken maar matig boeien en het is daarom dat we na een een uur al deze zalen verlaten en ons spoeden naar de ruimten waar werken van Christian Schad hangen. In een recensie die onlangs in het NRC stond werd weining vleiend over deze schilder geschreven, dus waren mijn verwachtingen niet erg hoog gespannen. Ik moet toegeven dat het vooral de portretten van Bettina zijn die ons het meeste aanspreken. Schad was een man die mijns inziens al te gemakkelijk overstapte van de ene stijl op de andere en daardoor geen eigenheid kreeg. Uitzonderingen zijn de schilderijen die hij maakte rond de jaren '25 tot de oorlog. Het naoorlogse werk heeft nauwelijks enige betekenis. Feitelijk heeft hij zichzelf overleefd.
Al met al waren beide tentoonstellingen voor ons verloren tijd.
Nooit gedacht dat deze kunstenaar zelfportretten had geschilderd, maar dat is wel degelijk het geval. Piet Mondriaan schilderde dit zelfportret en naast dit werk is er nog een ander schilderij waarop hij zichzelf heeft afgebeeld, maar dan op oudere leeftijd. Op dit werk kijkt de schilder recht vooruit en hij beeldt zichzelf af als een kunstenaar met baard een beetje al la Van Gogh. Duidelijk is dat hij in de periode waarin hij het schilderde geen al te gelukkige periode doormaakte. Deze Hollandse tijd werd gekenmerkt door grote rusteloosheid en aanvallen van depressiviteit. Hij is duidelijk zoekende naar een eigen stijl en wodt beinvloed door een aantal stijlen die in zijn tijd opgeld deden.
In 2007 kocht het Noordbrabants Museum met steun van de Vereniging Rembrandt en de Mondriaan stichting op de Tefaf dit zelfporpret van de in 1613 in Bergen op Zoom geboren schilder Thomas Willeboirts Bosschaert. In 1628 ging Thomas naar Antwerpen waar hij gedurende 8 jaar leerling was van Gerard Seghers. In 1636 mocht hij zich Antwerpenaar noemen en werd lid van het Lukas Gilde. Zijn historische schilderstukken alsmede zijnportretten laten invloed zien van Anthony van Dyck. Hij kreeg ook opdrachten van stadhouder Frederik Hendrik w.o. schilderijen voor de Oranje zaal in Huis ten Bosch. Hij stierf slechts 41 jaar oud op 23 januari 1654 in Antwerpen
De man die hier zeer gesoigneerd en gekleed volgens de laatste mode langs de toeschouwer heenkijkt is de in het huidige Bracht bij Venlo geboren Hendrik Goltzius. Dat was in het jaar 1558. In 1577 ging hij zijn leermeester Coornhert achterna nl naar Haarlem. Aanvankelijk werkte hij alleen als graveur, een techniek die hij buitengewoon goed beheerste. Qua stijl werd hij beinvloed door Bartholomeus Spranger en Cornelis van Haarlem.
Na een reis naar Italie veranderderde hij zijn manieristische stijl van graveren in een veel soberder wijze en ging zich ook toeleggen op de schilderkunst. Hij trad in het huwelijk met Sophia Drebbel; haar vader had bij hem lessen gevolgd.
1 januari 1617 overleed hij in Haarlem.
In de lezing van Paul de Vilder afgelopen dinsdagavond in het Frans Hals Museum liet hij ook de naam vallen van de schilder die dit zelfportret vervaardigde. Het is de Vlaamse schilder Bartholomeus Spranger, die gerekend wordt tot de Manieristen.
De kunstenaar werd op 21 maart 1546 geboren in Antwerpen en studeerde bij o.a. Cornelis van Dalem, maar door het etsen van werken van Frans Floris en Parmigianino kwam hij aanraking met het verfijnse manierisme en werd daar zo door gegrepen en dat hij zelf op deze manier ging schilderen. In 1565 begon hij aan een lange reis die hem via Parijs, Lyon, Parma, Milaan tenslotte in Rome bracht, waar hij wonderlijk heel snel een aantal maecenassen vond die bij paus Pius V een goed woordje deden om hem tot pauselijk schilder te benoemen. Zij vonden gehoor bij deze kunstlievende man.
In 1575 verliet hij de Heilige stad om eerst naar Wenen te gaan, waar hij tot 1581 hofschilder was van keizer Maximiliaan II. In dat jaar ging hij naar Praag alwaar hij in dienst trad van keizer Rudolf II. Dat was op dat moment het middelpunt van het Manierisme. Hij was niet de enige Nederlandse kunstenaar aan het hof b.v. Roeland Savery, Pauluas van Vianen en Adriaen de Vries. Zijn voorstellingen zijn vooral allegorieen en myhologische voorstellingen, die zelfs op de huidige toeschouwer erotisch overkomen. Zijn lichamen zijn kunstig verstrengeld; verder gebruikt hij overvloedige decoratie en werkt met licht en donkercontrasten en de gebruikte kleuren zijn sprekend en parelmoer achtig.
Bartholomeus werd zelfs in de adelstand verheven en stierf 21 maart 1546 als een vermogend man, Als kunstenaar had hij grote invloed op schilders als Cornelis van Haarlem en Hendrick Goltzius.
Gisteravond vond de eerste lezing plaats in het Frans Halsmuseum gekoppeld aan de tentoonstelling Rembrandt, een jongensdroom. Er waren twee verzamelaars uitgenodigd te weten George Kremer en Paul de Vilder. Vooral om de laatste was ik naar Haarlem gegaan, omdat hij een jeugdvriend is, maar door omstandigheden de contacten maar mondjesmaat zijn. Hij was blij verrast mij te zien; helaas waren er zoveel mensen die hem wilden spreken dat ik slechts kort met hem kon praten. Gelukkig ook nog even met zijn partner Dirk gesproken.
George Kremer beet de spits af en hij maakte van zijn lezing een reis die via Maastricht, Utrecht, Leiden en Haarlem ging. Als eerste liet hij een schilderij van de Antwerpse schilder Theodoor Rombouts zien, dat hij in Maastricht had gekocht. Het is in 1625 geschilderde en laat de grote invloed zien die veel schilders uit die periode ondergingen van de Italiaan Carravaggio. Deze stier in 1610 en was zo revolutionair omdat hij volop experimenteerde met het licht en donker, het afbeelden van alledaagse mensen, die realistisch werden geschilderd. Hij maakte van zijn schilderijen psychologische verhalen.
Het waren vooral Utrechtse schilders die sterk onder invloed stonden van deze Italiaanse schilder en vooral Gerard van Honthorst is Kremers favoriet. Hij laat van deze een schilderij zien dat momenteel hangt in Berlijn, maar helaas in zeer slechts staat verkeert. Een dikke vernislaag heeft het dof gemaakt. De titel is De bevrijding van Petrus en hij wijst op de grote overeenkomsten met het schilderij in zijn collectie nl. De berouwvolle Petrus, waarin hij laat zien dat de kleding van de apostel op beide schilderijen identiek is. De bloeiperiode van deze Utrechtse Carravaggisten duurde slechts zo'n 10 jaar (1620-1630).
Omdat er in de Nederlanden weinig vraag was naar religieuze schilderijen gingen schilderde men veelal musici, maar ook allegorische schilderijen zoals die waarin de hebzucht werd afgebeeld. Deze werken moeten als waarschuwing gezien worden.
Van Utrecht gaat de reis verder naar Leiden, dat rond de jaren 1630 een smeltkroes was van geleerden, schrijvers en kunstenaars. 3 belangrijke kunstenaars in het Leiden van toen waren Jan Lievens, David de Heem en Rembrandt. Van deze laatste laat Kremer een schilderij dat een man laat zien die zijn geldt telt. Hier wordt ook met licht en donker gewerkt; maar het verschil met Van Honthorst is dat het de lichtbron niet laat zien. Opvallend is de grote overeenkomst in de houding van de rechterarm op beide schilderijen. De jongensdroom is het schilderij Tronie van een oude man met tulband, dat laat zien dat Rembrandt op jonge leeftijd als een grootmeester was en Kremer wijst daarbij op de weergave van o.a. de gesp die slechts in suggestie wordt aangegeven.
In 1625 schildert Jan Lievens een lijdende Christus op een psychologischs aangrijpende manier. Het gebruik van licht en donker is veel gelijkmatiger. Kort stip Kremer nog even de Boekenstillevens van De Heem aan.
Na deze reis komt Kremer terug op het verzamelen an sich. Het overkwam hem en belangrijk bij het opbouwen van een collectie is het ontwikkelen van eigen smaak; niet uitgaan van bekende namen dus niet de geeigende banen betreden, maar je eigen weg gaan. Vanzelfsprekend zijn de kunsthistorische aspecten belangrijk en het zoeken naar de verbanden tussen verschilende scholen en kunstenaars houd je als verzamelaar scherp.
In een volgende artikel geef ik de lezing van Paul de Vilder weer.
Het zelfportret hiernaast is gemaakt door een van de meest omstreden Duitse kunstenaars van deze tijd nl. de op 8 maart 1945 in Donaueschingen geboren Anselm Kiefer. Opvallend is dat hij veel inspiratie vond in de gedichten van Paul Celan. Na zijn verhuizing naar Ottersdorf ging hij rechten studeren aan de universiteit van Freiburg, maar stapte over naar de kunstacademie en studeerde o.a. bij Joseph Beuys. In zijn kunstwerken gebruikt hij allerlei materialen zoals klei, hout, stro etc.
Op de tentoonstelling Heilig Vuur, religie en spiritualiteit in de moderne kunst die in de Nieuwe Kerk wordt gehouden hingen een drietal werken van de schilder die dit zelfportet vervaardigde. Het betreft de uit de Oekraine afkomstige Kazimir Malevitsj. Hij werd op 23 februari 1878 in Kiev geboren uit Poolse ouders. Ondanks de grootte van het gezin (liefst 14 kinderen) verhuisde het gezin regelmatig van de ene suikerbietplantage naar de andere. Tot zijn 14de jaar kwam Kazimir dus helemaal niet in aanraking met enige vorm van cultuur.
In 1895 begon hij met schilderslessen in Kiev, maar pas na de dood van zijn vader werd het na zijn verhuizing naar Moskou een serieuze bezigheid. Aanvankelijk schilderde hij in een impressionistische en symbolistische stijl, maar na 1910 veranderde zijn wijze van schilderen totaal en paste hij een geometrische stijl toe met een lyrisch kleurenbeeld uitmondend in zijn bekende kegel-en cilindervormige figuren. Zelf definieert hij zijn werk als het Suprematisme. Na 1928 wordt zijn werk door de Sovet-leiders als decadent beschouwd en gaat hij noodgedwongen in een figuratieve stijl schilderen. Het zelfportret is een voorbeeld van zijn voorliefde voor de Renaissance-portretten.
Het zelfportret hiernaast is gemaakrt door de schilder Gerard van den Eeckhout, waarvan op de tentoonstelling Rembrandt, een jongensdroom een portret van Maria Dircksdr.Bogaert hangt en dat een voorbeeld is van diens late portretstijl, toen de schilder zijn vroege brede stijl had verlaten en veel gladder schilderde en een egale belichting toepaste.
Van den Eeckhout werd op 19 augustus 1621 in Amsterdam geboren. Zijn vader was goudsmid en was doopsgezind. Waarschijnlijk heeft Gerard in het atelier van Rembrandt als leerling of gezel gewerkt. Naast de duidelijke invloed van deze laatste kunnen we ook de hand van Pieter Lastman zien, hoewel hij nooit van deze schilder les kan hebben gehad, omdat deze stierf toen Gerard pas 12 jaar was.
Zijn hoogtepunt beleefde Van den Eeckhout rond de jaren 1660; door zijn vele contacten met kooplieden, geleerden en dichters kreeg hij veel opdrachten. Ook trad hij op als taxateur. Hij bleef zijn hele leven ongehuwd en woonde de laatste jaren van zijn leven op de Herengracht, niet ver van de Vijzelstraat. Hij stierf 22 oktober 1674 en werd begraven in de Oudezijds Kapel.
Ook van deze schilder was er een schilderij aanwezig in de tentoonstelling Rembrandt, een jongensdroom. Het zelfportet hiernaast afgebeeld is van de Utrechtse schilder Paulus Moreelse. Hij werd in genoemde stad in 1571 geboren en kreeg schilderslessen van de uit Delft afkomstige schilder Anthonie van Blocklandt. Hij was een van de vele schilders die naar Italie ging om daar de oude meesters te bestuderen en kwam zoals veel Utrechtse schilders onder invloed van Carravaggio.
In 1596 was hij weer terug in Utrecht en werd er lid van het zadelaarsgilde. In 1611 richtte met een paar andere schilders het Lukasgilde op. Moreelse is vooral bekend om zijn portretten, maar rond het jaar 1620 hield hij zich ook bezig met arcadische schilderijen, een daarvan een schalks kijkende herderin behoort tot de Kremercollectie.
Naast de schilderkunst hield Moreelse zich ook bezig met de architectuur en in het huidige Utrecht kunnen we nog het door hem ontworpen Vleeeshuis aan de Voorstraat bewonderen. Hij stierf op 6 maart 1638 en werd begraven in de Buurkerk op 19 maart.
Dit zelfportret is geschilderd door de op 24 oktober 1607 in Leiden geboren schilder Jan Lievens. Op 10 jarige leeftijd ging hij ikn Amsterdam in de leer bij de schilder Pieter Lastman. Op 14 jarige leeftijd keerde hij terug naar Leiden. We weten dat Lievens rond 1628 nauw samenwerkte met Rembrandt en misschien zelfs een atelier deelde. Dat kunnen we zien in hun schilderijen die qua thematiek en stijl grote overeenkomsten hadden. Beiden gingen niet zoals veel tijdgenoten naar Italie. Lievens ging wel naar Londen waar hij twee jaren werkzaam was en vandaar in 1635 naar Antweroen ging, waar hij in het huwelijk trad met Susanne de Nole. Na haar overlijden trouwde hij met Cornelia de Bray, een zuster van Jan de Bray. Lievens leefde op grote voet en toen in het rampjaar de kunstmarkt in elkaar stortte, raakte hij in grote financiele problemen. 4 juni overleed Lievens in Amsterdam.
Een echt zelfportret is dit feitelijk niet, want de schilder van dit doek Thedoor Rombouts heeft zichzelf en zijn vrouw afgebeeld op een doek dat tentoongesteld wordt op Rembrandt, een jongensdroom. Deze Rombouts werd op 2 juli 1597 geboren in Antwerpen, waar hij lessen kreeg van Abraham Janssen in diens atelier. Zoals vele tijdgenoten ging ook hij naar Italie om Renaissance en Barokschilders te bestuderen. Liefst 9 jaar bleef hij in dit culturele centrum; in 1625 was hij weer terug in Antwerpen, waar hij een aantal doeken schilderde, die de invloed van Carravaggio lieten zien.
Circa 1630 schilder hij het doek Music erend gezelschap met een bacchante, waarop hij zichzelf en zijn vrouw achter de tafel heeft afgebeeld. Men vermoedt dat dit paar gaat zingen, nadat de muzikant zijn luit gestemd heeft. Het paar kijkt naar iets wat zich buiten ons gezicht afspeelt.
Op de tentoonstelling Rembrandt, een jongensdroom, hangt een schilderij van de voor mij onbekende schilder Matthijs Naiveu. Hij werd in 1647 in Leiden geboren en overleed in 1721 in Amsterdam. Op het genoemde schilderij staat een man afgebeeld die een pijp rookt. Dit thema werd ook afgebeeld door de leermeester van Naiveu Gerard Dou. En net zoals deze Leidse fijnschilder die zich een aantal keren op het doek heeft vereeuwigd, zien we hiernaast een zelfportret van Matthijs Naiveu, over wiens leven nauwelijks iets bekend is. Ook hier valt het gebruik van bonte kleuren op en de voorname afeer die de schilder qua omgeving aanbrengt.
Op de tentoonstelling Rembrandt, een jongensdroom, hangt een prachtig portret van een jong dienstmeisje geschilderd door de jonggestorven Michael Sweerts. Deze kunstenaar heeft ook een zelfportret geschilderd, waarop hij zichzelf afbeeldt als een gearriveerd iemand die ietwat spottend de toeschouwer aankijkt. Gezien de achtergrond lijkt het mij geschilderd te zijn in zijn laatste levensjaren, de periode dat hij verbleef in de Oost. Dat hij in goede doen was blijkt wel uit zijn kleding.
Vandaag naar Haarlem geweest om daar in het Frans Halsmuseum de tentoonstelling Rembrandt, een jongensdroom te zien. Het betreft een privecollectie van George Kremer en zijn vrouw Ilona, die samen een passie voor de Gouden Eeuw deelden en met hun vermogen, daarbij gesteund door de kunsthandelaar Robert Noortman, een prachtige collectie schilderijen hebben aangekocht. Zij laten ons via deze tentoonstelling mede genieten van deze wonderschone verzameling die een fantastisch beeld geeft van de vele facetten van de schilderkunst uit de Gouden eeuw.
Het bijzondere van deze tentoonstelling is dat Kremer niet alleen bekende schilders heeft opgenomen in zijn collectie, maar dat er ook onbekende meesters aanwezig zijn, die laten zien op wat voor bijzonder hoog niveau de schilderkunst in de Gouden eeuw stond. Zo had ik nog nooit gehoord van Adriaen Hanneman, vam wie er een prachtig zelfportret hangt. Hij beeldt zichzelf af als een heer van stand, gekleed in modieuze kledij en ook als kenner van de oudheid. 
Een onderwerp dat voor het eerst op het doek werd vastgelegd was dat van een dienstmeisje.Het is de jonggestorven Michael Sweerts die dit meisje van lage komaf een klassieke waardigheid geeft door de wijze waarop hij haar heeft geschilderd; dromerig en melancholiek kijkt zij weg van de toeschouwer en wellicht heeft Vermeer dit schilderij gekend, want je kunt er overeenkomsten in zien met zijn Meisje met de parel, dat hij 5 jaar later schilderde.
Bekender is weer de groep Carravaggisten w.o. Gerrit van Honthorst, Hendrick ter Brugghen en Matthias Storm. Deze Carravaggisten hadden een voorkeur voor musicerende personen, maar ook voor oude vrouwen die hun geld tellen; men dacht in die tijd namelijk dat hoe ouder men werd hoe hebzuchtiger ook. Deze schilders experimenteerden met licht en donker en dat komt prachtig tot uiting in deze werken.
Ook de Aracadische schilderijen ontbreken niet; zelf houd ik niet zo van dit soort schilderijen. Een werk maakt daarop een uitzondering nl. de met een strooien hoed en staf afgebeelde herderin van de Utrechtse schilder Paulus Moreelse. Ze heeft een erotische uitstraling en vertoont ov ereenkomsten met de vrysters uit de herdersliesjes die toen veel gezongen werden.
De verwezenlijkte droom van Kremer is het schilderij Tronie van een oude man met tulband dat Rembrandt op jonge leeftijd schilderde, maar dat al zijn enorme meesterschap toont. Prachtig is zijn spel met licht en donker
vorige week vrijdag zijn we naar Groningen gegaan om daar in het Groninger Museum de tentoonstelling te bezoeken gewijd aan de Engelse schilder Waterhouse. Voorafgaande aan het bekijken van de schilderijen hebben we een lezing bijgewoond over deze kunstenaar door Ellen v.d.Vegt, verbonden aan de Vrije Academie. Ik wil hier een verslag doen van datgene wat zij verteld heeft.
Over het prive-leven van de kunstenaar is heel weinig bekend; we weten niet of er nog ergens brieven van of aan hem bewaard zijn gebleven. Zijn beide ouders waren kunstenaars en tijdens zijn geboorte verbleven zij in Rome. Al vroeg slaat het noodlot toe, want zijn moeder en twee broers overlijden aan tuberculose. Terug in Londen gaat hij zijn vader, die portretschilder is, helpen. Raadselachtig is dat hij zich bij de Royal Academy niet aanmeldt bij de afdeling schilderkunst, maar bij de afdeling beeldhouwkunst, Hij exposeert op de jaarlijkse tentoonstelling die de Royal Academy organiseert. Hij hangt het academisch schilderen d.w.z. men schilderde heel nauwgezet en men mocht geen penseelstreek zien. De onderwerpen hadden te maken met de historie of de godenwereld. Een voorbeeld van deze stijl is het schilderij Na de dans, dat hij baseerde op een fresco uit Pompei. Maar opvallend bij Waterhouse is dat zijn schilderijen altijd beladen zijn, en daarmee verschilt hij b.v. enorm met een wat oudere kunstenaar nl. Alma-Tadema, die op zijn schilderijen heel veel laat zien en heel veel informatie geeft, wat bv. goed te zien is op een schilderij uit 1868 dat de titel draagt Een bloemenmarkt. Waterhouse schildert in 1880 ook een bloemstalletje, maar hij richt zich op een detail en laat daarop b.v. het standsverschil zien. Na zijn huwelijk krijgt hij in de Primrose Hill Studio's een atelier.
In 1883 schildert hij een doek waarop keizer Honorius is afgebeeld. Deze keizer regeerde van 395 tot 425 na Christus en tijdens zijn bewind wordt Rome belegerd door de Goten. In plaats van de stad te verdedigen vlucht de keizer naar Ravenna. Waterhouse beeldt de man als een zwakkeling af, die alleen maar oog heeft voor zijn duiven. De schilder liet zich voor dit schilderij inspireren door een roman van Wilkie Collins.
In 1880 schildert Waterhouse het doek Zalig nietsdoen. In de Victoriaanse tijd mochten de vrouwen geen echt eigen leven leiden+ zij moesten vroom en dienstbaar leven. Het waren labiele, hysterische wezens. In 1885 schilderde hij de Heilige Eulalia+ het is een theatraal schilderij, waarop echter geen bloed is te zien en eigenlijk de martelares als een verleidelijke vrouw wordt afgebeeld. Hij laat zich inspireren door de actrice Sarah Bernard, die in die tijd triomfen vierde.
Met het schilderij Marianne gedateerd in 1887 wint hij veel prijzen. Het is een verhaal van de historieschrijver Flavius Josephus. Het is een dramatisch doek, waarop de in het wit geklede joodse vrouw van Herodus, na veroordeeld te zijn voor haar overspel, haar dood tegemoet treedt. Het is Salome de jaloerse vrouw die dit heeft bekokstoofd. De ruimte afgebeeld op dit doek is waarschijnlijk het atelier van Alma Tadema.
Opvallend was dat Waterhouse ook schilderles gaf aan vouwen. Een groot voorbeeld van hem was de Pre/Rafaeliet Millais, deze groep schilders zagen in kunstenaars als Van Eyck en Rogier v.d. Weyden hun voorbeeld en vonden in een schrijver als Shakespeare hun inspiratie. Ophelia die zichzelf verdrinkt - water als doodsthema.
Waterhouse wendt zich van het academisch schilderen af door het zien van sc hilderijen van de Fransman Jules Bastien Lepage o.a. diens Jeanne d'Arc. In 1879 schilderde deze kunstenaar op een naturalistische wijze, en plein air met platte streken van de kwast deze heilige. Ook Dante Gabriel Rosetti beinvloedt Waterhouse wat vooral tot uiting komt in wat wellicht zijn beroemdste werk is The Lady of Shalott; het heeft te maken met een gedicht van zijn beroemde tijdgenoot Tennyson, In dit gedicht zit een vrouw opgesloten in een toren en ziet alles door een spiegel. Ze is gedoemd om te sterven. Dit schilderij is een allegorie van onderdrukking en onderhuidse seksualiteit. Juist in deze periode was de positie van vrouwen aan het veranderen.
In 1891 verlaat Waterhouse weer de franse manier van schilderen en hij schildert weer in Academische stijl, maar wel veel losser wat penseelstreek. Zijn onderwerpen zijn fatale vrouwen uit de Griekse mythologie. Opvallend is het gebruik van spiegels aks magische ruimtes. B.v. Circe betovert de mannen van Odysseus in zwijnen. De macht van de magie wordt geplaatst tegenover de fragiele vrouw.
Wie zijn modellen zijn geweest weten we niet; hij gebruikte wel een bepaald type vrouw met een prachtige haardos, volle lippen en stevige onderkin. In 1895 schildert hij het doek met de heilige Cecelia; ook weer gebaseerd op een gedicht van Tennyson. Haar ogen zijn dicht vanwege haar blindheid. Dit doek zit vol gewaarwordingen.
in 1902 schildert hij het doek Windbloemen dat we kunnen zien als een aanpassing aan de kritiek die zijn laatste werken kregen. Het is een verwijzing naar Persephone de koningin van de onderwereld die ontvoerd wordt door Hades. Er is een onderhuidse spanning, want de vrouw kijkt op een bepaalde wijze opzij, alsof vandaar het kwaad komt.
Na deze lezing zijn we de tentoonstelling gaan bezoeken en hebben ons vergaapt aan de prachtige werken. Van een vroegere vriend - conservator Centraal Museum - hebben we geleerd eerst vluchtig te kijken en daarna opnieuw te kijken. Op deze manier krijg je een goed globaal overzicht van het werk en daarna vallen je allerlei details op. We hadden het geluk dat het niet druk was. Het is een tentoonstelling die je gerust een tweede keer kunt gaan bekijken.
Tot mijn schande moet ik toegeven dat ik nog nooit van deze kunstenares had gehoord, ik trof haar naam aan in mijn dagboek/agenda van 2008 tegen. De naam van de schilderes die zichzelf portretteerde is Zinaida Serebriakova. Zij wordt beschouwd als de eerste Russische schilder van betekenis. Haar geboortedatum was op 10 december 1884 en haar geboorteplaats was Neskuchnoye nu in de Oekraine gelegen. Zij was afkomstig uit een artistiek milieu, zo was haar vader een bekend beeldhouwer. In 1900 deed zij eindexamen voor het gymnasium en schreef zich in op de kunstacademie, waar zij les kreeg van o.a. Repin en Braz. Daarna ging zij voor verdere studie naar Italie en vervolgens naar Parijs. In 1905 trad zij in het huwelijk met haar neef Boris Serebriakov.
De jaren tot 1917 waren wat haar persoonlijk, maar kunstzinnig leven heel gelukkig. Daar kwam met de Revolutie grote verandering in. In 1919 stierf haar man aan typhus. Zij had plotseling geen inkomen meer en had wel de zorg voor haar 4 kinderen en haar zieke moeder. In 1924 ging zij naar Parijs, waar zij een grote muurschildering mocht maken. Zij kon echter niet terug naar Rusland, maar slaagde er wel in haar jongste kinderen naar Parijs te krijgen. Ze begon te reizen en haar fascinatie voor de Noord-Afrikaanse wereld liet zij zien in haar daar gemaakte schilderijen. In 1947 nam zij de Franse nationaliteit aan. Dankzij Chroetsjow mocht zij het kontakt met haar familie herstellen en eindelijk na 36 jaar mocht haar dochter Tatiana haar in Parijs bezoeken.
Ook kreeg zij toestemming om haar werken in Rusland tentoon te stellen; ze had er veel succes mee. 19 september 1967 overleed zij op 82 jarige leeftijd in Parijs.
In Groningen is momenteel een tentoonstelling gewijd aan de Engelse schilder Waterhouse. Het is niet diens zelfportret wat hier is afgebeeld maar dat van een voorloper van deze kunstenaar, die behoorde tot de kring van de Pre-Raphaelieten namelijk John Everett Millais.
Hij werd in Southampton geboren als 3de kind in een gezin dat het niet breed had. Zijn talent werd al op zeer jonge leeftijd ontdekt en daardoor werd hij de jongste leerling ooit toegelaten tot de Royal Academy of School Arts. Daar raakte hij bevriend met twee andere schilders Dante Gabriel Rossetti en William Holman Hunt. Gedrieen richtten zij de Pre-Raphaelite Brotherhood op, die in de kunstkriticus John Ruskin een belangrijke aanhanger en voorvechter kreeg. De vriendschap tussen Millais en Ruskin kreeg een knauw omdat Effe Ruskin een verhouding krijgt met Millais en in 1855 trouwen beiden. Uit dit huwelijk worden liefst 8 kinderen geboren. Maatschappelijk gezien gaat het Millais voor de wind en in 1885 wordt hij zelfs in de adelstand verheven. In 1896 wordt hij de opvolger van Frederic Leighton als president van de Royal Academy. In datzelfde jaar overlijdt Millais aan keelkanker. Opvallend is wel dat zijn werken na zijn huwelijk met Effe qua toon veranderen en toegankelijker worden voor het publiek
In de serie die ik wijd aan zelfportretten in de schilderkunst is dit nummer 133 en het betreft een zelfportret gemaakt door de van oorsprong Russische schhilderes Marianne von Werefkin. Zij werd als dochter van de commandant van het Regiment van Jekaterinenburg op 10 september 1860. Op 20 jarige leeftijd nam zij les bij Ilya Repin. In 1888 sloeg het noodlot toe, toen haar rechterhand, waarmee zij het schilderspenseel vasthield door een schot werd geraakt tijdens een jachtpartij. In 1892 maakt zij kennis met de schilder Alexej von Jawlenski, met wie zij, vergezeld door hun 9 jarig dienstmeisje Helene Nesnakomoff in 1896 naar
Munchen verhuisde. Zij offerde daar 10 jaar van haar eigen carriere op ten gunste van haar echtgenoot.
Toen zij in 1907 weer begon te schilderen deed zij dat in expressionistische stijl, qua onderwerpen vooral beinvloed door Edvard Munch. Zijzelf en haar echtgenoot sloten zich in 1911 aan bij de Blaue Reiter. Toen in 1914 de 1ste wereldoorlog uitbrak vertrok het kunstenaarsechtpaar naar het neutrale Zwitserland waar ze in 1918 zich vestigden in Ascona. Inmiddels was Alexej een verhouding begonnen met Helene en nadat de laatste een zoon Andre had gekregen, scheidde Marianne zich van haar echtgenoot, die met zijn nieuwe echtgenote en hun zoon verhuisden naar Wiesbaden. Marianne bleef berooid achter en alleen door het schilderen van affiches kreeg zij wat geld. Op 6 februari 1938 stierf zij in Ascona.
Een Museum waar ik altijd erg graag naar toe ga is het Singermuseum in Laren. Er worden altijd bijzondere tentoonstelling gehouden en zo ben ik vorige week dinsdag, dus nog net op de valreep naar de tentoonstelling American Impressionist gegaan, gewijd aan de naamgever van dit museum nl. de schilder William Singer. jr
In ons land is hij vooral bekend als kunstverzamelaar en grondlegger van het bovengenoemde museum. We wisten natuurlijk wel dat hij schilderde, maar middels deze tentoonstelling wordt voor het eerst zo uitgebreid aandacht besteed aan de kunstenaar Singer. Op deze tentoonstelling kunnen we liefst 250 schilderijen zien waarin zijn ontwikkeling als schilder wordt gevolgd. Dat hij uberhaupt schilder is geworden is al opzienbarend, want als zoon van een schatrijke staalbaron uit Pittsburgh, was hij voorbestemd m zijn vader op te volgen. Maar op zijn dertigste koos hij definitief voor de kunst en begon een leven dat bestond uit reizen, schilderen en verzamelen. Hij was getrouwd met Anna Brugh met wie hij zijn leven lang heen en weer pendelde tussen hun twee geliefde verblijven, namelijk het plaatsje Olden aan de Nordfjord en Laren. In beide woonhuizen had hij een groot atelier, dat overigens voor zijn vrouw verboden terrein was.
In zijn werken probeerde hij tot de kern van de natuur rondom hem en hij was een diepgelovig mens, die zei dat God altijd aanwezig was in de natuur en daarom de natuur zijn enige leraar was. Singer wordt wel een Amerikaanse impressionist genoemd. Zelf gaf hij aan dat hij zich verwant voelde met kunstenaars als Claude Monet en landgenoten als Metcalf en Griffin. Daarnaast kreeg hij door de omgang met de Larense en de Haagse School veel Nederlandse vrienden,
Tergelegenheid van deze tentoonstelling heeft de kunsthistoica een boek publiceerd met als titel American Impressionist, waarin zij zich verdiept heeft in het leven van Singer, zijn ideeen en inspiratiebronnen en zijn werkwijzen alsmede stijlontwikkeling. Belangrijk bij deze studie was de vondst van het schetsboek van zijn vrouw, waarin talrijke gegevens vermeld staan over het vroegste werk van haar man. Ook wordt de vriendschap met de Noorse schilder Martin Borgord belicht.
Vanzelfsprekend zijn niet alle werken aansprekend, maar er hangen prachtige landschappen bij; zijn stillevens kon ik minder waarderen. Concluderend kan ik niet anders zeggen dan dat ik blij ben deze tentoonstelling gezien te hebben.
Het zelfportret hierbij afgedrukt is vervaardigd door de Tjechische schilder Lorenz Reiner Wenzel. Zijn geboortedatum is niet bekend, wel de dag dat hij gedoopt werd nl. 8 augustus 1689 in de H.Havelkerk in Praag. Hij stamde uit een kunstzinnige familie. Hij kreeg les van Peter Johann Brandl en na 1705 van Anton Ferdinand Schweiger. Zijn vroegste fresco's maakte hij in 1714 in de kloosterkerk van Osek. Rond 1730 leerde hij Cosmas Damian Asam kennen die hem beinvloedde. 21 november 1725 trad hij in het huwelijk met Anna Veronika Herzog. Het paar kreeg 5 kinderen. Hij overleed 9 oktober 1743 in Praag, waar hij in de St.Aegidiuskerk werd begraven.
Tot voor mij onbekende schilders behoorden tot nu toe de Duitse broers Cosmas Damian Asam en Egid Quirin Asam. De eerste schilderde dit zelfportret
. Zijn geboortedatum weten we niet, maar wel die van zijn doop namelijk op 26 september 1686. Gedurende de jaren 1711 tot 1714 verblijft hij samen met zijn broer in Rome waar hij vooral de grootse frescoschilderingen van Pietro de Cortona, Giovanni Battista Gaulli en Andreas Pozzi bestudeert. Teruggekeerd in Beieren krijgt hij uit allerlei landstreken opdrachten voor het schilderen van fresco's. Hij weet aan de geschilderde ruimten eenperspectief te geven waarbij niet langer wordt uitgegaan van de op de grond staande toeschouwer. Hij streefde naar een Gesammtkunstwerk,waarin allerlei kunstvormen in elkaar opgaan. Hij wist een harmonische eenheid te bereiken in zijn decoraties die opgaan in het kerkgebouw op zich.
Hij overlijdt op 10 mei 1739 in Welterburg/Munchen.
Een van de belangrijkste barokschilders van Oostenrijk was de schilder Daniel Gran, die zich zelf hier heeft afgebeeld. Geboren in Wenen op 22 mei 1694 ging naar Italie om er te studeren bij Ricci en Solimena. Van de eerste nam hij diens werken met kleuren over en van de laatste diens karakteristieke figuren. Zelf beinvloedde hij bv. Alomonte. In 1745 vestigde hij zich in St.Polten. In deze stad voorzag hij de kathedraal van fresco's, maar zijn werken zijn ook te zien in bv. de Annakerk in Wenen. 16 April 1757 overleed hij in St.Polten.
Het zelfportret hiernaast afgebeeld is van de hand van de Oostenrijkse schilder en schrijver Ferdinan Georg Waldmuller. Toen hij dit zelfportret maakte was hij 35 jaar oud. Hij werd 15 januari 1793 in Wenen geboren en studeerde aan de Academie, maar ook leerde hij het schilderen van vrienden. Tussen 1814 en 1817 reisde hij veel en verdiende de kost met het schilderen van decors. Teruggekeerd in Wenen ging hij over tot het schilderen van portretten en nam geleidelijk de lichtere penseelstreek die door Franse tijdgenoten werd beoefend over. Na het schilderen van zijn bekendste portret - van de familie Dr.Eltz in 1835 - ging hij ook weer landschappen en stillevens schilderen en hield zich bezig met de problemen van licht en ruimte.
Door zijn openstaan voor nieuwe ontdekkingen en stromingen legde hij de basis voor een nieuwe school, hoewel hij zelf vasthield aan traditie en niet overstapte naar het impressionisme. Hij gaf les aan een groot aantal leerlingen. Hij had een opvliegend karakter en leed onder het feit dat hij nauwelijks erkenning kreeg. 23 augustus 1865 overleed hij in Hinterbruhl.
Dit zelfportret is gemaakt door de van origine Zwitserse kunstschilder Angelika Kauffman, op 30 oktober 1741 in het Zwitserse Chur geboren. Al zeer jong - er was sprake van wonderkind - verbaasde zij iedereen met haar zang- en tekenkunst. Dankzij haar moeder leerde zij vloeiend Engels, Frans en Italiaans. Helaas stierf deze moeder in 1757 en volgt haar vader naar diens geboortestreek, het Bregenzerwald. Gedurende de jaren dat zij in Italie verblijft, ontmoet ze veel Engelse kunstenaars en toeristen die hun Grand Tour maken. Tijdens haar verblijf in Venetie leert ze Lady Wentworth kennen, die haar tijdens haar Engelse jaren (1766-1781) binnenvoert in de Engelse Society. Ze wordt sterk bevriend met de beroemde Engelse schilder Joshua Reynolds. Deze vriendschap wordt echter onderwerp van geroddel. Gelukkig vindt zij in de schilder Antonio Zucchi een bijzondere echtgenoot, met wie zij in Rome gaat wonen, in een huis bovenaan de Spaanse Trappen. Talrijke beroemdheden bezoeken haar en als ze in 1807 overlijdt wordt de dienst door een grote menigte bijgewoond.
Dit zelfportret laat een goed geklede zelfbewuste jongeman zien; een man van de wereld die geen attributen als schildersezel of penseel nodig heeft om de aandacht op zich te vestigen.
Toen Friedrich Amerling dit zelfportret schilderde stond hij op het toppunt van zijn roem en gingen alle deuren in Wenen voor hem open. Het was in deze stad dat hij in 1803 werd geboren en er van 1815 tot 1824 studeerde aan de Akademie, aansluitend bezocht hij Praag en gedurende het jaar 1827 tot maart 1828 verbleef hij in Londen, waar hij zich intensief met de Engelse kunstenaars als Reynolds en Lawrence bezig hield.
In 1770 schilderde de schilder Franz Anton Maulbertsch dit zelfportret. Hij wordt gerekend tot de Oostenrijkse barokschilders, maar was oorspronkelijk afkomstig uit Duitsland. Hij werd op 7 juni 1724 geboren in het aan het meer van Konstanz gelegen plaatsje Langenargen. In 1739 kwam hij naar Wenen, waar hij in de leer ging bij P.van Roys. Zijn grote voorbeeld was de beroemde frescoschilder Paul Troger. Hij werd ook beinvloed door Rembrandt, waarvan hij het werk kende door de kopergravures. Langzamerhand stapt hij over naar een meer classicistische stijl.
Op de jonge leeftijd van 17 jaar schilderde in 1813 de Oostenrijkse schilder Leopold Kupelwieser dit zelfportret.
Hij werd op 17 oktober 1796 in Markt Piesting geboren en stierf 17 november 1862 in Wenen. Hij bewoog zich in de briendenkring van de componist Franz Schubert. In 1823 vertrok hij naar Rome en werd er lid van de kunstenaarsgroep de Nazareners.
In Wenen teruggekeerd schilderde hij hoofdzakelijk altaarstukken en andere religieuze werken. Schilderde o.a. de freco's in de Johannes Nepomuk kerk in Praterstrasse in Wenen en deed hetzelfde in de Altlercherchen kerk maar deze keer in samenwerking met de kunstenaar J.von Fuhrich
Er zijn kunstenaars die hun eigen gezicht dikwijls tot onderwerp hebben gemaakt van hun schilderijen. Een van de bekendste daarvan is Charley Toorop, aan wie momenteel een prachtige tentoonstelling is gewijd in Museum Boymans van Beuningen. 
In de serie gewijd aan het thema Leda en de Zwaan deze keer een schilderij van de schilder Francois Boucher.
De tijd waarin deze man leefde was de periode van de Franse Rococo. Hij schilderde dan ook in lieflijke, zoete werken die echter wel een sensuele ondertoon hebben. De manier waarop hij het thema van Leda en de Zwaan heeft geschilderd laat mijns inziens dit sensuele duidelijk zien.
Het afgebeelde schilderij is van de hand van de voor mij onbekende schilder Theodor Pixis. Op dit werk zien we een tweetal figuren voorstellende Johannes Calvijn en de gevangene in wie we Miquel Servet herkennen. Calvijn probeert voor de laatste maal de gevangene te overtuigen van zijn ongelijk en hem zodoende te redden van de brandstapel. Aan de manier waarop Pixis de twee figuren heeft geschilderd kunnen we zien dat dit tevergeefs is. Het is natuurlijk een geromantiseerde voorstelling die Pixis in 1866 schilderde. Ik stuitte op dit schilderij via een recensie van de nieuwe roman Dopersvuur van de Spaanse schrijver Antonio Orejudo, waarin de vete tussen Calvijn en Servet een belangrijke rol speelt. En zoals de titel van het artikel al aangeeft gaat het me hier niet om de genoemde roman, maar om de onbekende schilder.Hij werd 1 juli 1831 geboren in Kaiserslautern, na het behalen van het diploma gymnasium ging hij naar Munchen om er rechten te gaan studeren, maar al snel kreeg hij in de gaten dat deze studie niet voor hem was weggelegd en volgde schilderlessen bij o.a. Philipp von Foltz. De laatste gaf hem de gelegenheid om 2 jaar in Italie te verblijven waar hij in Rome de oude meesters bestudeerde en zich toelegde op het schilderen van landschappen. In 1858 keerde hij terug naar Munchen. Een creatieve periode startte in 1862 tijdens welke hij o.a. het boven afgebeelde werk vervaardigde. Koning Ludwig II gaf hem de opdracht een aantal tekeningen te maken voor de opera's van Richard Wagner. In deze werken zag men grote invloeden van Wilhelm von Kaulbach, maar ook Arthur von Ramberg beinvloedde hem.
19 juli 1907 overleed Pixis op 76 jarige leeftijd in Pocking.
Deze voorstelling van Judith en Holofernes is geschilderd door een anonieme kunstenaar uit de 19de eeuw. Het is een echte romantische voorstelling, waarin het gruwelijke van de voorstelling niet getoond wordt. Judith is een schoonheid en het hoofd van Holofernes laat een aantrekkelijk manspersoon zien. Ik vraag me af van wie de hand is die Judith vasthoudt om haar middel.
Het zelfportret hiernaast afgebeeld is van de hand van de Italiaanse schilder Vittorio Grubicy de Dragon. Hij werd 15 oktober 1851 in Milaan geboren en was van Hongaarse origine. Aanvankelijk hield hij zich bezig met het verzamelen van kunst en het schrijven van kritieken. Rond het jaar 1870 bezocht hij regelmatig bijeenkomsten van de kunstenaarsgroep Gli Scapigliati. In 1871 verbleef hij in Londen waar hij inspiratie opdeed voor het openen van een Gallery in Milaan die zich specialiseerde in werken van kunstenaars behorende tot de Gli Scapigliati bv. Tranquillo Cremona en Daniele Ranzoni. Na het overlijden van de laatste verlegde hij zijn aandacht naar kunstenaars uit Lombardije met als belangrijkste kunstenaar Giovanni Segantini, maar ook Emilio Longoni en Angelo Morbelli kregen gelegenheid te exposeren in zijn Gallery. In de jaren 1882 tot 1885 verbleef hij in Nederland en Belgie en brak daar een lans voor kunstenaars als Segantini, Millet en die uit de Haagse School. Pas in deze jaren ging hij zelf tekenen en schilderen onder leiding van Anton Mauve. 4 augustus 1920 overleed hij in Milaan.
Het zelfportret hiernaast is van de hand van een onbekende Franse schilder nl.Jean Jacques Henner. Hij werd 5 maart 1829 in Bernwiller in de Elzas geboren. Studeerde eerst bij Drolling en Picot en werd in 1848 toegelaten tot de School voor Schone Kunsten en kreeg in 1858 de belangrijke Prix de Rome voor zijn werk Adam en Eva die het lichaam vinden van Abel. Tijdens zijn verblijf in Rome werd hij begeleid door Flandrin en schilderde nog een 4 tal werken voor een tentoonstellingsruimte in Colmar. Hij schilderde een groot aantal werken en kreeg in 1873 de onderscheiding van Het Leger van Eer. In 1889 volgde hij Cabanel op bij het Institut de France.Hij stierf in 1905.
In mijn serie gewijd aan schilders die het Bijbelse verhaal over Judith en Holofernes op het doek hebben vastgelegd deze keer de versie van Lucas Cranach de Oude.
De naam Cranach is een verwijzing naar zijn geboorteplaats Kronach. Het schilderen leerde hij van zijn vader. In 1501 ging hij in Wenen wonen en hij schilderde daar op een expressieve, dynamische en heel religieuze wijze. Na zijn verhuizing naar Wittenberg, waar hij hofschilder werd van de keurvorst Frederik III, keurvorst van Saksen verandert zijn werk; zijn schilderijen worden veel statischer en ook veel gladder. Heel zijn verdere leven werd hij door deze vorst gesteund en die wist ook te bewerkstelligen dat hij zowel opdrachten van katholieken als protestanten kreeg.
Hij en zijn vrouw Barbara kregen 5 kinderen. Met zijn zoons voerde Lucas een atelier dat duizenden schilderijen en gravures voort heeft gebracht; daardoor is vaak niet vast te stellen wie wat heeft geschilderd. De laatste jaren van zijn leven woonde Lucas in Weimar waar hij werkte voor hertog Johan Frederik 1 van Saksen en hij overleed daar in 1553. Deze versie van Judith en Holofernes heeft weinig actie; Judith vertoont nauwelijks enige emotie, in haar linkerhand houdt zij het zwaard vast waarmee ze Holofernes heeft onthoofd. Met haar rechterhand houdt zij het hoofd van de veldheer vast, dat nauwelijks geleden heeft; de ogen zijn geloken en de mond is geopend. Op zich is het een knap geschilderde voorstelling echter zonder enige dynamiek en emotie.
het afgebeelde zelfportret is geschilderd door de Amerikaanse kunstenaar Mark Rothko. Hij werd op 25 september 1903 geboren in het Letse plaatsje Daugavpils. Al zeer jong emigreerde het gezin naar de Verenigde Staten. Men rekent hem tot de colorfield-stroming een tot het abstract expressionisme behorende stroming. Vanaf 1943 publiceerde hij met Adolph Gottlieb en Barnett Newman korte manifesten waarin zij een lans braken voor een abstracte kunst met inhoud, met dramatische kracht en een tijdloze en universele strekking. Daarmee onderscheidden ze zich van het zogenaamde action-painting. Gedurende heel zijn leven bleef hij zoeken naar het onnoembare en hij gebruikte vaak 2 of 3 rechthoeken op een egale ondergrond. Hij bracht zijn verf dusdanig aan dat ze onderling sterk afweken in lichtintensiteit en geven ze een zwevend karakter, waardoor ze een meditatieve stemming opwekken.
25 februari 1970 pleegde hij zeelfmoord, op het moment dat er een grote tentoonstelling zou plaatsvinden in de Tate Gallery.
Schrijver van dit weblog is een groot liefhebber van Italie en tijdens onze vele vakanties in dit land doorgebracht zijn we ook een aantal keren in de stad Arco iets ten noorden van het Gardameer gelegen. Het zelfportret hiernaast afgebeeld is van een schilder afkomst uit deze stad namelijk Giovanni Segantini.
Deze kunstschilder werd op 15 januari 1858 geboren in Arco; zijn moeder overleed al in 1863 en zijn vader vertrok met een andere zoon naar Milaan om daar zijn geluk te beproeven. Giovanni werd herder en gedurende zijn lange uren van alleenzijn tekende hij. Een halfbroer van hem bezorgde hem het baantje van kassier in een groentewinkel, maar Giovanni had grote moeite om een rustig leven te leiden. Pas in Milaan kon hij de kost verdienen met het geven van tekenlessen en het schilderen van portretten. Nadat hij in Brianza bij het Comomeer was gaan wonen schilderde hij voornamelijk het berglandschap. Hij werd beinvloed door de werken van Millet en nog later ook door de symbolisten. Tijdens het werken aan zijn later beroemde schilderij Alpentriptychon overleed Segantini op 28 september in Maloja.
Het zelfportret hiernaast is vervaardigd door de schilder Philipp Veit. Hij was de kleinzoon van Moses Mendelsohn en werd in 1793 in Berlijn geboren. Hij was een van de interessantste leden van de Nazareners, een groep Duitse kunstenaars die de christelijke kunst nieuw leven wilden inblazen. Oprichters ervan waren J.Overbeck en Franz Pforr. Ze vestigden zich in Rome in een oude abdij, waar zij heel eenvoudig leefden, 's ochtends hielden zij zich bezig met huishoudelijke taken en 's middags boefende zij de schilderkunst. Ze werkten samen bij het schilderen van de fresco's in Casa Bartholdy en Casino Massimo. Daarbij gebruikten zij middeleeuwse Duitse schilderijen en vroege Italiaanse werken als voorbeelden. Hoewel deze fresco's vanwege hun gebrekkige compositie, zwakke kleurstelling en gebrek aan verbeelding weinig bewondering kregen, werden de Pre-Rafaelieten toch beinvloed door de Nazareners.
De laatste jaren van zijn leven woonde Philipp in Mainz, waar hij decoraties voor de kathedraal in deze stad schilderde. Hij overleed er in 1877.
Het portret hiernaast is een zelfportret geschilderd door de Italiaanse kunstenaar Umberto Boccioni. Hij werd in 1882 geboren in Reggio di Calabria en ging op 18 jarige leeftijd naar Rome. Daar nam hij schilderlessen bij Giacomo Balla, die hem het dynamisch gebruik van elementaire kleuren bijbracht. In 1910 kwam hij in aanraking met de schrijver Marinetti, de leider van de jonge revolutionaire beweging het Futurisme. Deze beweging geloofde positief in een voortdurende vernieuwing. Juist in die tijd werd elektriciteit en fotografie uitgevonden en de Futuristen vonden dat kunstenaars daarvan gebruik moesten maken en dus het moderne leven uitdragen en verheerlijken. Umberto ontwikkelde zich tot leider van deze beweging en schreef een groot aantal vlammende Manifesten. In 1915 ging Italie deelnemen aan de 1ste Wereldoorlog en patriot als hij was meldde hij zich aan als vrijwilliger. Maar de werkelijkheid van de oorlog opende zijn ogen voor de verschrikkingen. Door een val van zijn paard kwam hij te overlijden.
Dit is een wat minder bekend zelfportret van de Spaanse schilder Joaquin Sorolla, in ons land nauwelijks bekend, maar in mijn ogen een van de grootste schilders van begin 20ste eeuw. In Madrid heeft hij een eigen museum gekregen, waar het rondlopen een ware verrukking is.
Joaquin was de oudste zoon van een handelsman en werd op 17 februari 1863 geboren in Valencia. In 1864 werd zijn zus Concha geboren. In 1865 waren beide kinderen plotseling doordat de ouders waarschijnlijk overleden aan cholera. Zij kwamen in huis van een tante van moeders kant. Al op 14 jarige leeftijd kreeg hij kunstonderwijs van o.a. Cayetano Capuz en Salustiano Asenjo. Als hij 18 jaar is gaat hij naar Madrid, waar hij in het Prado de beroemde meesters kopieert. Na zijn militaire diensttijd vertrekt hij voor 4 jaar naar Italie, waar hij studeert met zijn vrienden Jose Benliliure, Emilio Sala en Jose Villegas.
In 1888 keert Sorolla terug naar zijn geboorteplaats en trouwt daar met Clotilde Garcia del Castillo. Zij kregen 3 kinderen .
Dit zelfportret is vervaardigd door Bernard Essers een op 11 maart 1893 geboren kunstenaar. Zijn vader is arts die in 1898 naar Wenen verhuist om er zijn post-universitaire studie te volgen. In 1901 vertrekt het gezin naar Nederland, aanvankelijk in Utrecht, maar vanaf 1903 in Amsterdam, waar het gaat wonen in de Johannes Verhulststraat nr.109.
In de jaren 1910 tot 1912 volgt hij tekenlessen aan de Hendrik de Keysertekenschool en gaat in 1912 naar Londen om daar lessen te volgen bij o.a. professor Leatheby. Bernard gaat zich toeleggen op de houtsnede en maakt illustraties in een tweetal romantische romans nl.Een Zwerver verliefd en Deirdre en de zonen van Usnach.
Gedurende de jaren 1918 tot 1920 als hij een atelier heeft in Rockanje volgt hij etslessen bij Graadt van Roggen en R.N.Roland Holst. In 1920 overlijdt zijn vader. Van Wijdeveld krijgt hij de opdracht voor een omslag van het blad Wendingen. Hij maakt in dat jaar reizen naar Italie en Sicilie. In Florence ontmoet hij de schrijver Irwin Edman. Teruggekomen in Nederland betrekt hij het nieuwe huis aan de Natteweg 17 in Bergen. In 1925 krijgt hij voor zijn houtsnede Muziek de gouden medaille voor de grafische kunst.
In 1930 treedt hij in het huwelijk met Kitty Vreede en gaat met haar wonen in Schoorl. In 1931 krijgen ze hun eerste kind, in 1935 gevolgd door een 2de dochter. Neemt in deze jaren deel aan een groot aantal tentoonstellingen. In 1943 vindt zijn evacuatie plaats naar Enschede, in het voorjaar van 1944 verhuist hij naar het plaatsje Scharsterbrug in Friesland waar hij op 13 mei 1945 overlijdt.
In de serie gewijd aan zelfportretten deze keer aandacht voor een zelfportret van de Duitse schilder, graveur en etser Lucas Cranach de Oude. Deze werd in 1472 geboren in Kronach. Zijn vader was de schilder Hans Maler, die zich later ging noemen naar de geboorteplaats. In 1501 verhuisde hij naar Wenen waar hij tot 1504 bleef. Het jaar daarop vertrok hij naar Wittenberg, waar hem de post van hofschilder aan het hof van Friedrich de Wijze. Deze gaf hem het recht om een familiewapen te gaan voeren waarop een gevleugelde slang te zien is. Uit het huwelijk met Barbara Brengebier dat waarschijnlijk in 1512 werd gesloten werden 5 kinderen geboren. Lucas was ook politiek actief en bracht het zelfs tot burgemeester van Wittenberg. Hij raakte in zijn woonplaats bevriend met stadgenoten als Maarten Luther en Philipp Melanchton. Lucas stierf op 81 jarige leeftijd in Weimar en werd op het St.Jacobskerkhof in die stad begraven.
In de iconografie kennen we een aantal bekende thema's zoals Judith en Holofernes en Leda en de Zwaan. Inmiddels heb ik aan het eerste thema al een tweetal artikelen gewijd en nu wil ik daarnaast beginnen met een aantal voorbeelden zoals schilders en beeldhouwers dit thema hebben weergegeven.
Leda is bekend door het verhaal van Leda en de Zwaan. Zeus was verliefd op deze schoonheid, die de vrouw was van de Spartaanse koning Tyndaros, maar hij kon haar niet overhalen om met hem geslachtsgemeenschap te hebben. Om toch zijn doel te bereiken verzon hij een list; hij veranderde zichzelf in een zwaan en nam Leda met geweld. Uit schaamte vrijde Leda diezelfde avond ook met Tyndaros en na 9 maanden baarde zij een 4tal kinderen, die volgens overleveringsverhalen uit een ei kwamen. Deze vier kinderen waren Castor en Helena (met Zeus als vader) en Polydeukes en Klytaimnestra ( met Tyndaros als vader).
Als eerste laat ik Leda en de Zwaan zien zoals die is weergegeven door Leonardo da Vinci.
Het zelfportret hiernaast is van een Duitse schilderes waar ik nog nooit van had gehoord. Op deze Anita Ree werd mijn aandacht gevestigd door een afbeelding in het boek Girls and Pearls. Deze vrouw werd op 9 februari 1885 in Hamburg geboren in een joods koopmansgezin. Samen met haar zuster Emilie werd zij evangelisch-luthers gedoopt. In 1905 volgde zij schilderlessen bij de Hamburgse kunstschilder Arthur Siebelist; Zij had enorm veel last van faalangst en zocht daarvoor steun bij Max Lieberman die direkt haar grote talent erkende en wist over te halen niet te stoppen met haar schilderlessen. In de winterperiode van 1912/1913 verbleef zij in Parijs waar zij lessen volgde bij Fernand Leger. In 1913 nam zij aan een tentoonstelling bij Commeter in Hamburg deel en kort daarop leerde zij de dichter Richard Dehmel kennen. In 1919 trad Anita tot de Hamburgse Kunstenaarsvereniging Hamburger Sezession en raakte bevriend met o.a. Grethen Wohlwill, Alma del Banco en Franz Radziwill. Gedurende de jaren 1922 tot 1925 verbleef zij in het Italiaanse Positano en bekeerde zich daar tot de Nieuwe Zakelijkheid. In 1932 liet ze Hamburg achter zich en vestigde zich op het eiland Sylt. In 1933 ontnam men haar het lidmaatschap van de Hamburgse Kunstenaarsvereniging vanwege haar Joodse afkomst. Ze wilde het onontkoombare niet afwachten en pleegde op 12 december 1933 zelfdoding.
In de serie die ik wil gaan wijden aan het thema van Judith en Holofernes in de kunst zien we deze keer hoe Lucas Cranach dit thema heeft afgebeeld. Deze leefde van 1472 tot 16 oktober 1553 en beeldde Judith niet af als een wreekster, maar als een knappe dame die meer een pose aanneemt. Alleen het onthoofde hoofd vertoont iets van het drama wat zich heeft afgespeeld.
In deze serie over zelfportretten deze keer een zelfportret van de beroemde Deense schilder Peter Severin Kroyer. Hij werd in 1851 in het Noorse Stavanger geboren, maar verhuisde naar Denemarken. Hij studeerde aan de academie, maar verbleef geregeld in Parijs waar hij dan les kreeg van Bonnat.Kroyder ontwikkelde zich tot de schilder van het licht die tot uiting kwamen in zijn werken met onderwerpen als stranden, portretten en landschappen. Hij hield zich ook bezig met beeldhouwkunst. In 1909 overleed hij in de kunstenarskolonie op Skagen.
In het Gemeente Museum in Den Haag is momenteel een tentoonstelling over David en Pieter Oyens de twee eeneiige tweeling die zich bezig hield met de schilderkunst. Als je op de tentoonstelling rondloopt is het voor een leek nauwelijks mogelijk te onderscheiden wie wat geschilderd heeft. De broers werden in 1842 in Amsterdam geboren; hun vader was een bekende bankier en stelde de jongens in staat om al jong tekenlessen te volgen. Maar hij hoopte wel dat zij ook in het bankwezen zouden gaan werken. Al gauw blijkt dat zij voor geldzaken geen aanleg en belangstelling hebben en tegen hun zin geven de ouders de jongens toestemming om zich te bekwamen in de schilderkunst.
verhuizen naar Brussel om daar een atelier te betrekken. Eind 19de eeuw heerst er in de Belgische hoofdstad een broeierige sfeer, maar de tweeling voelt er zich als een vis in het water en vanaf 1875 krijgen ze er veel succes als verzamelaars hun werken kopen en zij ook prijzen behalen met hun ingezonden schilderijen. Ze kunnen zich in artistieke kringen bewegen. David de zgn. Dikke trouwde al in 1866 en in 1893 volgt Pieter de zgn Dunne zijn voorbeeld. Hij is dan 51 jaar oud, maar het geluk heeft hem slechts kort toegelachen, want kort na zijn huwelijk krijgt hij een beroerte en sterft in februari 1894. De geboorte van zijn dochtertje heeft het dus net niet meer meegemaakt.
Vanzelfsprekend lijdt David enorm onder het verlies van zijn tweelingbroer en gaat zijn gezondheid ook achteruit, waardoor hij steeds minder tot schilderen komt. In Arnhem denkt hij in een gezonde bosachtige omgeving beter te kunnen worden, maar hij kan Brussel niet vergeten dus keert weer terug. Maar ook hij overlijdt in februari van het jaar 1902
.
Op hun schilderijen komen geen landschapen voor, geen koeien of schepen, ze schilderen voornamelijk zichzelf en zijn model voor elkaar. Opvallend is de ironie die zij hun werken meegeven, hoewel af en toe ook de ernst optreedt. Feitelijk zijn al de werken schilderijen over de schilderkunst. Dat zij heel goed op de hoogte waren van de 17de eeuwse schilderkunst mag blijken dat zij hun inspiratie haalden uit die tijd wat we op een aantal werken kunnen zien b.v. In de kroeg met de opvallend gedimde kleuren. Hoewel bekend is dat de broers nooit samen aan een werk schilderden, maar er is een ongrijpbare identiteitsvermenging voelbaar. De broers zijn het centrum van hun wereld en zijn niet in staat om zonder elkaar te leven en te werken.
Een niets vermoedende lezer zal al gauw denken, dit artikel sla ik maar over want het zal wel weer het zoveelste item zijn over de Hype van de Embryoselectie die plotseling in ons land is ontstaan en waarover politici die er totaal niets van weten menen de Nederlandse burger te moeten vertellen wat wel of wat niet mag respectievelijk kan.
Nee, dit artikel gaat over een schildersfamilie woonachtig in Haarlem en waaraan in het Frans HalsMuseum een prachtige tentoonstelling is gewijd. Het is alweer bijna twee weken geleden dat ik er was samen met mijn vrouw en een lieve oude dame van bijna 89 jaar. Vanzelfsprekend hebben we eerst op de Markt schuin tegenover de Prachtige Bavokerk in het Grand Cafe een kop koffie gedronken met een verrukkelijk gebakje. Het werd steeds drukker met toeristen voor wie Haarlem een van die fantastische oude Nederlandse steden is met een sfeer die je nergens op de hele wereld aantreft. Het Frans Halsmuseum zelf ligt ook een een bijzondere straat. Gelukkig was het vrij rustig in het museum en konden we op ons dooie gemak langs de schilderijen lopen zonder dat ons het zicht erop werd ontnomen door andere hoofden van andere bezoekers.
De tentoonstelling is gewijd aan de schildersfamilie De Bray, met als stamvader de architect en schilder Salomon de Bray. Hij speelde een vooraanstaande rol in het culturele leven van Haarlem die in al zijn werk streefde naar evenwicht en ingetogenheid wat overigens kenmerkend is voor de schilders die we Manieristen noemen. Salomon leidde zijn zoons op in deze traditie, maar vooral zijn oudste zoon Jan wist toch een eigen stijl te ontwikkelen en hij werd een zeer gezocht kunstenaar; zijn broer Joseph stierf helaas veel te jong om te kunnen laten zien waartoe zijn talent hem had gebracht. Nu moeten we ons tevreden stellen met overigens fraaie stillelevens. De jongste van de drie broers was vooral bekend door zijn boek-en krantenillustraties, maar ook hij schilderde mooie stillevens die vooral opvallen door hun originaliteit van voorstelling.
Een paar weken geleden heb ik een eerste artikel gewijd aan het thema Judith en Holofernes in schilderkunst en tot mijn verrassing trof ik op deze tentoonstelling van de hand van Salomon een schilderij met deze voorstelling; hoewel dit werk niet is gesigneerd kunnen we toch vaststellen dat het van zijn hand is omdat het voorkomt in de lijst van aantekeningen die de schilder van al zijn werken maakte. Overigens hangt dit werk niet permanent in Haarlem, maar bevindt het zich in het Prado in Madrid. Ook zijn zoon Jan vervaardigde in 1659 een werk met Judith en Holofernes, maar waar op het schilderij van Salomon de daad al is gepleegd beeldt zijn zoon het moment vlak voor de onthoofding af en doordat Jan Holofernes met zijn hoofd achterover gezakt afbeeld valt deste meer de aandacht op de witte onbeschermde ontblote nek en ontstaat er een zekere extra spanning.
In Haarlem was het St.Lucasgilde gevestigd waarvan Salomo lid was. Ook zijn zoon Dirck was al sinds 1658 van dit gilde lid, maar dan niet in zijn hoedanigheid van schilder, maar van graficus. Jan werd pas lid na de dood van Salomo. Door de veelheid aan onderwerpen op de tentoongestelde schilderijen bleven we geboeid kijken en kan ik een bezoek aan dit museum van harte aanbevelen.
Het zelfportret hiernaast is vervaardigd door de Oostenrijkse schilder Franz Eybl. Deze werd 1 april 1806 in Wenen geboren en gaf al heel vroeg blijk van zijn kunstzinnige aanleg en werd op 10 jarige leeftijd toegelaten tot de Akademie voor Beeldende Kunst. Hij volgde bij een groot aantal schilders diverse opleidingen. Op 24 jarige leeftijd trouwde hij met Antonia Jordan. Eyble schilderde hoofdzakelijk landschappen, maar ook genreschilderijen, zoals zijn bekende Lezend Meisje. In zijn werken na 1840 zien we invloeden van Ferdinand Georg Waldmuller bv. diens lichteffekten. Zijn latere werken zijn voornamelijk portretten. Daarnaast vervaardigde hij zo'n 400 portretlithografieen. In 1867 werd hij docent aan de werkplaats die zich bezighield met restauratiewerkzaamheden aan de Keizerlijke Schilderijenverzameling in slot Belvedere en betrok er een dienstwoning, waar hij op 29 april 1880 overleed.
Het portret hiernaast is een zelfportret geschilderd door de Duise schilder Franz Skarbina,zoon van een goudsmid. Hij werd op 24 februari 1849 in Berlijn geboren. Zijn kunstenaarsleven lang liet hij zich leiden door een zin voor de werkelijkheid en onderging daarbij ook grote invloed van de realist bij uitstek Adolph Menzel. Gedurende de jaren 1865 tot 1869 studeerde hij aan de Akademie voor Beeldende kunst in Berlijn en vertrok in 1871 voor een grote reis die hem o.a. bracht in Dresden, Wenen, Venetie, Munchen en Merano. In 1877 ging op hij opnieuw op reis en wel door Belgie, Nederland en Frankrijk. Hij verbleef enige tijd in Parijs en schilderde daar impressionistische werken. In 1882 vestigde hij zich in Parijs en nam er deel aan verschillende tentoonstellingen. In 1888 werd hij docent aan de Akademie voor Beeldende Kunst, maar trok zich als zodanig terug na verschillen van mening met Anton von Werner. In 1892 trad hij met Max Lieberman en Walter Leistokow toe tot de Gruppe der Elf in Berlijn, waarvan de eerste tentoonstelling tot een schandaal leidde. In 1898 was hij medeoprichter van de Berliner Secession. Skarbina stierf op 18 mei 1910 na een acute nieraanval.
De westerse schilderkunst kent een aantal inconografische thema's en een daarvan is Judith en Holofernes. Dit verhaal staat in het aprociefe bijbelboek Judith en in de hoofdstukken 8 tot 14 wordt verhaald over de rijke en knappe weduwe Judith die de joodse stad Bethulie wist te verlossen van de Assyrische belegering. Ze maakte zich op een gegeven moment bijzonder mooi en wist op een slinkse manier in Assyrisch gebied binnen te komen. Zij wist zelfs bij de bevelhebber van de Assyriers te komen en vertelde deze hoe hij de Joden kon overwinnen en voorgoed onder zijn macht krijgen. Holofernes erg onder de indruk gekomen van haar schoonheid en probeerde haar te verleiden. Zij ging op zekere avond in op zijn uitnodiging om een feestavond te harer ere bij te wonen. Holofernes dronk zich laveloos en alleen met hem gelaten nam zij zijn zwaard en onthoofde hem. Het hoofd stopte zij in een zak die haar dienstmaagd had meegenomen en zonder opgemerkt te worden wist zij uit het kamp te komen. Dit verhaal heeft altijd de aandacht getrokken van kunstenaars. In de Middeleeuwen werd Judith gezien als een prefiguratie van Maria met vooral aandacht voor haar nederigheid. In de Renaissance kreeg het bloederige verhaal op zich veel meer nadruk en werden aan de kunstenaars veel opdrachten gegeven om dit thema op het doek te vereeuwigen. Ik wil op deze web-log een aantal kunstenaars naar voren halen die aan dit thema een schilderij of anderszins aandacht hebben besteed.
Dat Finland een aantal geweldige schilders heeft voortgebracht weten we inmiddels door een aantal tentoonstellingen die de afgelopen jaren in Den Haag en Groningen zijn gehouden gewijd aan Finse schilderkunst. Een van de beroemdste Finse schilders was Ellen Thesleff, waarvan hiernaast een zelfportret is afgebeeld. Zij werd geboren in 1869 en werd in haar beginperiode gerekend tot de Symbolisten. Zij verliet haar vaderland en vertrok naar Parijs. Daar veranderde haar koloriet en ging een zacht grijs haar werken overheersen. Haar werken kenmerken zich door eenvoud en lyriek. Er was echter een land waar zij zich het meest thuisvoelde en dat was Italie waar zij gegrepen werd door de "onschuldige" kunst van Masaccio en Fra Angelico. De violet-blauwe berglandschappen van Toscane werden haar voornaamste inspiratiebronnen. Zij overleed in 1954.
Het zelfportret hiernaast is van de hand van de schilder Eugen Ducker. Hij werd geboren in het plaatsje Kuressaare in Estland op 10 februari 1841. Van 1858 tot 1862 studeerde hij aan de Kunstacademie in Sint Petersburg. In 1864 vertrok hij naar Dusseldorf, waar hij de rest van zijn leven bleef wonen. In 1872 volgde hij Oswald Achenbach op als docent landschapsschilder aan de Kunstacademie in zijn woonplaats, welke functie hij 44 jaar uitoefende. Hij maakte studiereizen naar ons land, maar ook naar Belgie, Frankrijk en Italie. Zijn belangrijkste inspiratie vond Ducker in het landschap van Noord Duitsland w.o. strandgezichten en heidelandschap. Hij had een groot aantal leerlingen zoals Max Clarenbach, Heinrich Hermanns, Eugen Kampf en Fritz Overbeck. 6 december 1916 overleed de schilder in Dusseldorf.
Het zelfportret hiernaast is geschilderd door een voor mij onbekende Belgische schilder Leonard Defrance. Hij werd in 1735 in Luik geboren en kreeg zijn opleiding bij Jean-Baptiste Coclers. Hij ondernam reizen naar Rome, Montpellier en Toulouse en keerde weer terug naar Luik. Hij was zeer actief betrokken bij revolutionaire gebeurtenissen. Hij schilderde onderwerpen die te maken hadden met de industrialisatie van zijn woonplaats en zijn regio Wallonie w.o. de arbeiders. Hij was bevriend met Robert de Limbourg een van de eersten die zich bezig hield met het bestuderen van de geologie van het Luikse land. Defrance overleed in 1805.
Het zelfportret hiernaast is geschilderd door de Russische schilder Michail Aleksandrovitsj Vroebel. Hij was de zoon van een advocaat en werd op 5 of 17 maart 1856 geboren in Omsk. Hij studeerde zelf rechten aan de Universiteit van St.Petersburg en was daarmee klaar in 1880. In plaats van een ambt te kiezen in de rechtelijke wereld nam hij een nieuwe studie ter hand, namelijk aan de Academie van schone kunsten. Dat hij enorme kwaliteiten had bleek wel toen hij al in 1884 de opdracht kreeg om nieuwe fresco's te schilderen in de Sint Cyrillus Kathedraal van Kiev.
Na 1886 ging hij samenwerken met een andere beroemde schilder namelijk Viktor Vasnetsov. Uit deze periode stammen zijn illustraties bij het gedicht Demon van Michail Lermontov. Hij ging in Moskou wonen, waar hij zich naast het schilderen bezig hield met nieuwe technieken als keramiek, majolica en glas, maar ook ontwierp hij decors en kostuums.
Met zijn omstreden werk Demon gezeten in een tuin dat hij in 1890 schilderde werd hij als een groot kunstenaar erkend. Hij trouwde met de operazangeres Nadjezjda Zabela, die in de opera's van b.v. Rimsky Korsakjov en Glinka optrad. Haar man maakte voor deze werken de kostuums en werd voor zijn schilderijen geinspireerd door de thema's van deze opera's.
Vroebel werd blind, maar erger was dat hij geestesziek werd en daardoor niet meer kon schilderen. Hij moest in een kliniek opgenomen worden waar hij op 1 of 14 april 1910 overleed.
Het zelfportret hiernaast is geschilderd door de Engelse schilder Joshua Reynolds. Hij was de zoon van een geestelijke en werd op 16 juli 1723 geboren in het graafschap Devon. In 1740 ging hij werken in het atelier van de schilder Thomas Hudson en van hem leerde hij de kneepjes van het schildersvak. Tijdens zijn verblijf in Plymouth leerde hij Lord Edgecumb kennen die hem levenslang zou ondersteunen. Door deze beschermer leerde hij het hoofd van de Engelse Marine kennen August Keppel, van wie hij een portret schilderde, waarmee Reynolds zijn naam als portretschilder vestigde. Een marineschip bracht hem naar Minorca, de startplaats voor een studiereis door Italie. In Rome leerde hij via langdurige studies de Italiaanse meesters kennen, maar ook raakte hij gefascineerd door de Antieken. In 1760 kocht hij een prachtig huis in de wijk Leicester Fields in Londen en kwam er in aanraking met een aantal bekende kunstenaars, zoals Edmund Burke, Henry Thrale, Angelika Kauffman e.a. Reynolds was een groot voorvechter voor moderne kunst en legde zijn theorie die hij Grand Manner vast in een aantal colleges aan de Royal Academy. Deze theorie stond voor het schilderen van werken naar eigen inventie, die echter ontleend werd aan de kennis van schilders uit het verleden. In 1784 benoemde koning George 111 hem tot hofschilder. In 1789 werd hij getroffen door blindheid in zijn linkeroog. Op 23 februari 1792 overleed hij in Londen en werd begraven in de St.Pauls kathedraal.
Dit zelfportret is geschilderd door de Italiaanse schilder Giovanni Boldini. Hij werd 31 december geboren in Ferrara; zijn vader schilderde religieuze onderwerpen. Hij ging in 1862 naar Florence om er aan de Kunstacademie te gaan studeren en kwam er in aanraking met een groep schilders die bekend waren onder de naam Macchiaioli. Hun invloed is te zien in zijn landschappen. Zijn grootste succes behaalde hij als portretschilder in Londen. Vanaf 1872 woonde Boldini in Parijs waar bevriend raakte met Edgar Degas. Zijn portretten uit die periode tonen verwantschap met de portretten van John Singer Sargent en Paul Helleu, maar vertonen ook invloeden van het impressionisme. 11 juli 1931 overleed hij in Parijs.
Het zelfportret hiernaast afgebeeld is geschilderd door de Duitse schilder Ury Lesser.Hij werd op 7 november 1761 geboren in Birnbaum als zoon van een bakker. Na de dood van zijn vader ging de familie naar Berlijn. Nadat hij in 1878 zijn schoolopleiding was gestopt om in dienst te treden bij een zakenman, verhuisde hij in 1879 naar Dusseldorf, waar hij aan de Kunstacademie ging studeren. Hij was niet erg honkvast en leefde achtereenvolgens in Brussel, Parijs, Stuttgart en andere plaatsen. In 1887 keerde hij weer terug naar Berlijn, waar hij in 1889 zijn eerste tentoonstelling had. Maar hij had geen succes, eerder het tegendeel. In 1894 nam hij deel aan de Berliner Secession, een groep van vooruitstrevende Duitse en Oostenrijkse kunstenaars. Langzamerhand kreeg hij veel lof voor zijn werken en ontving hij veel opdrachten. Vooral zijn landschappen en stadsbeelden op een impressionistische manier met figuren in een donkere achtergrond hadden veel succes. Hij stierf op 18 oktober 1931 in Berlijn waar hij begraven werd op het Joods Kerkhof in Berlijn-Weissensee.
Het zelfportret hiernaast is van de Engelse lanschapsschilder Samuel Palmer, een sleutelfiguur in de Engelse Romantiek. Hij werd geboren op 27 januari 1805 in Newington. Zijn vader was boekverkoper. Reeds op 12 jarige leeftijd gaf hij blijk van zijn tekentalent en pas 14 jaar oud werden zijn door Turner geinspireerde werken tentoongesteld. Nadat hij in 1824 William Blake had ontmoet, ontkwam hij in zijn eigen werken niet aan diens invloed. Gedurende de jaren 1826 tot 1835 leefde hij in een cottage in het graafschap Kent daarna ging hij bij zijn vader wonen in een huis gelegen aan de rivier Darent in het plaatsje Shoreham. Hij werd er verliefd op de 14 jaar oude Hannah Linnell. met wie hij later in het huwelijk trad. Toch keerde hij terug naar Londen omdat hij meende daar zijn werken beter te kunnen verkopen. Jammer dat hij daar overging tot het schilderen in meer conventionele stijl en niet meer in zijn prachtige, mystieke stijl. Na zijn dood op 24 mei 1881 raakte hij snel in de vergetelheid. Gelukkig heeft hij niet mee hoeven te maken dat zijn zoon in 1909 een groot aantal werken die hij in Shoreham had geschilderd verbrandde. In 1926 herontdekte men aarzelend zijn werk, maar pas in de vroege jaren '50 kreeg hij weer een tentoonstelling.
Het is inmiddels al weer een week geleden dat we met een bevriend echtpaar, waarmee we ieder jaar een culturele dag ondernemen, naar Groningen zijn gegaan. We hadden deze keer besloten om met openbaar vervoer te gaan. Zo verlieten we om 8 uur ons woonhuis, zetten onze auto in het Transferium bij het geheel gerenoveerde Gebouw van Rijkswaterstaat, gingen vervolgens met de sneltram naar Utrecht Centraal Station en vandaar met de intercity naar Groningen. We kregen echter te horen dat we in Meppel de trein moesten verlaten vanwege onderhoud aan het spoor. We werden per bus naar Hoogeveen gebracht, waar we drie kwartier hebben gewacht om eindelijk via Assen in Groningen aan te komen. Aankomsttijd was 12.30 uur. Alsof we een wereldreis hadden gemaakt. Leve het openbaar vervoer in Nederland!!!!
Gelukkig vergoedde de tentoonstelling over de Russische Sprookje heel veel. Toevallig zijn we in mei 2006 in Moskou en St.Petersburg geweest en hebben daar veel schilderijen die hier tentoongesteld zijn gezien, dus was het feitelijk een feest der herkenning. Vooral de prachtige werken van Apollinari Vasnetsov blijven je aandacht trekken, zoals Ivan de Tsarenzoon berijdt de Grijze Wolf. De schilder laat het moment zien waarop prins Ivan zijn geliefde Elena mee naar huis neemt. We zien een dicht en duister woud en de sfeer is magisch. Echt zoals we een sprookje voorstellen. Een ander opvallend werk is Ridder op een Driesprong, waarop we een ridder naar een tekst op een wegwijzer zien turen. De schilder laat zien dat een verkeerde keuze slecht afloopt; we zien namelijk het gebeente van een onfortuinlijke voorganger naast de steen liggen. Dit artikel leent er zich niet voor om alle tentoongestelde werken te beschrijven. In een 2de artikel wil ik aandacht schenken aan een andere belangrijke kunstenaar op deze tentoonstelling namelijk Ivan Bilibin.
Het zelfportret hiernaast is vervaardigd door de Schotse schilder Allan Ramsay. Hij werd op 13 oktober 1713 geboren in Edinburgh. Gedurende de jaren 1733 tot 1736 studeerde hij in Londen bij de Zweedse schilder Hans Huyssing. In 1736 vertrok hij naar Rome en Napels waar drie jaar lessen volgde bij Francesco Solimena en Francesco Fernandi. Teruggekeerd in Edinburg vestigde hij aandacht op zijn werk met portretten van Duncan Forbes en de Hertog van Argyll.
Hij trad in dienst bij de Hertog van Bridgewater en moest daarom verhuizen naar Londen. Daar trouwde hij in 1739 met Anna Bayne die in 1743 overleed. In 1752 trad hij in het huwelijk met Margaret Lindsay, een van zijn leerlingen. Het paar leefde gedurende de jaren 1754 tot 1757 in Italie, waar hij zich o.a. bezig hield met het portretteren van personen die de Grand Tour maakten. Teruggekeerd in Londen kreeg hij de baan van hofschilder van George III. In 1770 stopte hij met schilderen om de rest van zijn leven bezig te zijn met literaire activiteiten. 10 augustus 1784 stierf hij in Dover.
Het zelfportret hiernaast is gemaakt door de Nederlandse schilder Philip Akkerman. Het bijzondere aan deze kunstenaar is dat hij alleen maar zelfportetten schildert. Toen hij 12 jaar was wist hij al dat hij schilder wilde worden en ging heel vaak naar het Kroller Moller Museum, waar hij vooral gegrepen werd door de werken van Vincent van Gogh. Zijn zelfportretten zijn niet zozeer naschilderingen van zijn hoofd, maar mooie schilderijen, waarin trouwens landschappen en stillevens zijn opgenomen. Zijn werken zijn af als hij het paneel vol heeft geschilderd; verbeteringen brengt hij nooit aan. Mocht dat nodig zijn dan doet hij dat op het nieuwe zelfportret.
Het zelfportret hiernaast is van de hand van de Columbiaanse schilder Alejandor Obregon. Hij werd 4 juni 1920 geboren in Barcelona. Zijn vader was een Columbiaan die zijn zoon meenam naar de stad Barranquilla in Columbia. In 1939 begon hij met zijn studie in Boston, maar na een jaar keerde hij weer terug naar Barcelona, waar hij in dienst trad van Columbiaanse consul, welke functie hij vier jaar bekleedde. In 1948 werd hij benoemd tot directeur van de Kunstacademie in Bogota. Maar na een jaar vertrok hij naar Parijs en kreeg tentoonstellingen in Frankrijk, Duitsland en Zwitserland. Zijn schilderijen worden gekenmerkt door een horizontale verdeling met ieder een eigen kleur; na eerst geometrische elementen gehanteerd te hebben ging hij over tot een eigen invulling van expressionisme. Hij schilderde een groot aantal onderwerpen zoals stillevens, landschappen en de zee. Daarnaast laten ze een grote liefde zien voor zijn familie en zijn passie voor vrouwen. Hij was een voorbeeld van de artistieke opleving van zijn vaderland en samen met Enrique Grau, Fernando Botero, Eduardo Ramirez Villamizar en Edgar Negret vormde hij een groep schilders bekend als De Vijf. In zijn werken zijn ook reminiscenties te vinden aan het politieke geweld. Op 11 april 1992 overleed hij in Cartagena.
De schilder van het zelfportret hiernaast Lovis Corinth heeft een aantal zelfportretten gemaakt, maar ik vond dit een van de mooiste. Hij werd in het in Oost Pruisen gelegen plaatsje Tapiau op 21 juli 1858. Hij groeide op met de 5 halfzusters geboren uit een eerder huwelijk van zijn moeder. Hij studeerde in het huidige Kaliningrad, toen Konigsberg aan het gymnasium. Na de dood van zijn moeder in 1873 gaf hij te kennen schilder te willen worden. Zijn vader stemde hierin toe en mocht hij schilderslessen gaan volgen bij Otto Gunther. In 1880 vertrok hij naar Munchen waar hij zich verder liet scholen. Tussen 1882 en 1883 moest hij zijn studie onderbreken vanwege zijn militaire diensttijd. Zijn vader nam hem mee op een reis door Italie. In 1892 richtten Corinth en een aantal andere schilders De Munchner Sezession op, maar in 1893 werd hij samen met een paar anderen daaruit verstoten en moest Corinth uitwijken naar Berlijn om daar te kunnen exposeren. Ondertussen kregen zijn tentoongestelde werken veel waardering. 26 Maart trad hij in het huwelijk met Charlotte Berend. Met Liebermann en Slevogt wordt hij tot de belangrijkste Duitse impressionisten gerekend; in zijn latere werken gaat hij veel expressionistischer schilderen. Daardoor worden zijn schilderijen door de Nationaal Socialisten als entartete kunst beschouwd. 17 juli 1925 overleed hij in Zandvoort.
Het zelfportret hiernaast is vervaardigd door de reeds op 27 jarige leeftijd gestorven Duitse schilder August Macke. Hij werd op 3 januari 1887 geboren in het in het Sauerland gelegen stadje Meschede. maar bracht zijn jeugdjaren door in Keulen en Bonn. Hij studeerde in Dusseldorf, maar omdat die opleiding hem niet bevredigde, ging hij in Berlijn studeren bij Lovis Corinth, maar ook daar had hij het niet naar zijn zin. Onder invloed van zijn Maecenas Bernard Koehler kwam hij in aanraking met het Impressionisme en gaf veel meer dan voorheen aandacht aan kleuren en vormen. Hij stond heel zijn korte leven open voor de verschillende kunststromingen zoals Fauvisme, Kubisme e.d. Slechts 22 jaar oud treedt hij in het huwelijk met Elisabeth Gerhardt; het paar vestigt zich aan de Tegernsee. In 1910 leert hij in Munchen de schilder Franz Marc kennen. Via hem komt hij in contact met de schilders van De Blaue Reiter.Belangrijker nog is zijn onmoeting met de schilder Robert Delauny onder wiens invloed hij in zijn werken gescheiden kleurvakken gaat toepassen en daarnaast probeert hij een synthese te verwezenlijken tussen licht en kleur. In 1914 onderneemt hij met Paul Klee een reis naar Noord-Afrika, gedurende die 3 wekende durende reis maakt hij veel aquarellen en ook veel foto's.
Helaas maakt de oorlog een plotseling einde aan deze zeer produktieve periode, want op 26 september sneuvelt hij bij het plaatsje Perthes-les=Hurlus.
Een van de oudste zelfportretten die er waarschijnlijk bestaan is dat van de Italiaanse schilder hiernaast die zich in 1624 voor een spiegel zittend heeft afgebeeld. Het betreft de schilder Girolamo Francesco Maria Mazzola, onder kenners bekend onder de naam Parmigianino. Deze werd op 11 januari 1503 in Parma geboren als achtste kind van een gezin. Toen hij 2 jaar oud was overleed zijn vader aan de pest en werd de plaats van de vader ingenomen door 2 broers van de vader. Deze oefenden het beroep van schilder uit. Zij schilderden fresco's voor de kapel in de San Giovanni Evangelista kerk. De jonge Parmigianino voltooide dit werk en al gauw bleek dat hij veel getalenteerder was dan zijn ooms o.a. uit het Altaarwerk Huwelijk van Sint Catherina dat hij op 18 jarige leeftijd schilderde. Hij wordt gerekend tot de Manieristen .
Een van de schilders die behoorde tot de kunstenaarsgroep De Zwervers en zichzelf portretteerde was de beroemde en in zijn tijd zeer populaire Valentin Serov. Hij werd waarschijnlijk op 19 januari 1865 in St.Petersburg geboren en stierf op 5 december 1911 in Moskou. Zijn vader was de componist Alexander Serov. Hij was lid van een groep kunstenaars die regelmatig bijeenkwam in Abramtsevo; deze kunstenaars werden door Serov geproretteerd. Zijn naam werd zo bekend dat hij ook opdrachten kreeg om personen uit de hogere kringen te schilderen. Rond 1900 veranderde zijn stijl van schilderen namelijk van impressionistisch naar modernistisch. Die verandering is goed te zien in bv. het portret wat hij maakte van Fjodor Sjaljapin de beroemde Russische bas. Op 9 januari 1905 voltrok zich de Bloedige Zondag in St.Petersburg en uit protest tegen de gang van zaken trad hij terug uit de Academie van Schone Kunsten van eerder genoemde stad en ging naar Moskou, waar hij een groot aantal leerlingen kreeg. Serov ligt begraven op de Novodevitsjbegraafplaats in Moskou.
Het zelfportret hiernaast is geschilderd door de Italiaanse schilder Mario Mafai. Hij werd op 12 februari 1902 in Rome geboren. Aan het einde van de twintiger jaren was hij samen met Gino Bonichi ( Scipione) de wegbereider voor het Italiaanse Expressionisme en medeoprichter van de katholieke Kunstenaarsgroep Scuola Romana, ook wel Scuola Via Cavour genoemd. Deze groep richtte zich tegen de toenmaals overheersende groep van de Monumentalisten. Mafei was getrouwd met de schilderes Antonietta Raphael de simon Mafa en stierf op 31 maart 1965 in Rome.
Het zelfportret hiernaast is geschilderd door de Zwitserse kunstenares Angelika Kauffmann. Zij werd op 30 oktober 1741 geboren in Chur. Ze kreeg haar eerste schilderslessen van haar vader Joseph Kauffmann. Voor verdere lessen reisde ze naar Lombardije en van 1766 tot 1781 verbleef zij in Londen waar ze een bekend portrettiste werd. Ze oogste veel waardering met haar schilderijen en werd zelfs lid van de Royal Academy. In 1782 vertrok zij naar Rome, waar ze bevriend raakte met Goethe, Herder en Winckelmann. Naast de portretten waar ze het meest om bekend werd, schilderde ze ook altaarstukken en fresco's. Ze overleed op 5 november 1807.
Het zelfportret hiernaast is gemaakt door de Italiaanse schilder Mario Sironi. Hij werd 12 mei 1885 geboren in Sassari. Aanvankelijk behoorde hij tot de Futuristen, maar geleidelijk aan schilderde hij in een zeer persoonlijke metafysische stijl. Hij wordt lid van de kunstenaarsgroep Valori Plastici, die in 1923 opgaat in de groep Novecento. Belangrijk onderwerp in zijn werk is de menselijke eenzaamheid in de geindustrialiseerde wereld, zie zijn sombere fabrieksgezichten Vanaf 1925 gaat hij steeds vrijer werken, met ruwe verfstreken en wordt zijn werk zelfs expressionistisch van aard.
Het zelfportret hiernaast afgebeeld is geschilderd door de Franse schilder Felic Vallotton. Hij werd op 28 december 1865 geboren in Lausanne en op aanraden van zijn leraren gaan zijn ouders accoord om Felix in Parijs te laten studeren aan de Academie Julian. In 1889 leert hij Helene Chatenay kennen met wie hij zijn levenlang samenleeft. Nadat hij in 1890 op een tentoonstelling in aanraking is gekomen met Japans drukwerk gaat hij zich ook bezighouden met houtgravure waarbij hij vooral de extreme zwart-wit tegenstellingen toepaste. Door zijn vriendschap met schilders als Vuillard, Bonnard en Denis kwam hij terecht in de kunstenaarsgroep Les Nabis en werkte hij mee aan de eerste tentoonstelling van deze groep.In 1899 werd hij financieel onafhankelijk door zijn huwelijk met Gabrielle Rodriques-Henriques en kon hij zich helemaal aan de schilderkunst wijden. Een andere maecenas vond hij in de persoon van Arthur Hahnloser in 1908 die ervoor zorgde dat zijn werk in Zwitserland bekend werd. In de volgende jaren maakte hij vele reizen o.a. naar Verdun; de verschrikkingen die hij daar ziet verwerkt hij in zijn werken. Vallotton was een ongrijpbaar persoon die tegenstrijdige karaktereigenschappen vertoonde. Op 29 december 1925 overlijdt hij onverwacht na een operatie te hebben ondergaan.
Het zelfportret hiernaast afgebeeld is gemaakt door de Franse schilder Edouard Vuillard. Hij werd op 11 november 1868 geboren in Cuiseaux, vlakbij de Zwitserse grens. 9 Jaar later verhuist het gezin naar Parijs. Op het lyceum Condorcet leert hij Ker-Xavier Roussel kennen, die hem aanraadt schilderslessen te gaan nemen bij Diogene Maillart. In 1889 sluit hij zich op voorspraak van Maurice Denis bij een groep kunstenaars die zich Les Nabis noemt. Deze jongeren experimenteert met het overbrengen van een sfeer, een atmosfeer door het gebruik van bepaalde kleuren, aanvankelijk fel, later meer bruine tinten.
Omdat hij tot haar dood in 1928 bij zijn moeder leefde schilderde hij hoofdzakelijk huiselijke taferelen en van haar kreeg hij ook de liefde voor textiel en patronen mee. Hij schildert vaak panelen in de huizen van zijn opdrachtgevers en gebruikt daar meestal taferelen uit het dagelijkse leven in Parijs voor. Als rond de jaren '30 stromingen als Kubisten, Fauvisten en Surrealisten opgeld doen, raakt hij op de achtergrond omdat zij zijn kunst als verouderd beschouwen en een voorbeeld van het establishment, de bourgeoisie. Als Parijs door de Nazi's is bezet vlucht Vuillard uit deze stad en sterft 21 juni 1940 in La Baule, bij Saint Nazaire.
De maker van dit zelfportret de Franse schilder Eugene Leroy, werd in 1910 geboren in het Noordfranse plaatsje Tourcoing. Hij begint met schilderlessen in 1931 aan de kunstac ademies van Lille en Parijs, maar merkt al snel dat ze hem daar niets kunnen leren. In 1936 bezoekt hij voor de eerste keer ons land en bewondert er de meesterwerken van o.a. Rembrandt. Hij zal nog een aantal malen ons land bezoeken. In 1956 bezoekt hij Spanje, waar hij gefascineerd wordt door werken van Zubaran, Goya en El Greco. Hij reist door naar Italie, waar hij in de stad Urbino gelegen in de streek Marche het werk van Massaccio leert kennen. In 1972 reist hij naar New York en Washington en ontdekt er het werk van Mark Rothko. Op 10 mei 2000, dus 90 jaar oud, overlijdt hij in het Noordfranse plaatsje Wasquahal.
Dit is een zelfportret van de vooral als beeldhouwer bekend geworden Jean Baptiste Carpeaux. Hij werd op 11 mei 1827 geboren in Valenciennes en volgde lessen bij Rude en F.Duret. Hij probeerde in zijn beeldhouwwerken bewegingen in wisselende momenten vast te leggen en werkte daarbij realistisch. Naast het beeldhouwen hield hij zich ook bezig met schilderkunst, maar genoot en geniet als zodanig weinig belangstelling.
Het zelfportret hienaast is van de Duitse schilder Karl Schmidt Rottluff. De laatste naam is genoemd naar een vroeger stadsdeel van de stad Chemnitz. Hij werd daar op 1 december 1884 geboren. Raakte al jong bevriend met zijn klasgenoot Erich Heckel. Studeerde in Dresden aan de Techniche Hogeschool waar hij twee andere schilders leert kennen nl. Ernst Ludwig Kirchner en Fritz Bleyl. Met hen richt hij de kunstenaarsvereniging Die Brucke op. In 1911 vestigt hij zich in Berlijn, waar hij ook landschappen en stillevens schildert. Hij leert de kubistische werken van Picasso kennen en wordt erdoor beinvloed. Gedurende de 1ste wereldoorlog vervult hij zijn dienstplicht in Noord Rusland. In 1923 maakt hij een reis door Italie, samen met Georg Kolbe en Richard Scheibe. Tijdens zijn verblijf in Rome in 1930 raakt hij bevriend met Alexej Jawlensky. Als de Nazi's in Duitsland aan de macht komen, betitelen die zijn schilderen als Entartete Kunst en worden na de inbeslagname van liefst 600 werken uit Duitse Musea 25 ervan tentoongesteld op een tentoonstelling die de Nazi's aan deze Entartete Kunst wijden, die tegen de hoop en verwachting van de Nazi's in grote aantallen toeschouwers trekken. Noodgedwongen omdat hij niet meer mag schilderen en aan tentoonstellingen deelnemen, trekt hij zich terug in Chemnitz. Na de oorlog begint hij aan de werken waarmee hij het bekendst is geworden namelijk zijn aquarellen. 10 augustus 1976 overlijdt Karl in Berlijn.
Het zelfportret hiernaast is van de hand van de Spaanse schilder Dario de Regoyos. Deze werd in 1857 in het plaatsje Ribadesella geboren en ging een kunstopleiding volgen in Madrid. Op aanraden van een medecursist, de Belgische schilder Carlos de Haes, vertrekt hij in 1879 naar Belgie om schilderslessen te gaan volgen bij de in die tijd bekende landschapsschilder J.Quinaux. Hij raakt er bevriend met schilders als C.Meunier, C.Pisarro, Signac en vooral Emile Verhaeren,met wie hij een aantal reizen door Europa gaat maken. In 1890 keert hij weer terug naar Spanje en daardoor gaan de vriendschappen met genoemde mensen teloor. Hij overlijdt in Barcelona in 1913.
Het zelfportret hiernaast afgebeeld is van de hand van de Zwitserse schilder Gustav Jeanneret. Veel gegevens over deze schilder heb ik niet kunnen vinden. Hij werd in Motiers in 1847 geboren en toonde al vroeg zijn kunstzinnige aanleg. Op 20 jarige leeftijd verliet hij zijn geboorteland en ging naar Parijs. In 1888 betrok hij een landhuis in Cressier, waar hij een atelier inrichtte, dat later ook door zijn zoon Blaise Jeanneret gebruikt werd. Gustav overleed in 1927.
Het zelfportret hiernaast is van de hand van de Engelse schilder John Opie. Hij werd geboren in St.Agnes nabij het plaatsje Truro in het graafschap Cornwall. Al jong toonde hij aanleg voor tekenen, maar tegelijk ook voor de wetenschap. Dat laatste bleek uit het feit dat hij een avondopleiding startte voor leerlingen die wiskunde wilden studeren. Hij werd een plaatselijke beroemdheid door zijn geschilderde portretten en hij vertrok naar Londen, waar hij binnen werd gehaald als het wonder uit Cornwall. Hij werkte hard aan de verbetering van zijn schildertechniek, maar ook leerde hij Latijn, Frans en omgangsmanieren. In 1788 werd hij benoemd tot lid van de Koninklijke Academie. Tot aan zijn dood hield hij zich zowel met schilderkunst als geschiedenis bezig. Als zijn beroemdste werk wordt wel De moord op Rizzio beschouwd. Hij stierf op 6 april 1807.
Dit zelfportret hiernaast is van de hand van de Franse schilder Charles Humbert. Hij werd in 1891 geboren in Locle, waar hij zijn jeugd doorbracht. Al heel snel werden zijn artistieke kwaliteiten ontdekt en tussen 1906 en 1911 bezocht hij regelmatige lessen aan de Junstacademie in La Chaux de Fonds. Hij vertrok naar Noord Italie waarhij de beroemde Italiaanse schilders uit het verleden bestudeerde, maar ook tijdgenoten. In 1914 keerde hij terug naar La Chaux de Fonds, waar hij een belangrijk figuur werd in het culturele leven. Hij illustreerde de roman Le concert sans orchestre van Jean Paul Zimmerman. Zijn nagelaten werken laten een grote diversiteit aan onderwerpen zien. Hij stierf in 1958 in zijn geboorte-en woonplaats.
Dit zelfportret is van de hand van de Belgische schilder Francois-Joseph Navez. Hij werd in 1787 geboren in Charlesroi en studeerde bij de neoklassieke schilder Jean Louis David. Dankzij een beurs kan hij vijf jaar in Italie verblijven waar hij veel contacten heeft met medekunstenaars als Ingres en Granet. Hij specialiseert zich in het maken van statieportretten, waarbij hij zijn precisie en verfijnde tekentechniek kan laten zien. Naast deze werken schildert hij ook religieuze en mythologische schilderijen. Teruggekeerd in Belgie verandert hij van onderwerpen en schildert vooral sentimentele werken, bevolkt met talrijke personen. In 1869 overlijdt hij in Brussel.
Dit zelfportret is van de Nederlandse schilder Gabriel Metsu, een man die bekend staat om zijn zilveren coloriet, zijn beheersing van de lichtinval en de verborgen erotiek in zijn werken. Hij was de zoon van de Vlaamse schilder Jacques Metsu, die echter stierf voordat zijn zoon werd geboren. Waarschijnlij heeft hij schilderlessen gekregen van Gerard Dou. Toen het econmisch slecht ging in Leiden verhuisde Metsu naar Amsterdam. In 1658 trad hij in het huwelijk met de Enkhuizense Isabella de Wolff.
Metsu werd bekend om zijn genrestukken. een enkel stilleven, maar ook een aantal historische-en religieuze werken. Jammer genoeg vermeldde hij geen data erop; wel zien we telkens verschillende invloeden van tijdgenoten.
Het zelfportret hiernaast is van een schilder aan wie momenteel een tentoonstelling is gewijd namelijk Karel du Jardin. Over zijn jeugd is weinig bekend; wel weten we dat hij in 1626 in Amsterdam is geboren en in de leer is geweest bij Italianisanten als Nicolaes Berchem en Pieter van Laer. In de jaren 1649 en 1650 reisden hij naar Parijs en Lyon. Hij raakte bevriend met Reynst en reisde met hem naar Italie in 1675; daar verbleef hij een paar jaar maar verhuisde in 1678 naar Venetie waar hij nog in hetzelfde jaar overleed aan voedselvergiftiging.
Dit zelfportret is van de hand van de Franse schilder Paul Gauguin, o.a. bekend door zijn tweemaandelijks verblijf bij Vincent van Gogh in Arles. Een periode die voor beiden niet erg gelukkig was. Paul werd op 7 juni 1848 in Parijs geboren; na een jarenlang verblijf op zee kwam hij in 1870 terug in Parijs waar hij op de beurs ging werken. Zijn werkgever Gustave Arosa was een groot kunstliefhebber en verzamelde schilderijen van impressionisten. Gauguin boekte veel succes op de beurs en trouwde in november 1873 met de Deense Mette Sophie Gad. Door de krach in 1882 raakte hij in een klap zijn baan en vermogen kwijt. Zijn vrouw kon niet aarden in Parijs en toen Gauguin haar en haar 5 kinderen ook niet meer onderhouden kon, keerde zij terug naar haar geboorteland. Omdat Gauguin in Europa weinig succes had als schilder keerde hij Europa de rug toe en vertrok naar Frans-Polynesie, waar hij eerst op Tahiti en later op de Marquesaeilanden woonde. Het zijn vooral de werken uit deze periode die veel indruk op de huidige toeschouwer maken vooral door hun prachtig kleurgebruik en de indringende ogen van de Polynesische vrouwen die voor hem poseerden.
In 1903 overleed Gauguin aan de gevolgen van syfillis en hartaanvallen.
Het zelfportret hiernaast is geschilderd door de Italiaanse schilderes Elisabetta Strani.Zij werd in 1638 geboren en stierf nog slechts 27 jaar oud in 1665. Haar vader was de schilder Givanni Andrea Sirani, zelf de belangrijkste assistent van Guido Reni. Zij wordt gerekend tot de School van Bologna. Zij schilderde hoofdzakelijk religieuze voorstellingen.
Het zelfportret hiernaast is van de hand van de Zwitserse schilder Anton Graff. Hij werd 18 november 1736 geboren in Winterthur en was een van de beroemdste portretschilders van zijn tijd.Het schilderen leerde hij in Augsburg en ontdekte al snel dat zijn manier van schildereb zich heel goed leende voor het schilderen van portretten. In 1766 werd hij benoemd tot hofschilder en leraar aan de Kunstacademie in Dresden. Hoewel hij andere financieel veel aantrekkelijkere banen aangeboden kreeg, bleef hij Dresden zijn hele leven trouw. De belangrijkste personen van zijn tijd hebben voor hem geposeerd. In zijn latere jaren legde hij zich ook op het schilderen van landschappen toe en schilders als Runge en Friedrich werden door hem beinvloed. 22 juni 1813 overleed hij in Dresden.
Het zelfportret hiernaast afgebeeld is van de hand van de Franse schilder Theodore Gericault. Hij werd op 26 september 1791 geboren in Rouen en kreeg schilderles van Claude Vernet en Pierre Guerin. Al heel vroeg blijkt zijn aanleg in het weergeven van emoties. Gedurende zijn verblijf in Florence en Rome wordt hij gefascineerd door werken van de barokke schilders Terug in Frankrijk schildert hij zijn beroemdste werk Het vlot van Medusa. Vreemd genoeg werd dit werk meer gewaardeerd in Engeland dan in zijn vaderland. Apart zijn zijn schilderijen met voorstellingen van waanzinnigen. Op 32 jarige leeftijd overlijdt Gericault aan chronische TBC op 16 januari 1824.
Het zelfportret hiernaast is van de schilder Adriaan Gouwe. Hij werd op 8 mei 1875 in Alkmaar geboren en studeerde aan de Rijksschool voor Kunstnijverheid waarhij les kreeg van o.a. August Allebe en Nico van der Waay. Bepaald honkvast was de man niet, want na zijn verblijf in Amsterdam tot 1901 verbleef hij achtereenvolgens in Italie, Den Haag, Gulpen, Blaricum en tussen 1912 en 1915 maakte hij een grote reis naar Frankrijk, Italie, Spanje en Marokko. Terug in Nederland woonde hij vervolgens eerst weer in Blaricum, opnieuw Gulpen, daarna 3 jaar in Laren. Na even in Eemnes, Eben-Emael en Maastricht te hebben gewoond vertrok hij naar Tahiti, waar hij op 28 december 1965 overleed.
Een belangrijk thema in zijn schilderijen zijn Limburgse landschappen met vooral ploegende paarden en gezichten op Tahiti.
Het zelfportret hiernaast is van de hand van de in haar tijd zeer beroemde Therese Schwartze. Zij werd op 20 december 1851 in Amsterdam geboren. Haar vader was de schilder Johann Georg Schwartze, die zijn dochter op 16 jarige leeftijd heeft geschilderd. Therese kreeg enorme bekendheid als portretschilderes door haar portretten van de Koninklijke Familie, die haar veel opdrachten opleverde. Overigens was haar familie zeer artistiek, want naast haar vader die niet onverdienstelijk schilderde, had zij een zus Georgine, die beeldhouwster was en een andere zus van haar had twee dochters Lizzy en Sorella Ansingh die bekende schilderessen werden. In 1906 trad Therese in het huwelijk met Anton van Duyl, de hoofdredacteur van het Handelsblad.
Het zelfportret hiernaast is geschilderd door de Franse schilder Jean Baptiste Greuze. Deze werd op 21 augustus 1725 geboren in het in Bourgondie liggende plaatsje Tournus. De toenmaals bekende portretschilder Grandon, wist zijn vader te overtuigen van zijn talent. Hij nam Greuze aan als leerling in zijn atelier in Lyon. Nadat hij zich in Parijs had gevestigd, studeerde hij daar aan de Koninklijke Academie. Aanvankelijk had hij weinig succes, maar nadat hij onder de bescherming kwam van de bekende verzamelaar La Live de Jully veranderde dat en kreeg hij met zijn schilderij Aveugle trompe eindelijk officiele waardering. Hij ging samen met Louid Gougenot naar Italie. 4 Maart 1805 overleed Greuze in grote armoede.
Het zelfportret hiernaast is van de hand van de Duitse schilder Max Lieberman.Tijdens zijn huwelijksreis logeerde hij een paar dagen in het beroemde hotel Hamdorff in Laren, wat in die tijd - we hebben het over 1872 - een trefpunt was van schilders van de Haagse School. In Laren werkte hij in het kunstenaarsatelier De Vlasschuur. Uit zijn uit die tijd daterende werken zou je invloed kunnen bespeuren van Anton Mauve. Lieberman werd in Berlijn geboren in 1847. In 1879 laat hij zijn schilderij Christus in de Tempel zien wat voor opschudding zorgt. Opvallend in het leven was de rol die Nederlandse schilders speelden. Hij was bevriend met Jozef Israels met wie hij in 1884 in hotel Carlshaven verbleef. Beide schilders schilderden er een meesterwerk over een boerenmaaltijd aan de maaltijd. Lieberman overleed in Berlijn in 1935.
Het zelfportret hiernaast is van Hendrik Jan Wolter. Hij werd op 15 juli 1873 geboren in Amsterdam en ging na het vervullen van zijn militaire dienst studeren aan de Academie des Beaux Arts in Antwerpen in de jaren 1895 en 1896. In 1899 vertrok hij naar Amersfoort, waar hij in het huwelijk trad met Popkolina van Hoorn. In 1924 vestigde hij zich definitief in het kunstenaarsdorp Laren. Schilderde hij eerst realistisch, later ging hij onder invloed van schilders als Monet en Pisarro impressionistisch werken. Ondanks dat hij in Laren woonde heeft hij daar niet veel geschilderd; het was juist het Zeeuwse landschap dat hem aantrok alsmede de havenplaatsjes in Frankrijk en Engeland. Hij leed aan een chronische ziekte waaraan hij op 29 oktober 1952 overleed.
Het zelfportret hiernaast is van een van de meeste intrigrerende schilders die Duitsland heeft voortgebracht namelijk de op 2 december 1891 in Gera geboren Otto Dix. Hij behoorde tot de groep kunstenaars die tijdens het Nazi bewind in Duitsland bleef wonen en deze keuze werd bekend onder de naam Innere Emigration. Omdat deze kunstenaars weigerden lid te worden van de Reichskulturkammer konden ze niet als schilder werken. Zijn werk werd door de Nazi's als Entartete Kunst beschouwd en helaas zijn een aantal van zijn doeken in 1939 verbrand. Dix heeft verschillende stijlen van schilderen beoefend zoals expressionisme, dadaisme en verisme. Zijn werken veroorzaakten vaak opschudding.
Het zelfportret hiernaast is geschilderd door Leon Bonnat en het laat zien waar de man zoveel gevraagd werd om bekende personen te portretteren. Hij werd in 1883 geboren en leefde van 1846 tot 1853 in Madrid. Zijn schilderijen uit die periode laten duidelijk invloeden zien van de Spaanse schilderkunst. Rond 1870 begint hij met het schilderen van portetten en had daar enorm succes mee vanwege de realistische weergave van de degenen die voor hem poseerden. Hij gaf ook lessen o.a. aan George Braque en Henri Toulouse-Lautrec.
Het zelfportret hiernaast is van een schilder die tijdens zijn leven enorme waardering kreeg maar vrij snel na zijn dood in de vergetelheid raakte en zelfs niet eens meer genoemd werd in wetenschappelijke studies. De bedoelde schilder is William Adolphe Bouguereau.Hij werd op 30 november 1825 geboren en volgde een opleiding aan de Academie Julian in Parijs. Hij schilderde voornamelijk realistische en mythologische schilderijen. Heel zijn leven ageerde hij tegen de schilders die het impressionisme aanhingen.
Opvallend was zijn streven naar het openstellen van instellingen voor vrouwen en daarin was hij voor zijn tijd zeer modern, waarschijnlijk werd hij daarbij beinvloed door zijn 2de vrouw de schilderes Elisabeth Jane Gardner. Hij overleed in La Rochelle op 19 augustus 1905.
Het schilderij hiernaast is een zelfportret van de Russische schilder Ivan Ktamskoy. Hij studeerde van 1857 tot 1863 aan de Keizerlijke Academie, waarvan hij verwijderd werd voordat hij examen kon doen. Hij was een van de oprichters van de beroemde kunstenaarsgroep De Zwervers, die vond dat zij het publiek ten dienste moesten staan door het schilderen van realistische werken. Kraksmoj was een geweldig portrettist en hij schilderde dan ook zeer veel tijdgenoten w.o.Tolstoj en Tretjakov. Vooral in het weergeven van het karakter van de geportretteerde blonk hij uit.
Het zelfportret hiernaast is van de hand van de schilder Joseph Kleitsch. Hij werd op 6 juni 1881 Hongarije geboren en gaf al heel jong blijk van zijn schilderstalent. Studeerde achtereenvolgens in Budapest, Munchen en Parijs en was op 17 jarige leeftijd al een gevierd portretschilder. In 1920 vertrok hij naar Californie en ging wonen in Laguna Beach. Regelmatig kon men hem daar zien schilderen. Hij stierf 16 november 1931 aan een hartaanval.
We kijken altijd wat geringschattend neer op Zwitserland, waar het culturele zaken betreft. Dat dit niet juist is en dat dit land een aantal beroemde schilder heeft voortgebracht w.o. de schilder van het zelfportret hiernaast Arnold Bocklin. Hij behoort tot de symbolistische schilders. Hij werd op 16 oktober 1827 in Basel geboren; van 1845 tot 1847 studeerde hij in Dusseldorf aan de Kunstacademie en ging daarna studiereizen maken door Nederland, Frankrijk en zijn geboorteland. Op voorspraak van Anselm Feuerbach, kreeg hij de opdracht om in een villa van Karl Wedekind de dinerzaal van schilderijen te voorzien. Hij stierf op 16 januari 1901 in San Domenico bei Fiesole.
Andere beroemde schilderijen van hem zijn het Zelfportret met de vioolspelende dood in 1872 geschilderd en de Vijf variaties van het Dodeneiland geschilderd in de periode 1880 tot 1886. Sergei Rachmaninov werd door dit werk geinspireerd tot het schrijven van een werk met dezelfde titel.
Dit zelfportret is van de hand van Berthe Morisot, de eerste vrouw die zich aansloot bij de groep van impressionistische schilders. Zij werd op 14 januari 1841 in Parijs geboren en kwam in 1857 in contact met Corot, die haar ertoe aanzette om in de open lucht te gaan schilderen. Een belangrijke ontmoeting voor was die met de schilder Edouard Manet. Zij beinvloedden elkaar en Berthe gaf Manet de raad om minder zwart in zijn schilderijen te gebruiken. In de jaren 1874 tot 1886 nam zij deel aan alle impressionistische tentoontellingen. In 1874 trad zij in het huwelijk met en broer van Edouard Manet, nl. Eugene en hun huis in Parijs werd een belangrijke ontmoetingsplaats voor schilders en kunstenaars.Haar beste vriend werd de dichter Stephane Mallarme. Voor haar schilderijen stonden vooral vrouwen en kinderen model zowel in de thuissituatie als buiten. Zij overleefde haar echtgenoot 3 jaar en stierf in 1895 op 2 maart.
De man die zichzelf hier extravagant uitgedost afbeeldt is de Belgische schilderJames Ensor. Zijn Engelse naam dankt hij aan zijn vader die de zoon was van Engelse ouders. Zijn moeder was afkomstig uit Oostende en zij runde een winkel met souvenirs en maskers en het zijn juist deze maskers die veelvuldig in zijn schilderijen voorkomen. Zijn vader vertrok naar Amerika om daar rijk te worden, maar dat werd een totale mislukking en hij keerde gefrustreerd terug naar zijn vrouw, die hem van toen af onder de knoet hield. Hij ging drinken en werd door zijn regelmatige dronkenschap een schande voor zijn gezin. Hij stierf toen James 27 jaar was. Wellicht is het huwelijk van zijn ouders zo'n slecht voorbeeld geweest dat hij zich nooit waagde aan een huwelijk.
Al heel vroeg gaf James blijk van zijn talent en gaat aangemoedigd door Louis Dubois schilderlessen volgen bij twee toendertijd bekende Oostendse kunstenaars Dubar en Van Cuyck. In 1877 verlaat hij voor het eerst en voor het laatst zijn geliefde Oostende om gedurende 3 jaar in Brussel te gaan studeren. Men vond daar zijn talent maar matig. Teruggekeerd in zijn ouderlijk huis, richt hij op de zolder zijn atelier in, van waar hij een uitzicht heeft op de zee, de straten, gebouwen en voetgangers. Hij blijft er tot 1917 wonen en maakt er zijn beste schilderijen.
In de jaren '80 worden zijn werken veel helderder van kleur. Hij krijgt een maecenas in de Brusselse jurist Octave Maus, die woordvoerder is van de nieuwe kunstenaarsgroep Les Vingt. Hun eerste tentoostelling dateert uit 1884. Maar pas in 1929 krijgt hij zeer lovende kritieken ook voor het eertijds afgekraakte Intrede van Christus te Brussel. Vanaf zijn 28ste jaar lijdt Ensor aan chronische darmklachten, waaraan hij op 89 jarige leeftijd overlijdt. Een prettig man was Ensor niet, hij viel op door zijn egocentrisme en zijn hooghartigheid.
Het zelfportret hiernaast is van Ary Scheffer, een in Dordrecht op 15 februari 1795 geboren schilder, die het gootste deel van zijn leven in Frankrijk werkzaam was. Hij leerde het vak van zijn vader, die hofsachilder was van Lodewijk Napoleon, Toen deze Johan Scheffer overleed verhuisde het gezin eerst naar Brussel, maar na een tweejarig verblijf in die stad werd er weer verhuisd nu naar Parijs. Ary had daar met zijn portretten veel succes en kreeg er grote bekendheid. Hij werd o.a. bevriend met de componist Frederic Chopin, die hij 3 keer portretteerde. Door zijn republikeinse gezindheid raakte hij dikwijls in moeilijkheden.
Vooral na 1830 gaat Scheffer er toe over bijbelse en literaire voorstellingen te schilderen. Zijn romantische wijze van schilderen raakt door de opkomst van het realisme en nog later het impressionisme op de achtergrond en krijgt hij nog nauwelijks opdrachten. Hij overlijdt op 15 juni 1858, slechts 63 jaar oud in Argenteuil en wordt begraven op Cimetiere de Montmartre in Parijs.
Het Dordts Museum bezit een groot aantal werken van deze schilder.
De maker van het zelfportret hiernaast is de op 2 februari in Den Haag geboren schilder Co Westerik. Hoewel hij zijn opleiding aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in zijn geboorteplaats volgde vertonen alleen zijn allereerste werken wat men typisch Haags noemt namelijk de dromerigheid. Heel snel kenmerkt zijn werk zich door een zeer eigen stijl die opvalt door het deformeren van vormen.
Zijn werk gaat altijd over mensen en daarbij ontleent hij zijn onderwerpen aan de alledaagse werkelijkheid, die hij echter neerzet in een omgeving die voor de toeschouwer beklemmend en vervreemdend is. Verlangen, eenzaamheid, berusting en het eeuwige onvermogen om iets aan de bestaande werkelijkheid te kunnen veranderen zijn steeds terugkerende motieven in zijn werk.
De kunstenaar die zich hier heeft afbeeeld met een rode jas heet Hermann Stenner en ondanks dat hij slechts 23 jaar oud werd, schiep hij een groot oeuvre van ongeveer 280 schilderijen en meer dan 1500 tekeningen. Hij werd op 12 maar 1891 in Bielefeld geboren en stierf 5 december 1924 aan het oostfront in het Poolse How. Hij werkte eerst in impressionistische stijl, maar gaandeweg werd zijn werk steeds expressionistischer van aard vooral onder invloed van de schilder Kandinsky, maar nog meer door zijn leraar Adolf Holzel. Dankzij deze leraar kreeg Stenner de opdracht om wandschilderingen te maken in het Hoofdkantoor van de Duitse Arbeidersvereniging in Keulen. Dit kunstwerk riep zowel positieve als negatieve reacties op.
Dit is een van de zelfportretten die Lucian Freud, de kleinzoon van de beroemde psychoanalyticus Sigmund Freud heeft geschilderd. Hij werd geboren op 8 december 1922 in Berlijn in een Joods gezin dat in 1933 uitwijkt naar Engeland. In 1939 krijgt hij de Britse nationaliteit. Na een opleiding aan de Academie in Londen legt hij zich toe op het maken van sculpturen, maar legt zich steeds meer op de schilderkunst toe en wordt daarbij geinspireerd door het expressionisme van Otto Dix en George Grosz. Zijn werken tonen een rauw-realistische weergave van de werkelijkheid die getuigen van een pure objectiviteit. Zijn kleurgebruik is sober.
De schilder van dit zelfportret Maurice Denis behoorde tot een groep kunstenaars die zich de Nabis noemde, zij experimenteerden met nieuwe kleurtheorieen. In zijn eigen werk laat hi de werkelijkheid simplificeren door delen ervan weg te laten of te vervangen door kleuren. Later komen steeds meer religieuze elementen in zijn werk voor.
Denis was ook als schrijver werkzaam, hij schreef teksten voor catalogi en kunstkritieken. Hij maakte ook omslagen composities van Claude Debussy en illustreerde boeken van bevriende schrijvers als Andre Gide en Paul Verlaine.
Dit zelfportret is van de hand van de Franse schilder Jean Frederic Bazille. Hij werd in december 1841 geboren in Montpellier uit een zeer geforuneerd gezin. Aanvankelijk ging hij medicijnen studeren, maar stapt al snel over op een studie aan een kunstacademie in Parijs. Daar ontmoette hij schilders als Monet en Renoir, die hij financieel ondersteunde. In 1866 en 1868 nam hij deel aan tentoonstellingen van de Salon. Hij schilderde vooral kleurrijke voorstellingen met een naieve inslag.
In 1870 nog slechts 29 jaar oud kwam hij om aan het front tijdens de Frans-Duitse oorlog.
In dit zelfportret dat Francis Bacon schilderde laat hij zien dat hij zijn modellen en dus ook zichzelf binnenste buiten keerde en dat de gezichten misvormd zijn; ogen, mond en neus zijn nauwelijks herkenbaar, verdraaid en verwrongen.
Francis werd op 28 oktober 1909 in Dublin geboren, toen hij in 1925 zijn ouders vertelde dat hij homoseksueel was, werd hij door deze verstoten. Hij vertrok toen eerst naar Berlijn en daarna naar Parijs waar hij bijna twee jaar verbleef. Door het zien van werk van Poussin en Picasso gaat hij als autodidact zelf ook schilderen en organiseert in 1929 al zijn eerste tentoonstelling. Die wordt bezocht door Eric Hall, die gedurende 15 jaar zijn geldschieter wordt. Op artistiek gebied heeft op dat moment Roy de Maistre, een australisch schilder veel invloed. Omdat hij weinig succes heeft, ook niet met zijn kruisigingen gaat hij in plaats van schilderen gokken en vernietigt zelfs een deel van zijn werken. Pas in 1946 krijgt hij succes en verkoopt hij zelfs een doek. In 1950 schildert hij zijn serie pausen. Hoewel hij het altijd ontkende heeft hij wel degelijk voorstudies gemaakt.
In 1963 ontmoet hij Georg Dyer met wie hij tot 1971 samenleeft. Die kon echter niet goed omgaan met de levensstijl van Bacon en pleegt zelfmoord, vlak voordat Bacon een grote tentoonstelling heeft in het Grand Palais in Parijs. Ondanks zijn ongezonde wijze van leven wordt Bacon nog 82 jaar en sterft 28 april 1992.
Het zelfportret hiernaast is van de hand van de Zwitserse schilder en beeldhouwerAlberto Giacometti. Geboren in het Italiaanse Borgonovo volgde hij een opleiding aan de kunstacademie in Geneve. In 1922 ging naar Parijs, waar hij het grootste deel van zijn leven heeft gewoond, met uitzondering van de tijd gedurende de 2de wereldoorlog toen hij in het neutrale Zwitserland woonde en bevriend raakte met Annette Arm, met wie hij in 1949 trouwde. Zij werd zijn muze en model en een zeer produktieve periode brak aan. Hij concentreerde zich steeds meer op de menselijke figuur die hij weergaf in tere langerekte, uiterst dunne figuren die verloren lijken in hun omgeving. Hij schilderde hoofdzakelijk stillevens en portretten. In 1966 overleed hij aan de gevolgen van een hartziekte en werd begraven in Borgonovo.
zijn ouders vestigden zich in 1868 in Engeland. Walter verliet de school toen hij 17 jaar oud was. Hij wilde schilder worden, maar vooral zijn vader was daar fel tegen gekant, dus koos hij voor het beroep van toneelspeler. Na wat kleinere rollen te hebben gespeeld kreeg hij de kans om als assistent te gaan werken in het atelier van James Whistler. Hij vertrok naar Parijs waar hij samen met Edgar Degas schilderlessen volgt.
In 1884 krijgt hij zijn eerste tentoonstelling; hij trouwt met Ellen Cobden, de dochter van een liberaal politicus, maar dat huwelijk eindigt in 1889 met een scheiding. Na wat rondwervingen door Europa keert hij in 1905 terug in Londen. De laatste jaren gebruikt hij foto's als onderwerp voor zijn schilderijen. Hij had een groot bewonderaar in de figuur van Lord Beaverbrook, die veel werken van hem koopt.
Walter Sickert wordt ook in verband gebracht met de beruchte seriemoordenaar Jack the Ripper. Er zijn "deskundigen"die beweren dat Sickert en the Ripper een en dezelfde persoon zijn, maar dat is nooit echt bewezen. Sickert schilderde tussen 1905 en 1912 veelal naakten in donkere, vervallen huurkamertjes waar hoeren en minder bedeelden in het Edwardiaanse Londen woonden.
Het zelfportret hiernaast is van de hand van de Belgische schilder Raoul Hynckes. Hij werd op 11 mei 1893 in Brussel geboren, waar hij de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten bezocht. Werd in 1914 frontsoldaat, maar vlucht al snel naar het neutrale Nederland. Schildert in de periode van 1915 tot 1923 haven-en stadsgezichten en neemt deel aan groepstentoonstellingen met Charley Toorop, Willink en Schumacher.
In 1924 raakt hij in een depressie en vernietigt al zijn vroege impressionistisch werk.
Door het zien van werken van Braque en Picasso bekeert hij zich tot het kubisme. Vanaf 1933 laat hij dit kubisme weer geleidelijk los en komen er magisch-realistische kenmerken in zijn werk zoals dode vogels en attributen van jagers, flessen etc. Verhuist in 1933 naar Blaricum. Gaat daar weer landschappen schilderen en treffend zijn zijn schilderijen met verlaten dorpen. Zijn latere werken kenmerken zich door een sterke versobering in compositie en monochroom kleurgebruik. Hynckes overlijdt in 1973 in Blaricum.
Diego de Rivera. de Mexicaanse schilder, heeft zichzelf afgebeeld op een zeer natuurlijke wijze d.w.z. in al zijn lelijkheid met uitpuilende ogen en dikke lippen. Hij is vooral bekend vanwege zijn huwelijk met die andere beroemde Mexicaanse kunstenares Frida Kahlo. de Rivera werd op 8 december 1886 geboren te Guanajuato en stierf 24 november 1957 aan de gevolgen van prostaatkanker.
Zijn werk bestaat vooral uit muurschilderingen, waarop hij narratieve geschiedkundige taferelen afbeeldt. Hij gebruikt daarbij Mexicaanse motieven.
Dit zelfportret is van de Franse, van joods-russische afkomst raadselachtige schilder Chaim Soutine.Vast staat dat hij in de buurt van Minsk is geboren als tiende van elk kinderen in 1893. Zijn ouders hadden graag gezien dat hij een echt beroep koos, maar kleine Chaim wilde alleen maar schilderen. Problematisch daarbij was dat hij als jood geen mensen mocht schilderen. Vanwege de toenemende progroms vlucht hij in 1913 naar Parijs, waar hij het atelier van Fernand Cormon bezoekt. Chaim heeft een bijzonder moeilijk karakter en kan er niet aarden. Hij raakt bijzonder bevriend met Amadeo Modigliani en als deze in 1920 sterf is hij geschokt.Soutine krijgt een maecenas in de persoon van de Amerikaanse kunstverzamelaar Albert C.Barnes, die liefst 52 schilderijen van hem koopt. Hij krijgt steeds meer succes, ook in Amerika. Tijdens het Vichy-regime duikt hij onder, maar zijn gezondheid gaat steeds meer achteruit en als hij in 1943 in Parijs geopereerd moet worden overlijdt hij aan de gevolgen van een aantal gescheurde maagzweren.
Vooral op de Amerikaanse abstract-expressionisten heeft hij grote invloed uitgeoefend wat we kunnen zien in het werk van Jackson Pollock, Willem de Kooning en Francis Bacon, die ook zijn figuren verwrongen weergeeft.
Dit is een van de zelfportretten die Gustave Courbet tijdens zijn korte leven (hij werd nog geen 60 jaar) schilderde. Momenteel is er van deze revolutionair zowel op het gebied van de kunst als van de politiek een tentoonstelling gaande in het Grand Palais. Bij hem is de vrouw voor het eerst een begeerlijk en geslachtelijk wezen van vlees en bloed en niet slechts een academische allegorie.
Door zijn realistische wijze van schilderen, waarbij hij de werkelijkheid niet mooier maakte dan ze was veroorzaakte hij voortdurend schandalen in het Franse culturele leven.
Een schilderij dat lange tijd niet vertoond mocht worden vanwege het aanstotende karakter ervan is het merkwaardige en tegelijk zeer gewaagde L'origine du monde.
Het zelfportret hiernaast afgebeeld is van de hand van de Russische schilder Ilya Repin, die overigens meerdere zelfportretten heeft geschilderd. Hij is de beroemdste vertegenwoordiger van een kunstenaarsgroep die zich De Zwervers noemde. Repin werd in een klap beroemd met het schilderij Boottrekkers van de Wolga, waarin hij kritiek uitoefent op de manier waarop deze mensen werden behandeld.
Naast schilderijen met sociale gebeurtenissen en historieschilderingen is hij vooral bekend door zijn vele prachtige portretten van kunstenaars, schrijvers en wetenschappers. Repin leefde van 15 augustus 1844 tot 29 september 1930.
Slechts 28 jaar is de schilder Wouter van Troostwijk van dit zelfportret geworden. Hij werd als een groot talent gezien; helaas zijn er slechts 10 schilderijen van hem bekend, voornamelijk landschappen, waarbij hij zich liet inspireren door van Ruisdael en Potter, maar nog veel meer door de natuur zelf en zijn schilderijen laten, zeker gezien zijn leeftijd al een bijzondere beheersing zien in het weergeven van stemming en sfeer. Het bijzondere daarbij was dat van Troostwijk van beroep geen schilder was, maar concierge van het Amsterdamse stadhuis.
In de serie Zelfportetten, mag Rembrandt vanzelfsprekend niet ontbreken. Hij werd op 15 juli 1606 in Leiden geboren en stierf in Amsterdam op 4 oktober 1669. Van hem zijn ongeveer 300 schilderijen, 300 etsen en 2000 tekeningen bekend. In dit geweldige oeuvre is het aantal van ongeveer 100 zelfportretten opvallend. Juist deze portretten geven een bijzonder goed beeld van deze man, niet alleen hoe zijn gezicht zich in de loop der jaren ontwikkelde, maar vooral hoe hij zich voelde geket op de rimpels die zijn gelaat steeds meer bepaalden vanwege tegenspoed en zorgen.
We zien een fantastische beheersing van het spel met licht en donker, gebruik makend van scherpe contrasten om op die manier de aandacht van de toeschouwers te trekken.
Dit zelfportret gezien door een boogvenster is van de hand van de Leidse fijnschilder Gerard Dou. Hij kreeg les van zijn vader die glasschilder was en vervolgde deze studie bij Pieter Couwenhorn. Hij was ook 3 jaar lang leerling van Rembrandt, die vanzelfsprekend grote invloed op hem heeft uitgeoefend, maar later heeft hij toch een eigen stijl weten te ontwikkelen. Vanaf 1640 legde hij zich vooral toe op het schilderen van taferelen uit het dagelijkse leven. Door zijn steeds grotere perfectie en gedetailleerdheid kreeg hij nog slechts weinig opdrachten voor het schilderen van portretten omdat de meeste van zijn klanten niet zo lang wilden poseren. Nachtstukken met kaarslicht bracht hij tot een hoogtepunt. Zijn sterfdatum is niet bekend, wel wanneer hij in Leiden begraven is namelijk 9 februari 1675.
Dit portret hiernaast is een zelfportret van de hand van de Waalse schilder Armand Rassenfosse. Geboren in 1862 in Luik is hij een autodidact die echter door zijn werkzaamheden in de drukkerij Benard veel kennis opdoet van allerlei technieken, vooral de etskunst. In zijn werk schildert hij de vrouw altijd met grote tederheid. Hij evolueert van symbolisme naar figuratie. Hij raakt bevriend met Felicien Rops, die hem met raad en daad bijstaat. Hij overlijdt in 1934.
Dit zelfportret is van de hand van de Italiaanse schilder Giacomo Favretto. Hij werd op 11 augustus geboren in Venetie, daar bezocht hij in 1864 de Academie voor Schone Kunsten. In 1873 schilderde hij een belangrijk werk namelijk La lezione di anatomia.
In 1878 ging hij samen met Guglielmo Ciardi naar Parijs; een reis die zeer belangrijk is geweest voor zijn latere manier van schilderen. Hoe deze stijl was kunnen we heel goed zien in het schilkderij Al ponte di Rialto.
12 juni 1887 overleed Giacomo slecht 37 jaar oud in zijn geboorteplaats.
Dit zelfportret is van de hand van de schilder Charles Edward Conder. Hij werd 24 oktober 1868 in Tottenham geboren, maar werd in 1884 naar Sydney gestuurd door zijn vader met de bedoeling dat hij daar zijn artistiekse aspiraties zou laten varen. In 1888 verhuisde hij met zijn vriend Tom Roberts naar Melbourne. In deze Australische periode liep hij de geslachtsziekte syphilis op. Aan de gevolgen daarvan overleed hij al op 41 jarige leeftijd. Zijn beste werken stammen uit deze jaren.
Het zelfportret hiernaast is geschilderd door Hans Holbein de Jonge. Deze schilder werd in 1497 geboren te Augsburg en stierf op 29 november 1543 te Londen.
Het was Thomas More die Holbein intruduceerde aan het Engelse hof; daar werd hij in 1536 aangesteld als hofschilder van Hendrik VIII. Hij schilderde aan het hof portretten van de koning, maar ook van diens gemalin Jane Seymour en vele hovelingen. Na de dood van Jane Seymour, schilderde hij een portret van Anna van Kleef, dat echter niet de goedkeuring kreeg van de koning, omdat hij zijn nieuwe echtgenote veel te "mooi"vond afgebeeld.
Opvallend was dat deze portretten van Holbein een egale blauwe achtergrond hebben en zeer levensecht geschilderd zijn.
Holbein overleed aan de pest.
Dit zelfportret is van de hand van de Russische schilder Isaac Levitan. Hij werd 30 augustus 1830 geboren in Kibarti, een klein plaatsje in Litouwen. Zijn ouders behoorden tot de Joodse gemeenschap. Zijn vader was leraar Frans en Duits en werd later vertaler voor een Frans bouwbedrijf. In 1870 verhuisde het gezin naar Moskou.
In 1873 begon Isaac zijn studie aan de Moskouse school voor Schilderkunst. Hij kreeg daar o.a. les van Aleksej Sasvrasov.
Dankzij een beurs kon hij na het overlijden van zijn moeder toch zijn studie vervolgen. Hij werd bevriend met de schrijver Anton Tsechov en werd verliefd op diens zuster Anna Pavlova Tsjechova. Zijn werk kreeg goede kritieken en zo kreeg hij in 1877 zijn eerste tentoonstelling. Helaas moest hij vanwege voor joden beperkende maatregelen verhuizen, maar dankzij zijn vrienden en kring van bewonderaars werd het hem mogelijk gemaakt terug te keren naar Moskou. Een vurig bewonderaar van zijn schilderijen was de verzamelaar Pavel Tretjakov, die veel werken van hem kocht, die nu te zien zijn in het museum dat zijn naam draagt.
In 1891 werd hij lid van de beroemde kunstenaarsgroep De Zwervers. Levitan schilderde vooral landschappen. In 1898 werd hij benoemd tot directeur van de Academie in Moskou. Helaas werd bij hem in 1897 een zeer ernstige hartkwaal ontdekt, waaraan hij slechts 40 jaar overleed op 4 augustus 1900 in het zomerverblijf van Tsjechov in Goerzoef. Zijn lichaam werd bijgezet op de joodse begraafplaats Dorogomilov, maar in 1941 werden zijn stoffelijke resten overgebracht naar de begraafplaats van het Novodevitsj klooster in Moskou.
Dit portret is een zelfportret dat de Spaanse genreschilder Mariano Fortuny schilderde. Werd in 1859 naar Marokko gestuurd om er oorlogsscenes te schilderen, maar hielde zich voornamelijk bezig met het vastleggen van het dagelijks leven van de bewoners van Noord-Afrika.
Dit portret is een zelfportret van de schilder Sebastien Bourdon, een op 2 februari 1616 geboren Franse schilder. Hij maakte zich de schilderkunst eigen in Parijs en ging in 1636 naar Rome, waar hij meesters als Poussin, Claude Lorrain en Caravaggio bestudeerde. Hij maakte zich de techniek van al deze schilders meesters en werd aldus een kameleontisch schilder die zo in de huid van een ander kon kruipen, maar dus geen eigen stijl ontwikkelde. Hij moest Rome vanwege zijn protestantse geloof verlaten.
In 1652 benoemt Koningin Christina van Zweden hem tot hofschilder. Tijdens zijn leven was hij zeer succesvol en had een aantal leerlingen w.o. Nicolas Pierre Loir en Pierre Mosnier. Als zijn belangrijkste werk geldt De Kruisiging van St.Peter voor de Notre Dame.Bourdon stierf op 8 mei 1671 in Pârijs.
Het portret hiernaast is een zelfportret van de Oostenrijkse schilder Richard Gerstl. Hij werd op 14 september 1883 in Wenen geboren en stamde uit een financieel draagkrachtige familie. Hij was leerling van het Piaristengymnasium, maar moest vanwege disciplineproblemen deze school verlaten. Tegen de zin van zij n vader ging hij in 1898 naar de Academie voor Beeldende Kunst en volgde er lessen bij Christian Griepenkerl, maar behield altijd zijn elitaire en egoistische houding zijn onafhankelijkheid.
Hij interesseerde zich ook voor Filosofie en Muziek en raakte bevriend met Gustav Mahler en Arnold Schonberg. Met deze laatste raakte hij in onmin omdat hij een verhouding kreeg met de vrouw van Schonberg Mathilde. Nadat Schonberg de geliefden betrapt had, dreigde hij Mathilde met zelfmoord, waarop deze besloot terwille van de kinderen bij haar man te blijven.
Gerstl was hierdoor zo uit het lood geslagen, dat hij zich voor een spiegel ophing, nadat hij zich eerst met een mes verwond had. Kort daarvoor had hij een aantal persoonlijke zaken en schilderijen verbrand. Dit alles gebeurde op 4 november 1908 en hij werd dus slechts 25 jaar.
Het portret hiernaast is een zelfportret van de schilder Hans Makart. Deze schilder werd op 28 mei 1840 in Salzburg geboren; in 1858 vertrok Hans naar Wenen om daar aan de Kunstacademie te gaan studeren. Maar men vond dat hij geen talent had en stuurde hem van de opleiding. Ten einde raad ging hij naar Munchen waar hij lessen volgde bij Karl Theodor von Piloty. In 1862 reisde hij naar Londen en in de jaren 1863 tot 1866 verbleef hij veelvuldig in Italie, tot hij in 1869 in Wenen ging wonen waar hem van staatswege een atelier toegewezen werd. In dat jaar trad hij in het huwelijk met Amalia Franziska Roithmayr. Dat huwelijk duurde slechts kort vanwege het overlijden van haar in 1873. Makart bleef reislustig en verbleef in de winter van 1875 en 1876 in Egypte en in 1877 verbleef hij in Belgie en Nederland en in 1878 weer in Spanje en Marokko. In dat laatste jaar werd hij benoemd tot hoofd van de Speciale School voor Geschiedenis Schilderkunst. In zijn atelier werden opvallende feesten gehouden waar bekende personen uit zijn tijd aan deelnamen. In 1881 trad hij voor de 2de keer in het huwelijk met de danseres Bertha Babitsch.
Makart werd vooral bekend door zijn portretten van van bekende Weners, die in zijn salon-atelier voor hem poseerden.
Het zelfportret hiernaast is geschilderd door de Duitse expressionistischeschilder Wilhelm Morgner. Hij werd op 27 januari 1891 geboren in Soest en vertrok in 1908 naar het kunstenaarsdorp Worpswede. Aangespoord door Georg Tappert begon hij te schilderen, aanvankelijk vond hij zijn onderwerpen in de oude dag van boeren, houthakkers en steenhouwers.In de jaren 1911 en 1913 nam hij deel aan tentoonstelling van der Neuen Sezession, de Blaue Reiter en van de Sonderbund in Keulen.
Al vroeg kwamen in zijn schilderijen kenmerken van abstracte schilderkunst naar voren onder invloed van de Fauves en de Duitse expressionisten. Dit kwam door kennismaking met werken van Robert Delauny, Alex von Jawlensky en Wassily Kandinsky.
In 1913 moest hij onder de wapenen en sneuvelde op 16 augustus 1917 bij Langemark in West Vlaanderen.
Dit portret is een zelfportret van de fijnschilder Frans van Mieris, die op 16 april 1635 in Leiden werd geboren in een familie van goudsmeden en kunstschilders. Zijn belangrijkste leermeester was Gerard Dou. Hij wordt met deze en Gabriel Metse tot de Nederlandse fijnschilders gerekend d.w.z. schilders die de werkelijkheid zo nauwkeurig mogelijk weergaven en daarvoor was een uitzonderlijke techniek noodzakelijk. Dat Van Mieris die bezat kunnen we zien aan de weergave van de stoffen. Al tijdens zijn leven had hij veel succes en werd bijzonder goed betaald, Helaas leed hij aan drankzucht en voerde een financieel slecht beleid. Uit zijn huwelijk met Curera van der Cock werden twee zonen geboren die ook schilders werden, maar niet het niveau van hun vader haalden. Slechts 46 jaar oud overleed Frans van Mieris op 12 maart 1681 te Leiden.
Dit is een zelfportret van de Zwitserse schilder Ferdinand Hodler. Hij had een bijzonder moeilijke jeugd, omdat hij in 1897 zijn moeder verloor en hij als oudste van 8 kinderen achterbleef. Toen hij 18 jaar oud was vertrok hij naar Geneve, waar hij door Barthelemy Menn werd ontdekt. In de jaren 1878 en 1879 maakte hij een reis naar Spanje waar hij zich met de schilderijen van Velasquez bezig hield. Zijn doorbraak kwam het zijn schilderij Die Nacht en hij kreeg vervolgens tentoonstellingen in Parijs, Munchen en Venetie. Opvallend was zijn protest tegen de beschietingen van de Duitse artillerie van de Kathedraal in Reims in de 1ste Wereldoorlog. Dat werd hem in Duitsland niet in dank ontvangen. Hij stierf 19 mei 1918 in Geneve.
Dit zelfportret is geschilderd door een van de belangrijkste Franse schilders van de Romantiek namelijk Ferdinand Victor Eugene Delacroix. Hij werd op 26 april 1798 in een klein plaatsje bij Parijs geboren. Zijn vader was minister van Binnenlandse zaken en werkte in de Bataafse Republiek. Eugene studeerde aan het Lycee Napoleon en ging werken in het atelier van Baron Guerin. Daar maakte hij kennis met Gericault, die grote invloed op hem had. In 1816 ging hij verder studeren aan de Ecole des Beaux Arts, waar hij o.a. les kreeg van Jacques Louis David.
In 1822 behaalde hij zijn eerste succes met Bark van Dante, dat grote overeenkomsten vertoont met Het vlot van Medusa van Gericault. Zijn schilderijen werden niet door iedereen gewaardeerd. Ingres vond zijn werk maar niets.
In 1825 verbleef hij enige tijd in Engeland, waar hij onder de indruk kwam van de werken van Constable en zijn eigen werken qua kleurgebruik en techniek overnam. Zijn financiele situatie werd door een erfenis van liefst 10.000 pond heel gunstig en ze stelde hem in staat in alle rust te schilderen. In 1832 maakte hij een reis naar Algerije, Marokko en Spanje, waardoor hij het orientlisme, het exotisme in zijn werken opnam alsmede de lichtwerkingen en kleurgebruik van Goya en Velasquez. Een ander thema in zijn werk was de strijd tussen wilde dieren en de mens.
In 1857 werd hij na vele afwijzingen lid van de Academie des Beaux Arts. De laatste jaren van zijn leven hield hij zich voornamelijk bezig met het decoreren van de Saint Sulpice, tegelijk vereenzaamde Delacroix steeds meer en stierf op 13 augustus op 65 jarige leeftijd in zijn appartement aan de Place Furstenberg. Hij werd begraven op de beroemde Parijse begraafplaats Pere Lachaise.
Het zelfportret hiernaast is geschilderd door de Franse schilder Theodore Gericault. Hij werd op 26 september 1791 geboren te Rouen en krijgt er les van Claude Vernet en Pierre Guerin.
In de jaren 1816 en 1817 verblijft hij achtereenvolgens in Florence en Rome en wordt gefascineerd door Michelangelo en de Barok. Uit die tijd dateert zijn beroemdste werk Het vlot van Medusa. De schilder laat op een bijzondere wijze zien hoe de overgebleven schipbreukelingen zich voelden op het moment dat ze gevonden en gered worden. Hij was dan ook een meester in het weergeven van de emoties.
Feitelijk markeert dit schilderij zijn overgang van het neoclassicisme naar de romantiek. Teruggekeerd van zijn Italiaanse reis gaat hij over tot het schilderen van portretten van waanzinnigen, ieder met hun eigen afwijking. Theodoor lijdt aan chronische tuberculose en na een lang en pijnlijk ziekteproces overlijdt hij 26 januari 1824 in Parijs slechts 32 jaar oud.
in mijn serie gewijd aan jonggestorven kunstenaars deze keer aandacht voor de jonggestorven Deense schilder Wilhelm Bendz, waarvan hiernaast een portret staat afgebeeld geschilderd door zijn landgenoot Kobke.
Bendz werd op 20 maart 1804 geboren em ondanks dat hij al op 28 jarige leeftijd stierf wordt hij gerekend tot een van de belangrijkste schilders van de Gouden Eeeuw in de Deense schilderkunst. Hij kreeg les aan de Koninklijke Deense Academie voor kunst in Kopenhagen gedurende de jaren 1820 tot 1825 o.a. bij Christoffer Wilheln Eckersberg, maar had ook kennis van de Duitse schilderkunst uit die periode.
Hij schilderde vooral portretten die opvielen door hun technisch meesterschap waarbij grote aandacht werd geschonken aan het spel van licht en donker. Tijdens een reis naar Italie, die hem naar Munchen bracht, waar hij een jaar verbleef kreeg hij een longziekte en stief aan de gevolgen daarvan op 14 november 1832. Bekende portretten van zijn hand waren die van mede schilders zoals Ditlev Blunck en Christen Christensen. Andere bekende werken van hem is het groepsportret De rokersgroep.
Op het bovenstaande portret staat Bendz afgebeeld met een maulstick ( ik weet geen Nederlandse vertaling) en het lijkt alsof hij gestoord werd tijdens zijn werk. Voorzover ik weet hangen er van deze schilder geen werken in Nederlandse musea.
In mijn serie over zelfportretten deze keer een schilderij van de Catalaanse schilder Ramon Casas, die zich afbeeldt als flamenco danser. Casas werd op 4 januari 1866 geboren in Barcelona. Zijn vader was rijk geworden in Cubaanse Mantanzas. Hij brak in 1877 zijn studie af om schilderlessen te nemen bij Joan Vicens.
Het portret hiernaast afgebeeld werd in 1883 in Parijs tentoongesteld, waar Casas gedurende de laatste maanden van ieder jaar verbleef. In 1886 kreeg de schilder tuberculose, waar hij gelukkig van herstelde. In 1889 reisde hij met zijn vriend en ook schilder Santiago Rusinol door Catalonie, waarvan zij een verslag maakten in een boekwerkje Por Cataluna.
Een belangrijke gebeurtenis was de opening van Els Quatre Gats in juni 1897, waarin baanbrekende tentoonstellingen werden gehouden.
Dit zelfportret is van de hand van de Duitse schilder Ludwig Meidner, die leefde van 1884 tot 1966. Vanwege zijn joodse achtergrond vlucht hij in 1939 naar Engeland waar hij Kurt Schwitters leert kennen. In 1953 keert hij terug naar Duitsland, waar hij in Darmstadt gaat wonen. Zij werk krijgt weer veel aandacht.
Dit zelfportret is van de voor mij onbekende Portugese schilder Columbano Pinheiro. Deze kunstenaar werd op 21 november 1857 geboren in Lissabon, de stad waar hij ook op 6 november 1929 overleed.
Zijn vader was een in schilder in romantische stijl en zijn broer was de beroemde karakaturist Rafael Bordalo Pinheiro. Vanzelfsprekend kreeg Columbano de eerste schilderlessen van zijn vader en later ging hij schilderlessen volgen bij Miquel Angelo Lupi.Naast deze schilderlessem volgde hij ook lessen in beeldhouwen bij de beeldhouwer Simoes de Almeida. Dankzij financiele steun van de gravin van Edla, kreeg hij een beurs waarmee hij zijn studie in Frankrijk kon bekostgen. Hij bestudeerde vooral de schilderijen van Manet, Degas en Courbet, maar hij behield zijn eigen coloriet. Hij werd teruggekeerd in Lissabon lid van de kunstenaarsgroep die zich Grupo do Leao noemde; die kwam regelmatig bij elkaar in een etablissement Leao de Ouro om er te discussieren over esthetische zaken. Zij spraken zich uit tegen het heersende Academisme en braken een lans voor het naturalisme. 
Veel bekende Portugese personen werden door hem geschilderd zoals Teofilo Braga en hij wist bijzonder goed hun karakter te treffen. Zijn beroemde portret is dat van de dichter Antero de Quental geschilderd in 1889, dat haast vooruit lijkt te lopen op diens zelfmoord.
In 1533 schilderde ene Cornelis dit zelfportret. Ik vind het een bijzonder fraai werk.
het zelfportret hiernaast is van de hand van de Russische schilder Karl Brullow, die leefde van 1799 tot 1852. Hij schilderde voornamelijk personen uit de Russische Aristocratie, maar ook illustreerde hij de verhalen die Poesjkin schreef.
Dit zelfportret is geschilderd door Moritz von Schwind, een Oostenrijkse laatromantische schilder, die Duitse sagen en sprookjes als thema nam voor zijn schilderijen. Hij hield zich ook bezig met het schilderen van fresco's en illlustreren van boeken. Hij werd 21 januari 1804 geboren in Wenen en stief 8 februari 1871 in Niederpocking.
Deze schilder die dit zelfportret heeft geschilderd zich daarbij voorstellend als een welvarend burger was een leerling van Rembrandt en hij deed dat zo getrouw, dat lange tijd niet Ferdinand Bol, want over hem heb ik het, als de maken werd beschouwd, maar zijn leermeester. Pas na 1645 slaagde hij erin zich enigszins aan de invloed van Rembrandt te onttrekken.
De schilder Emil Orlik, heeft dit zelfportret vervaardigd. Orlik werd op 21 juli 1870 in Praag geboren. Hij was lid van de Wiener Secession en is vooral bekend geworden door zijn portretten van beroemde tijdgenoten als Henrik Ibsen, Gustav Mahler, Hermann Bahr en Max Klinger. Orlik is ook bekend om zijn samenwerking met Max Reinhardt.
Het portret hiernaast is van de Oostenrijkse schilder Anton Faistauer. Deze werd op 14 februari 1887 in Sankt Martin geboren. Zijn ouders waren boeren en Anton wilde eigenlijk priester worden. Maar tijdens zijn gymnasiumtijd kreeg hij belangstelling voor de schilderkunst en kreeg van 1904 tot 1906 priveles bij R.Scheffers en aansluitend volgde hij een opleiding aan de Akademie voor Beeldende Kunsten in Wenen, waar hij les kreeg van Delug en Griepenkerl. Maar hij ergerde zich aan het conservatieve kunstbedrijf en richtte uit protest daartegen een groep op die de Neukunstgruppe werd genoemd. Tussen 1909 en 1912 reisde hij door Tessin, Noord-Italie en Berlijn.
In de jaren 1916 tot 1918 zat hij in militaire dienst. In 1919 vestigde hij zich in Salzburg, waar hij een nieuwe groep van radicale kunstenaars oprichtte die Der Wassermann werd genoemd. Anton leed aan een longaandoening en daarom verbleef hij dikwijls in Bozen. In 1926 verhuisde hij naar Wenen. waar hij een aantal stillevens en portretten schilder die opvallen door hun kleurgebruik en daardoor een sterke indruk maken.
13 februari 1930 stierf de kunstenaar na een maagoperatie slechts 43 jaar oud. Hij werd begraven op het kerkhof van Maishofen in Salzburg.
Faistauer probeerde in tegenstelling met zijn tijdgenoten als Klimt en Schiele de traditionele schilderkunst te ontwikkelen en zijn grote voorbeeld daarbij was Paul Cezanne. Opvallend zijn de Fresco's die hij schilderde, waarbij hij probeerde moderne en tradiotionele elementen te vermengen. De meeste van zijn werken hangen in het Museum Carolino Augusteum in Salzburg.
Dit is een van de zelfportretten die de Tjechische schilder Jan Kupecky schilderde. Deze schilder werd in 1667 geboren in het plaatsje Pezinok, in het huidige Slowakije, en stierf in 1740 in Neurenberg. Toen hij 22 jaar oud was maakte hij een lange studiereis naar Italie, hij keerde pa na 22 jaar terug naar Wenen. Over deze Italiaanse jaren is nauwelijks iets bekend.
In 1733 vluchtte hij naar Neurenberg en werd een van de beroemdste portretschilder. Hij moet werken van Caravaggio, Guido Reni en Rembrandt gekend hebben, want invloeden van hen zijn te bespeuren in zijn werken.
Dit zelfportret is van de Franse barokschilder Sebastien Bourdon. Hij werd op 2 februari 1616 in Montpellier geboren. Hij kreeg in Rome les van Claude Lorrain. In 1643 keerde hij terug naar Parijs, waar hij begon te schilderen. In 1652 vluchtte hij vanwege de burgeroorlog naar Zweden, waar hij hofschilder van Koningin Christina 1 werd. Na haar aftreden keerde hij weer terug naar Parijs, waar hij op 8 mei 1671 overleed.
Dit schilderij met daarop afgebeeld een meisje, zittend op een stoep, een appel etend is een werk van de Nederlandse schilder Gabriel Metsu. Hij werd in 1629 in Leiden geboren als zoon van de Vlaamse schilder Jacques Metsue. Hij was getrouwd met Jacomijntje Garniers. Helaas stierf hij voor de geboorte van zijn zoon. Dat de jonge Gabriel een groot talent was mag wel blijken uit het feit dat hij op 14 jarige leeftijd al een bekend schilder was in Leiden.
Van wie hij les heeft gehad weten we niet precies, misschien van Gerard Dou of Jan Steen, maar wel kunnen we uit zijn werk zien dat hij tal van invloeden van andere schilders heeft ondergaan. Maar hij heeft deze op een heel eigen, zeer originele wijze verwerkt en er is dan ook absoluut geen sprake van epigonisme. Met Dou en Steen was hij betrokken bij de oprichting van het Lucasgilde in 1648. Als de economische situatie in Leiden steeds slechter wordt verhuist hij naar Amsterdam, waar hij een huis betrekt in een steeg op de Prinsengracht, op de hoogte van de Lauriergracht. Op dat deel van de Prinsengracht werd toendertijd een groente-en wortelmarkt gehouden en deze was een inspiratiebron voor Metsu. In 1658 trouwde hij met een meisje uit Enkhuizen Isabella de Wolff; familie van haar was de Haarlemse schilder Pieter de Grebber.
In het begin van zijn loopbaan schilderde Metsu vooral religieuze en mythologische thema's in opvallend groot formaat. Later gaat hij veel meer genrevoorstellingen schilderen, waarschijnlijk onder invloed van Deltse schilders als Vermeer en de Hoogh.Zijn brede verftoets wordt in zijn latere werk verfijnder en gedetailleerder. Over de waardering van zijn werk in zijn eigen tijd verschillen deskundigen van mening. Sommigen zeggen dat hij een gevierd societyschilder was, die veel opdrachten kreeg van de Amsterdamse lakenkoopman Jan J.Hinlopen,anderen zeggen dat hij weinig waardering kreeg en pas in de 18de eeuw door velen verzameld werd. 24 oktober 1667 werd Metsu begraven in de Nieuwe Kerk, nadat hij was vermoedelijk was overleden aan een mislukte blaasoperatie.
Dit prachtige schilderij voorstellend de geleerde Archimedes is gemaakt door de helaas veel te jong gestorven Italiaanse schilder Domenico Fetti.
Hij werd in 1589 in Rome geboren, de preciese datum weten we niet. Hij kreeg les van Lodovico Cigoli en ging in 1613 naar het hof van Vincenzo Gonzaga, hertog van Mantua. Door het bestuderen van o.a. de werken van Rubens e.a. ontwikkelde hij een eigen schilderstijl. De werken die hij in Mantua schilderde worden Mantuano genoemd. Tot deze laatste behoren de fresco's in de kathedraal van Mantua. De cyclus schilderijen die hij maakte over de Parabels, die oorspronkelijk in het paleis van de hertog hingen, zijn helaas tegenwoordig verspreid over verschillende musea w.o. Dresden, Wenen, Praag en Florence.
Naast deze werken op groot formaat schilderde Fetti religieuze thema's maar dan als scenes van het dagelijkse leven en op veel kleiner formaat. Dat zij in zijn tijd al populair waren mag blijken uit het feit dat van een werk meerdere versies bestaan. bv. van het beroemde schilderij Melancholie genaamd.
Fetti was ook een groot portrettist. Fettie wordt gerekend tot de zogenaamde Venetiaanse school. hoewel hij slechts de laatste twee jaar van zijn leven in deze stad verbleef en er in 1624 stierf.
Else Berg is de schilderes van dit zelfportret, waarvan de kleuren niets laten zien van de latere rampspoed die haar en haar man en familie zou overkomen. Else Berg en haar man Mommie Schwarz kwamen namelijk om in Auschwitz in 1942.
momenteel ben ik een boek aan het lezen waarin de geschiedenis van Pruisenin al zijn facetten wordt belicht. Dus ook de schilderkunst komt aan de orde en zo trof ik o.a. de naam Carl Blechen aan. Een romantische schilder die slechts 42 jaar overleed.
Carl werd 29 juli 1798 geboren in Cottbus, zijn vader was belastingambtenaar. Carl bezocht in Cottbus van 1805 tot 1815 het Lyceum , waar hij schilderles kreeg van Christian Gottlieb Lemmrich. Omdat zijn oudere geen geld hadden om een vervolgstudie te betalen ging hij een opleiding voor bankkoopman volgen, die hij in 1819 succesvol afsloot. In 1822 ging hij studeren aan de Kunstacademie in Berlijn en aansluitend een studiereis naar Dresden en de Sachische Schweiz.
27 december trouwde hij met Henriette Boldt, nadat hij een aanstelling had gekregen aan het Theater aan de Alexanderplatz in Berlijn als decoratieschilder. In 1828 maakte hij een studiereis naar de Oostzee, waar hij een aantal schilderijen vervaardigde w.o. Kreidefelsen auf Rugen en aansluitend volgde een studiereis naar Italie, waar hij o.a. Carl Wilhelm Gotzloff ontmoette. Hij maakte gedurende deze reis honderden schetsen. Door het zonnige landschap veranderde zijn manier van schilderen die veel meer uitging van de realiteit dan van de in die tijd heersende romantiserende stijl.
Dankzij de beroemde architect Karl Friedrich Schinkel kreeg hij een professoraat aan de Berlijnse academie, waar hij landschapsschilderkunst onderwees. Een van de laatste reizsen die hij ondernam was naar de Harz in 1833; twee jaar later openbaarden zich de eerste symptomen van geestesziekte, desondanks ging op hij opnieuw op reis, ditmaal naar Parijs, Zijn gezondheidstoestand verslechterde zozeer dat hij in een kliniek opgenomen moest worden. 23 juli 1840 stierf Carl Blechen
Henri Fantin-Latour die dit portret van zichzelf schilderde werd op 14 januari 1836 in Grenoble geboren en stierf in Bure op 25 augustus 1904. Hij schilderde vooral portretten van zijn vrienden-kunstenaars, zoals Arthur Rimbaud en Paul Verlaine. Maar het bekendst is hij om zijn lithografieen.
Dit schilderij is een duidelijk voorbeeld van een stijlrichting in de schilderkunst die we Romantiek noemen en een van de beste vertegenwoodigers daarvan was Duitse schilder Anselm Feuerbach. Hij werd op 12 september 1829 geboren in Spiers en volgde het gymnasium in Freiburg in de Breisgau. Tijdens die jaren openbaarde zich zijn schilderstalent en in 1845 ging hij naar Dusseldorf waar hij twee jaar les kreeg van achtereenvolgens Wilhelm von Schadow en Aldred Rethel. In 1848 ging hij naar Munchen waar hij les kreeg van Karl Rahl.
Maar hij vond zijn koloriet nog staads niet voldoende en daarom vertrok hij in 1850 naar Antwerpen, waar hij lessen volgde bij Gustav Wappers, daarna in 1851 naar Parijs waar hij de moderne schilders ging bestuderen en zich onder de hoede stelde van Thomas Coutures stelde. Volgens eigen zeggen dankte hij vooral deze laatste de grote vorderingen die hij maakt op schildertechnisch gebied. 
In 1854 keerde hij terug naar Karlsruhe en werd in de gelegenheid gesteld een studiereis naar Italie te maken. In Venetie kopieerde hij de Hemelvaart van Titiaan, in Florence en Rome bestudeerde hij de werken van Michelangelo en Raffael. Anselm was melancholisch aangelegd en zijn schilderijen waren feitelijk hevige aanvallen van deze gemoedstoestand. Van 1857 tot 1872 verbleef hij in Rome, waar hij heel gelukkig was. Hij leerde er Adolf Friedrich Graf von Schack leerde kennen die hem financieel ondersteunde door het aankopen van een groot aantal werkenj van Anselm.
In 1873 werd Feuerbach benoemd tot hoogleraar aan de Academie voor beeldende kunst in Wenen en kreeg tevens de opdracht voor het decoreren van het plafond in zaal van het academiegebouw. Het lukte hem alleen het hoofdthema nl de neerstorting van de Titanen te schilderen, maar hij voelde zich te beperkt in de opdracht en gaf de opdracht terug. Het uitblijven van positieve waardering van zijn laatste werken, heeft waarschijnlijk zijn dood bespoedigd. 4 Januari sterft hij aan een hartaanval, vermoedelijk het gevolg van een syphilis-infectie, in Venetie. Hij wordt begraven op het Sankt-Johannis Friedhof in Neurenberg.
Hoofdthema van zijn werken is de Sehnsucht naar het Ideale, zoals Feuerbach die in de Antieken had aangetroffen. 
Gisteren heb ik in mijn serie over jonggestorven kunstenaars een artikel gewijd aan de schilder Carel Fabritius. Van de weinige werken die van hem bewaard zijn gebleven is dit zelfportret er een van.
Het schilderij hiernaast afgebeeld is van de hand van Gustave Caillebotte. Hij werd op 19 augustus 1848 in Parijs geboren als zoon van Martial Caillebotte, een textiel-industrieel en tevens rechter. Hij was al twee keer weduwnaar toen hij trouwde met Celeste Daufresne, die hem 3 zonen schonk.
Tot 1866 woonde het gezin aan de rue Faubourg-Saint-Denis; daarna verhuisde het naar de rue Miromesnil, waar de vader een huis had laten bouwen.
De zomers bracht het gezin door in Yerres, waar het een landhuis had gelegen aan de Rivier. Tijdens deze verblijven begon Gustave te schilderen. Onderwerpen waren de gezinsleden en hun dagelijks leven. In 1870 moest hij in dienst vanwege de Frans-Pruisische oorlog. Na beeidiging daarvan ging hij serieus schilderlessen nemen bij Leon Bonnat. In 1873 bezocht hij voor korte tijd de Ecole des Beaux Arts.Hij raakte bevriend met Edgar Degas en Giuseppe de Nittis.
In 1874 stierf zijn vader en in 1878 zijn moeder en hij erfde een groot vermogen. Hij hoefde nu niet meer per se zijn schilderijen te verkopen maar hij gebruikte dit geld voor een aantal zaken. Hij hielp zijn bevriende kunstenaars met het houden van het tentoonstellingen; het kopen van hun werken. Daarnaast verzamelde hij postzegels, bouwde zeiljachten en kweekte orchideeen. Onder invloed van zijn vrienden ging hij ook in impressionistische stijl schilderen en veranderde hij zijn gekozen onderwerpen. Hij gebruikte de nieuwste technische ontwikkelingen w.o. het inzoomen zoals toegepast werd in de fotografie. Opvallend zijn ook zijn balkonschilderijen.
Beroemde werken uit die tijd zijn De Parketleggers, Een regenachtige dag en De Brug van Europa.In 1890 stopte Caillebotte met schilderen en vertonen van zijn werken. Hij kocht een huis in Petit Gennevilliers aan de oevers van de Seine in de omgeving van Argenteuil en hield er zich bezig met tuinieren, het bouwen van wedstrijdzeiljachten. Zijn broer Martial en Renoir waren graag geziene gasten. Er gingen geruchten dat hij een relatie had met een veel jongere vrouw Emilie Schlauch niet lang voor zijn dood in 1894. Hij werd begraven op het bekendste kerkhof van Parijs Pere Lachaise, slechts 46 jaar oud.
Finland heeft een groot aantal schilders voortgebracht, pas de laatste jaren ontdekt. Een van deze Finnen aan wie in het Groninger Museum nog niet zo lang geleden een prachtige overzichtstentoonstelling heeft gewijd is Akseli Gallen-Kallela, van wie hiernaast een zelfportret staat afgebeeld.
Van de schilder van dit werk zijn slechts 15 schilderijen bewaard gebleven en bovendien werd hij in het begin van zijn loopbaan dusdanig beinvloed door Rembrandt, dat veel van zijn schilderijen in dit periode werden toegeschreven aan zijn beroemde leermeester. Carel Fabritius, de schilder waaraan dit artikel is gewijd, werd in 1622 geboren in Middenbeemster. Hij had 2 broers die ook schilderden. Ze werden opgeleid voor timmerman. In 1641 trouwde hij en ging in Amsterdam wonen, waar hij les kreeg van Rembrandt. In 1642 overleed zijn vrouw bij de bevalling van hun 3de kind en hij ging weer terug naar zijn geboorteplaats.
In 1648 was hij weer in Amsterdam waar hij in het huwelijk trad met een dame uit Delft Agatha van Pruyssen. Hij verhuisde naar de geboorteplaats van zijn vrouw en wist zich daar langzamerhand een eigen stijl van schilderen eigen te maken. helderder kleuren en meer aandacht aan perpectief en compositie. Hij kreeg succes en werd gevraagd voor het schilderen van de prinsen van Oranje, daarnaast schilderde hij ook genre-en historiestukken. 
12 oktober 1654 ontplofte het Delftse Kruithuis waarbij Fabritius zwaar gewond raakte. Hij overleed al na enkele uren aan zijn verwondingen slechts 32 jaar oud. Waarschijnlijk zijn bij deze ontploffing de meeste van zijn schilderijen die in het atelier stonden, verloren gegaan. Op zich was het al bijzonder dat Fabritius zich aan de invloed van Rembrandt wist te ontworstelen, dat is maar weinig leerlingen gelukt. Zij laatste werken vormen een echte stijlbreuk met zijn andere werken qua kleurgebruik, perspectief en compositie. Het zijn deze laatste werken die grote invloed hebben uitgeoefend op schilders als Johannes Vermeer en Pieter de Hoogh.
Dit is een zelfportret van Egon Schiele, een Oostenrijkse schilder die behoorde tot de expressionistische richting en slechts 28 jaar is geworden.
We zien dat Schiele eerder een tekenaar was die als de tekening klaar was, deze inkleurde. De gebruikte kleuren geven zijn schilderijen een zeer aparte, vervreemdende indruk.
De schilder Christian Schad heeft zich hier afgebeeld met een model; het werk dateert uit 1927 en is een van zijn bekendste werken. Hij werd 21 augustus 1894 in Miesbach geboren en stierf 25 februari 1982 in Bessenbach-Keilberg. In 1915 ging hij naar Zwitserkand om zijn diensttijd in Duitsland te ontvluchten.
In 1918 ontwikkelde hij de zogenaamde Schadographie.In 1920 vertrok hij naar Italie waar hij afwisselend in Rome en Napels verbleef. In 1925 was hij weer terug in Wenen en de werken die hij toen maakte behoren tot de Nieuwe Zakelijkheid.
Toen de Nazi's in 1933 de macht overnamen trok hij zich uit de kunstwereld en werd bedrijfsleider van een brouwerij. In 1943 werd zijn atelier in Berlijn verwoest en verhuisde hij naar Aschaffenburg. Pas in 1960 ging hij weer Fotogrammen maken.
De schilder waaran ik gisteren een artikel wijdde in de serie over jonggestorven kunstenaars Johan Thomas Lundbye, heeft dit zelfportret gemaakt.
De vorige aflevering in deze serie jonggestorven kunstenaars was gewijd aan een Deense schilder en opnieuw wil ik iets schrijven over een andere schilder uit dit land nl. Johann Thomas Lundbye, waarvan hiernaast een werk staat afgebeeld.
Lundbye werd 1 september 1818 geboren in Kalundborg.Als kind was hij vaak ziek en kreeg prive schilderlessen van Christian Holm. Op 14 jarige leeftijd werd hij toegelaten tot de tekenschool van J.L.Lund. In 1842 beeindigde hij zijn opleiding. In 1835 had hij al zijn eerste tentoonstelling. In juni van het jaar 1845 ondernam hij een grote reis door Duitsland, Zwitserland, Frankrijk en Italie. Tijdens deze reis schilderde hij een aantal werken. 18 juli 1846 was hij weer terug in Denemarken. Hij betrok een kleine boerderij in de omgeving van Helsingor.
In 1848 werd hij soldaat bij het uitbreken van de 1ste Sleeswijkse oorlog. 26 april 1848 stierf hij, slechts 29 jaar oud. Het is nog steeds onduidelijk of hij werd neergeschoten of dat hij zelfdoding pleegde.
Lundbye behoorde tot de romantische schilders die onder invloed van Niels Lauritz Hoyen een Deens nationale kunst vorm ging geven in de vorm van het schilderen van de karakteristieke landschappen van zijn land, de historische gebouwen en monumenten en de eenvoudige Denen.
Het zelfportret hiernaast is van de hand van de Franse symbolistische schilder Odilon Redon.
Deze kunstenaar werd 22 april 1840 geboren en kreeg pas bekendheid door het boek A Rebours uit 1884 van de schrijver Joris-Karl Huysmans, waarin de hoofdfiguur tekeningen verzamelt van Redon.
Waarschijnlijk dateert dit zelfportret voor 1895, toen Redon in een religieuze crisis raakte en ernstig ziek werd. Na zijn genezing bleek hij een veel vrolijker mens, die zijn sombere coloriet veranderde in stralende kleuren; een goed voorbeeld daarvan zijn zijn schilderijen met bloemen.
wij in Nederland denken altijd dat Denemarken op cultureel gebied nauwelijks iets voorstelt of voorgesteld heeft, maar dat oordeel is gebaseerd op onwetendheid. Dit land heeft wel degelijk een aantal personen voortgebracht die op wetenschappelijk, literair, muzikaal en schilderkunstgebied een grote betekenis hebben gehad. Een van deze kunstenaars was Martinus Rorbye, waarvan hiernaast een schilderij staat afgebeeld.
Zijn vader was werkzaam in Noorwegen, maar na de afscheiding van dit land van Denemarken in 1814 moest de familie Rorbye Noorwegen verlaten. Martinus ging in 1820 studeren aan de Kunstacademie in Kopenhagen. Hij kreeg daar les van Christian August Lorentzen, maar hij kreeg ook prive-lessen van de beroemde Christoffer Wilhelm Eckersberg. Tussen 1824 en 1848 exposeerde hij regelmatig in Charlottenborg. In 1830 en 1832 reisde hij naar Noorwegen; als verwoed reiziger ondernam hij tussen 1834 en 1837 een grote reis die hem bracht naar Parijs, Rome, Sicilie, Griekenland en Turkije. In Parijs leerde hij de werken kennen van Horace Vernet en vooral diens exotische, orientaalse werken bewonderde hij zeer. Vreemd genoeg moest hij niets hebben van de schilderijen van Eugene Delacroix.
In 1839 trok hij opnieuw naar Italie, een bleef daar tot 1841 en in 1844 ondernam hij een reis naar Zweden. 
In 1844 werd hij benoemd tot professor aan de Academie in Kopenhagen. Rorbye schilderde vooral genre taferelen en architectuur en zijn werken tonen een grote liefde voor de mensen die hij schilderde. Zijn latere werken w.o. portretten en landschappen vertonen invloed van Dahl en Caspar David Friedrich.
Dit zelfportret is gemaakt door Jacob Bendien, een kunstenaar waarvan niet zoveel bekend is. hij had een zwakke gezondheid en lag veel op bed. Tijdens deze ziekteperioden keek, las en dacht hij na over kunst en maakte aantekeningen voor het later verschenen boek van zijn hand Richtingen in de hedendaagse schilderkunst. Hij was ook een van de eerste kunstbeschouwers die een studie wijdde aan het tot dan toe verschenen werk van Mondriaan.
Dit zelfportret van Lawrence Alma-Tadema, laat een zelfbewuste man zien, die weet dat hij zeer veel succes heeft, maar het laat ook een man zien die vrolijk en gemoedelijk van aard is die houdt van luxe en zich vaak liet omringen met vrienden en vriendinnen. Juist dit laatste weerhield Couperus ervan vriend met hem te worden, want van deze uitbundige feesten hield deze dandy niet.
Dit zelfportret is geschilderd door de Zwitserse kunstenaar Jean-Etienne Liotard. Hij heeft dit portret geschilderd na de dood van zijn vrouw Maria Fargues, voor wie hij na zijn huwelijk in de Waalse kerk in Amsterdam deze juist had afgeschoren. Hij woonde van 1755 tot 1762 in Nederland en wilde op het einde van zijn leven daar weer naar toe omdat hij er sinds 1778 een zoon had wonen, die in 1793 trouwde met jonkvrouw J.S.Crommelin.
De naam van de maker van dit zelfportet is denk ik voor de meeste lezers van Spechtiania onbekend; het is August W.van Voorden, ook wel de Rotterdamse Breitner genoemd. Geboren in het Rotterdamse Kralingen in 1881sterft hij slechts 40 jaar oud. Hij schilderde vooral stadsimpressies waarin bonkige sleperspaarden en keuvelende dienstmeiden voorkomen.
Dit zelfportret van Philipp Otto Runge, toont een jongeman die zich vreemd voelt in deze wereld omdat hij weet dat hij zijn leven in dienst moet stellen van de schoonheid.
Hij schiep daarvoor een eigen ideale wereld vol bloemen, kinderen en sierlijke lijnen.
dit zelfportret is vervaardigd door Saleh Sarief Bustaman, Raden. De precieze geboortedatum van deze schilder is niet bekend, waarschijnlijk is dat omstreeks 1811 in Semarang. Zijn ouders waren regenten. Hij kwam in dienst bij de resident van de Preanger Regentschappen als schrijver en ontmoette er de landschapsschilder Antoine Payen, die onder de indruk was van zijn tekentalent. Payen nam de jongeman onder zijn hoede, gaf hem tekenles en nam hem mee op zijn reizen door Java.
In 1929 kreeg hij de kans om in Nederland verder te gaan studeren o.a. bij de historie/en portretschilder Cornelis Kruseman en bij de landschapsschilder Andries Schelfhout. Raden had het in Den Haag enorm naar zijn zin, leerde er verschillende kunstenaars kennen en trad toe tot de Haagse Vrijmetselaarsloge. Eigenlijk was het de bedoeling dat Raden weer terug zou keren naar Java, maar daar had deze helemaal geen zin in. Hij werd steeds bekender om zijn portretten en ging zich toeleggen op het schilderen van wilde dieren.
Zijn levensonderhoud werd betaald uit de Indische middelen van het departement van Kolonien en na 10 jaar daarvan te hebben geprofiteerd ging hij in 1839 een reis maken door Belgie, Duitsland, Italie en Frankrijk. Hij had zich inmiddels het Duits en Frans eigen gemaakt en mede daardoor werd hij een graag geziene societyfiguur en verkeerde in de hoogste politieke en culturele kringen. Daarbij hielp natuurlijk ook zijn exotisch uiterlijk en hij nam de allure aan van een Javaanse Prins.
In 1845 vertrok hij naar Parijs waar hij bevriend raakte met de schilder Horace Vernet, die hij hielp bij zijn grote schilderijen met dieren. Samen met Vernet maakte hij een studiereis naar Algiers, waar hij de onderwerpen voor latere schilderijen vond, zoals gevechten tussen Noord/Afrikaanse jagers en Leeuwen. Inmiddels had hij aan de Nederlandse regering te kennen gegeven dat hij terug wilde keren naar Java, wat hem in 1851 werd toegestaan. Daar schilderde hij vornamelijk portretten van hooggeplaatsten in de Nederlands/Indische gemeenschap. Hij was in staat met financiele steun van zijn 1ste vrouw een neogotisch huis te laten bouwen op een landgoed gelegen aan de de rivier de Tsiliwoeng. In 1875 ondernam hij met zijn 2de echtgenote weer een reis naar Europa, waarvan de kosten zo hoog opliepen dat hij verarmd terugkeerde. In 1880 overleed Saleh in Buitenzorg.
Dit schilderij - een zelfportret - is van de hand van Felix Nussbaum. Pas de laatste jaren komt deze schilder weer wat in de belangstelling en worden beetje bij beetje zijn schilderijen teruggevonden.
Felix werd in 1904 geboren als zoon van Philipp Nussbaum en Rahel van Dijk. Vader is een overtuigd patriot en is officier in de Eerste Wereldoorlog. Felix gaat studeren in Hamburg en in 1923 zet hij zijn artistieke opleiding voort in Berlijn. Hij ontmoet er zijn latere vrouw Felka Platek, een Pools-Joodse kunstenares. In 1927 gaan ze samenwonen. Langzamerhand krijgt hij succes met als cumulatie de Staatsprijs van de Pruisische Academie der Kunsten. Daardoor krijgt hij de kans om in Rome te gaan studeren. Na een ruzie met studenten aan de Duitse academie in die stad verlaat hij Rome en treft elders in Italie die na de nationaal-socialistische machtsovername Osnabruck waren ontvlucht. Zij hebben echter heimwee en keren toch terug naar hun vaderland. Nussbaum en zijn vrouw krijgen asiel in Belgie en vestigen zich in Oostende, waar zij bevriend raken met de bejaarde schilder James Ensor.Die beinvloedt Nussbaum, want vanaf die tijd schildert hij dikwijls maskers in zijn werken, ook in zijn zelfportretten.
Vanaf 1937 vestigt Nussbaum zich in Brussel, waar hij officieel met Felka in het huwelijk treedt. In dat jaar vlucht zijn broer met diens gezin naar Amsterdam, na de Kristalnacht gevolgd door de ouders. In 1944 werd het echtpaar verraden op hun onderduikadres en met het laatste transport uit het doorgangskamp Mechelen naar Auschwitz gedeporteerd, waar ze na aankomst direct in de gaskamer worden omgebracht. Ook met zijn ouders en het gezin van zijn broer gebeurde hetzelfde.
Het laatste werk dat hij schilderde gaf hij de titel Triom van de dood; we zien dansende skeletten tussen de ruines van Europa. De puinhopen combineren brokstukken kunst en cultuur met persoonlijke herinneringen als zijn fiets en de auto van zijn vader. De musicerende engelen omringen de orgelman, een figuur die regelmatig in de werken van N ussbaum optreedt. Maskers zweven als vliegers door de lucht.
dinsdag 17 juli tijdens ons verblijf op de NCC camping De Dellen in Heerde zijn we naar Zwolle gegaan om daar de tentoonstelling over de Ijsselschilder Jan Voerman sr. samengesteld door Henk van Ulsen te bekijken. Vorig jaar waren we ook in deze stad, maar toen werd het centrum ontsierd door de Kermis die het zich op de prachtige oude gebouwen volledig ontnam. We parkeerden de auto iets buiten het centrum op een lommerrijk plekje, zodat we onze honden zonder problemen daar konden achterlaten.
We liepen naar de Blijmarkt waar het Museum De Fundatie, in het voormalig gerechtsgebouw is gevestigd.
Opvallend in dit museum zijn de diverse "kamers" gewijd aan verschillende kunstenaars zoals Hannema e.a.
Het is dit jaar 150 jaar geleden dat Jan Voerman in Kampen werd geboren en vanwege dit feit zijn er momenteel in 3 musea tentoonstellingen aan deze kunstenaar gewijd. In dit musea is de verzameling van Henk van Ulsen tentoongesteld. Heel zijn leven is deze toneelspeler gefascineerd geweest door vooral de Ijsselgezichten van Voerman en heeft een groot aantal werken van Voerman sr. gekocht die hij aan het museum De Fundatie heeft geschonken. Ik ging met bep
aalde verwachtingen deze tentoonstelling bekijken, maar eerlijk gezegd vond ik het tegenvallen. Misschien had ik er teveel van verwacht en had het ook te maken met de wijze van ophangen. In een zaal hingen een aantal werken - zeer verschillend - erg dicht op elkaar en vrij hoog.
In 1896 ging het gezin Voerman wonen aan de Gelderse dijk in Hattem, vanuit de eenvoudige boerderij keek hij samen met zijn vrouw Anna Verkade en hun 5 kinderen uit over de Ijssel en de prachtige uiterwaarden. In zijn atelier ontving Voerman regelmatig bevriende schilders uit zijn Amsterdamse periode. In deze tijd van zijn leven schilderde Voerman ook portetten en Jordaantypen en interieurs met Joden. Zijn favoriete onderwerpen waren vee in de weide, boerderijen maar vooral Ijsselgezichten. Vooral de wolkenluchten zijn fascinerend.
En toch hadden we bij het bekijken van deze schilderijen het gevoel dat we wat misten. We misten het gevoel erin, technisch heel knap maar het is het net niet. Vandaar de titel van deze bijdrage Smaken verschillen, gelukkig maar.
Dinsdag 10 juli hebben we een bezoek gebracht aan de stad Assen en ik moet zeggen dat deze plaats mij zeer meeviel. Ons hoofddoel van dit bezoek was het Drents Museum, dat gelegen is aan de prachtige Brink.
Dit gebouw is ontworpen door de Rijksbouwmeester van Lokhorst. Als we de hal van het museum binnenkomen zien we meteen de wandschilderingen die gemaakt zijn door medewerkers van het atelier van de architect P.J.H.Cuypers. Een wonderschone ruimte in dit museum is de Statenzaal. Opvallend in deze ruimte zijn de 5 wandschilderingen van de hand van de Weense kunstenaar Georg Sturm. Deze man leefde van 1855 tot 1932 en werd door de eerder genoemde Cuypers naar Nederland gehaald om in het Rijksmuseum te Amsterdamwandschilderingen te maken.
Ik heb op internet geprobeerd wat meer over deze kunstenaar te vinden, helaas heb ik niets kunnen vinden, behalve een artikel in De Stem. Nu bij de ingrijpende restauratie van dit Rijksmuseum ook de decoraties weer in ere worden hersteld, zijn de wandschilderingen van Sturm uit de depots gehaald en krijgen ze hun plaats terug. Het zijn veelal historische schilderingen w.o. de sprong van Jan van Schaffelaar van de toren in Barneveld. Ze zijn veelal neogotisch van stijl, maar in zijn meer allegorische werken zien we ook jugendstil en neoklassieke stijlkenmerken. Sturm kwam in 1882 naar Nederland en was er o.a. docent tekenen aan de Kunstnijverheidsschool, die in die tijd verbonden was aan het Rijksmuseum.
De 5 schilderingen in de Statenzaal verbeelden belangrijke episodes uit de geschiedenis van Drente te weten het bouwen van een hunebed, de prediking van het christelijke geloof, de verovering van Drente door Karel de Grote, de schenking van Drente aan de bisschop van Utrecht en de Gedeputeerden van Drente, die het Landrecht beramen.
Momenteel is er in het Bonnefantenmuseum een tentoonstelling die gewijd is aan het werk van deze Georg Sturm die is samengesteld door Lars Hendrikman. 16 wandschilderingen van deze kunstenaar zijn er te zien.
Naar mijn mening is dit schilderij van de Duitse schilder Philipp Otto Runge het toppunt van romantiek dat gevaarlijk dicht ligt bij het toppunt van kitsch.
Deze schilder werd op 23 juli 1777 geboren in Wolgast(Schwedisch Vorpommern).
Juist in die tijd slaat de Romantiek in Duitsland sterk aan. De kunstenaars zoeken daarin een weg naar het sublieme bij het schilderen van mystiek geinspireerde werken. Voor Runge was dit zijn weg naar het Absolute.Vooral na zijn kennismaking met de geschriften van de schrijver Ludwig Tieck, die op zijn beurt sterk was beinvloed door de romanticus pur sang Novalis werd Runge gegrepen door de Schoonheid.
In zijn werken gebruikt Runge een eigen symbolentaal, een ideale wereld waarin bloemen, kinderen en een sierlijk lijnenspel afwisselend voorkomen. Het is een paradijs voor kinderen. Helaas kon Runge veel van zijn schilderijen niet voltooien, maar toch geeft juist dit onaffe van zijn schilderijen het idealistische van de romantische kunst-en levenshouding. 
2 December 1810 dus nog slechts 33 jaar oud overleed Runge in Hamburg tengevolg Tuberculose.
Gisteren ben ik met de trein naar Nijmegen gegaan, de stad waar ik een een aantal jeugdjaren heb doorgebracht. Belangrijkste doel van deze dag was een bezoek aan de het Museum Valkhof, dat een tentoonstelling heeft gewijd aan de nauwelijks nog bekende schilder Antoon van Welie, die door Anatole France de laatste decadente schilder werd genoemd. Ik heb achteraf geen spijt van dit bezoek, want hoewel ik niet alle werken kan waarderen, vooral zijn latere religieus getinte zijn mijns inziens waardeloze sentimentele schilderijen, die eigenlijk een aanfluiting zijn voor de schilder die hij in een groot aantal portretten liet zien. Wat mij betreft hadden ze niet getoond moeten worden.
Johannes Antonius van Welie zoals hij voluit heette werd op 18 december 1866 in het Gelderse Afferden geboren. Hij volgde een schildersopleiding in Vught en in Antwerpen. De eerste portretten die hij schilderde waren van dorpsgenoten. Hij ontwikkelde zich in Symbolistische richting en deze werken laten sprookjesachtige taferelen zien met een eigen mysterieuze symbolentaal die doen denken aan de werken van de Engelse Prerafaelieten. Wat onderwerpen betreft: die vond van Welie in de drama's van Dante, Shakespeare en Maeterlinck.
Maar langzamerhand ontwikkelde hij zich tot een flamboyante, mondaine schilder die zich in allerlei kringen bewoog en een veelgevraagd portrettist werd. Hij reisde de hele wereld rond en had ateliers in Parijs, Rome, Londen, New York en Den Haag. Men plaatste hem op een lijn met De Laszlo. Beroemdheden als Sarah Bernardt, Yvette Guilbert, Anna Pavlova, Prins Hendrik, Willem Kloos, Paus Benedictus XV, Mussolini en vele anderen werden door hem vereeuwigd en het publiek was razend enthousiast over zijn schilderijen; dit in tegenstelling met de heren critici, die grote moeite hadden met zijn manier van leven, zijn homoseksualiteit en deze argumenten lieten meewegen in hun beoordelingen van zijn schilderijen. Technisch gezien vonden ze het wel goed, maar volgens hen misten ze een eigen karakter, een ziel. De afgebeelde personen werden veel te voordelig getoond.
Bij sommige werken mag dat misschien het geval zijn, maar ik vind dat er prachtige bij zijn, waarin hij de man of de vrouw uitstekend getroffen heeft. Er zal wel veel kinnsinne mee hebben gespeeld.Wie boven het maaiveld uitsteekt, is bij voorbaat al verdacht.
In 1945 kreeg Van Welie een grote tegenslag te verwerken, toe bij het bombardement op het Bezuidenhout zijn huis werd getroffen en bijna al zijn kunstschatten en schilderijenverzameling verloren ging. Hij betrok een nieuwe woning, waar hij zich steeds mee in terugtrok en zich alleen nog maar bezig hield met zijn religieuze werken, die jammer genoeg alleen maar zijn aftakeling lieten zien. 24 september 1956 werd de demente kunstenaar uit zijn lijden verlost en verdwenen bijna al zijn werken in de depots van musea en raakte hij volkomen in de vergetelheid.
Gelukkig heeft het Museum Valkhof hem daar weer uit gehaald en ik hoop dat veel mensen deze tentoonstelling gaan bezoeken om zelf te constatateren dat hij in een aantal werken een groot schilder was.
Ik heb al meermalen betoogd dat de Amerikanen niet van die cultuurbarbaren zijn waarvoor ze door vooral West-Europeanen gehouden worden. Bovenstaand schilderij mag dit bewijzen. Het is van de hand van Frederic Edwin Church. Deze Amerikaanse schilder en ontdekkingsreiziger werd uit zeer welgestelde ouders op 4 mei 1826 geboren in Hartford, Connecticut. Op 18 jarige leeftijd werd hij leerling van Thomas Cole, aan wie ik al een artikel heb gewijd. In 1849 werd hij gekozen tot lid van de Nationale Academie en kort daarna had hij zijn eerste tentoonstelling.
Hij vestigde zich in New York, waar William James Stillman zijn eerste leerling werd. Ieder jaar trok Church gedurende de maanden april tot september te voet erop uit ondertussen voortdurend schetsen makend, die hij in de wintermaanden uitwerkt in schilderijen. Hij werd vooral bekend om zijn reusachtige werken van exotische plaatsen. Bovenstaand schilderij Heart of the Andes hangt momenteel in het Metropolitain Museum of Art in New York City. Toen hij het voor het eerst aan het publiek liet zien kende het enthousiasme geen grenzen en hij wist het voor het geweldige bedrag van 10.000 dollar te verkopen.
In 1860 trouwde hij met Isabel Carnes en zij gingen wonen op een boerderij in Hudson. Daar sloeg het noodlot toe, want de twee kinderen stierven in 1863 aan dyfterie. Gelukkig zaten beiden niet bij de pakken neer en zij kregen in 1865 een zoon, die Frederic junior werd genoemd, gevolgd door nog 3 kinderen. In 1867 begonnen zij aan een reis door Europa en het Midden Oosten.
In 1870 begon hij met de bouw van Olana, gelegen op een heuveltop boven de boerderij en hij richtte het in volgens ideeen die hij had opgedaan gedurende zijn reis door het Midden Oosten. Tegenwoordig is het gebouw opengesteld voor publiek. Church schilderde van het landschap waar Olana was gelegen monumentale werken, maar ook kleine schetsen van wolkenluchten en zonsopgangen boven op deze heuvel.
7 april 1900 overleed deze Amerikaanse schilder die de centrale figuur is geworden van de landschapskunst van zijn tijd.
Antoine Wiertz, de schilder van dit zeer fraaie portret, is een Belgische schilder, die op 22 februari 1806 werd geboren in Dinant. Zijn vader was vanaf 1814 brigadier bij de Marechaussee en daardoor moest het gezin Wiertz vaak verhuizen.
In Dinant woonde Pierre Joseph de Paul de Maibe, die lid was van de 2de Kamer en deze was onder de indruk van de begaafdheden van Antoine. Hij nam de jongeman onder zijn hoede en zorgde ervoor dat hij kon gaan studeren aan de Academie voor Schone Kunsten in Antwerpen. In 1822 stierf zijn vader en tot overmaat van ramp overleed het jaar daarop zijn beschermheer Paul de Maibe. In 1828 greep hij naast de 1ste prijs voor de Prix de Rome. 
Van november 1829 tot mei 1832 woonde Wiertz in Parijs, waar hij dagelijks in het Louvre was te vinden om de er de grote schilders te bestuderen. Hij schilderde er veel portretten waarmee hij de kost verdiende. In 1832 teruggekeerd in Belgie nam hij opnieuw deel aan de Prix de Rome en behaalde de 1ste prijs waaraan 10.000 frank was verbonden. Met deze som geld ondernam hij een reis naar Italie. 28 mei kwam hij in Rome aan en werkte daar in het atelier van Horace Vernet en vanaf 1835 huurde hij een atelier in de Via dell 'Olmo. Daar schilderde hij zijn meest beroemde werk Grieken en Trojanen worstelen om het lijk van Patrocles.
Geheel tegen zijn verwachting in had zijn werk in Parijs geen succes en daardoor ging hij alles wat Frans was verafschuwen en maakte van Brussel zelfs de hoofdstad van Europa.
In 1837 werkte hij in Luik en vanaf 1845 in Brussel aan monumentale schilderkunst. Dat leverde het grootse werk De val der opstandige engelen op. Dit schilderij werd door Wiertz niet aan de stad Luik geschonken, omdat hij vond dat men het onzorgvuldig had behandeld. Wiertz wist te bewerkstelligen dat de Belgische regering voor hem een atelier zou verzorgen met woning met al tegenprestatie dat hij na zijn dood dit atelier met alles wat erin stond aan de Belgische Staat schonk. In 1851 kon Wiertz dit atelier in de Vautierstraat in Elsene betrekken.
Vanaf 1853 ging Wiertz experimenteren met zijn verf; door deze scheikundige proeven om een matte tint te krijgen werd zijn gezondheid aangetast en op 18 juni 1865 overleed hij slechts 59 jaar oud. Wiertz vond zijn inspiratie in de geschiedenis en mythologie, maar ook uit kranten en tijdschriften. Duidelijk is dat zijn werk moralistische van aard is, wat ook blijkt uit de titels die hij zijn werken gaf.
Was mijn artikel gisteren in de serie jonggestorven kunstenaars, gewijd aan de Utrechtse schilder Andries Both, deze keer is het de beurt aan diens broer Jan Both, waarvan U hiernaast een Italiaans landschap ziet.
Hoewel er van deze Utrechtenaar veel schilderijen bewaard zijn gebleven, is er over het leven van deze schilder weinig bekend. Opnieuw biedt tijdgenoot Von Sandrart wat gegevens. Toen hijzelf leerling was bij Gerard van Honthorst, kwamen de broers vaak in dit atelier. Waarschijnlijk vertrekken de broer samen naar Italie; het preciese jaar is niet bekend in ieder geval tussen 1625 en 1627. Via een document is bekend dat zij samen aanwezig zijn op een bijeenkomst van Nederlandse schilders op 12 juli 1638. Als Andries door verdrinking in Venetie om het leven komt, gaat Jan weer terug naar Nederland.
Hij behoort daar tot de 2de generatie van Italianiserende landschapsschilders. HIj laat daarin een weidse compositie zien, naturalistisch geschilderd met een evenwicht tussen licht en donker. Hij had grote invloed b.v. op het werk van Nicolaes Berchem, terwijl anderen zoals Willem de Heusch hem klakkeloos navolgden.
Jan Both bleef zijn hele leven ongehuwd en stierf in 1652 en werd in de Utrfechtse Buurkerk begraven op 9 augustus.
Dit schilderij dat de titel draagt Jacht bij kaarslicht is geschilderd door de Utrechtse kunstenaar Andries Both. Deze werd in 1612 in Utrecht geboren als zoon van de glasschilder Dirck Bot.
Gedurende de jaren 1624 is Andries leerling van Abraham Bloemaert. Waarschijnlijk vertrek Andries met zijn broer Jan naar Italie. In 1632 was hij in Venetie en in 1636 in Rome. Weten dat o.a. uit zijn aanwezigheid bij een geschil tussen de Haarlemse schilder Pieter van Laer en de erven van Steven Huibertszoon. Van 1639 tot 1641 woont Andrie in de Via Vittoria. Volgens de schilder Von Sandrart, die goed was ingevoerd in het leven van tijdgenoten, is Andries op zijn terugreis naar Venetie in 1641 verdronken. Zijn broer Jan is namelijk in 1641 weer terug in Utrecht.
Andries Both schilderde hoofdzakelijk genretaferelen, waaronder verstaan we een voorstelling waarbij de zichtbare werkelijkheid als type wordt weergegeven, meestal met moraliserende bedoeling. Een van de tot deze categorie behorende schilderijen is boeren in een herberg dat Andries schilderde toen hij op weg naar Italie in Frankrijk verbleef (1634). Roken en drinken waren voor de tijd waarin dit werk ontstond tekenen van ontaard gedrag en onzedig leven.
Hoewel ik zelf geen groot liefhebber ben van het werk van de schilder van het schilderij hiernaast, is de man een belangrijk figuur geweest in de ontwikkeling van de Vlaamse schilderkunst en verdient hij ook vanwege zijn vrij vroege dood een plaats in de serie jonggestorven kunstenaars.
Frits van den Berghe, om hem draait het in dit artikel werd op 3 april 1883 geboren in Gent.Zijn vader was er secretaris op de Universiteitsbibliotheek. Na de Stadsschool ging hij studeren aan de Koninklijke Academie, waar hij o.a. les kreeg van J.Delvin.Hij woonde toen aan de Scheldelaan. Een van zijn studiegenoten was Albert Servaes. In 1907 trad Frits in het huwelijk met Elvira van Houte. Op zijn initiatief kwam de vereniging Vrienden van Bosch en Leie tot stand.
Voor het uitbreken van de 1ste Wereldoorlog vertrok hij naar New York, maar dat was geen onverdeeld genoegen en hij kwam na enkele maanden als vluchteling in Nederland, waar hij zich eerst vestigde in Amsterdam en in 1916 in Blaricum, waar hij zijn vriend Gustav de Smet ontmoette. In Blaricum bevond zich inmiddels een envlave van Belgische vluchtelingen. In 1922 keerde hij terug naar Vlaanderen en woonde samen met De Smet en Constant Permeke enkele maanden in Oostende. Een paar maanden later vestigden de drie vrienden zich in de Malpertuis-villa te Afsnee, aan de Leie.
Zijn stijl van schilderen was inmiddels geevolueerd van fijngevoelige impressionistische werken en kwam hij door het kennismaken met werken van J.Sluyters, henri le Fauconnier en de Duitse expressionisten via het constructuvisme tot zijn extreem expressionisme. Vooral onder invloed van Max Ernst ging Van den Berghe na 1927 in een zeer persoonlijke, surrealistische, hallucinerende en expressieve stijl schilderen, waarbij zijn menselijke figuren ireeele figuren worden, bezeten van angst en obsessie. Zijn centrale thema is de mensen in al zijn tragische onvolkomenheid.
Van den Berghe stierf op 23 september 1939. 
Dit prahtige portret van de beroemde Mary Wollscraft is geschilderd door de helaas veel te jong gestorven Engelse schilder John Opie. Hij werd in de maand mei van het jaar 1761 geboren in het dorpje St.Agnes in het graafschap Cornwall. Hij kreeg al jong belangstelling voor schilderen, maar was ook zeer geinteresseerd in wiskunde en schrijven, en op 12 jarige leeftijd stichtte hij een avondschool waar hij de mensen leerde rekenen en schrijven. Niets voor niets noemde men hem Het wonder uit Cornwall en in Londen zorgde hij voor een sensatie en zijn portretten hadden een enorme aftrek. Maar die populartiteit duurde maar kort.
Hij begon aan het verbeteren van zijn techniek en zijn tijdgenoot James Northcote zei van hem dat sommige kunstenaars schilderen om te leven, terwijl Opie leefde om te schilderen. Daarnaast studeerde hij Latijn, Frans en Engelse literatuur en hij polijste zijn boerse manieren waardoor hij ook in de hogere kringen kon verblijven.
In 1786 schilderde hij zijn eerste schilderij met een historisch onderwerp namelijk The Assassination of James 1. in 1787 gevolgd door het beroemde Murder of Rizzio. The Royal Academie erkende sl zeer snel zijn grote kwaliteiten en benoemde hm in 1788 tot volledig lid. De jaren daarna hield hij zich o.a. bezig met vijf werken voor de Shakespeare Gallery van John Boydell, maar ook met het schilderen van portretten en historische werken. John Opie overleed helaas al op 6 april 1807 slechts 46 jaar oud.
John Opie wordt gezien als een groot schilder, vol originaliteit en uniciteit. Behalve als schilder is hij ook bekend door het schrijven van een aantal werken w.o. Life of Reynolds, dat verscheen in Pilkington geediteerd door Wolcot, Letter on the Cultivation of the fine arts in England, waarin hij pleitte voor een nationaal schilderijenmuseum. Ook was hij een geliefde docent aan de Royal Academie. Zijn lessen zijn gepubliceerd in 1809 met een herinnering aan haar man erin van Amelia Opie, zijn weduwe. 
De schilder van dit werk was een man die ik heb leren kennen op een heel ander gebied namelijk als componist.
Ciurlionis werd geboren in 1875 in het plaatsje Varena in Zuid-Litouwen. Zijn vader was er organist. In 1878 verhuisde het gezin naar Druskininkai, een kuuroord, waar hij ook organist werd. Ciurlionis groeide erop en genoot volop van zijn vrije tijd, maar vooral van het prachtige, dromerige landschap rondom. Dit dromerige en fijnzinnige kunnen we zien in zijn schilderijen, maar ook horen in zijn composities. Muzieklessen kreeg hij van zijn vader, waardoor hij op 7 jarige leeftijd al muziek kon lezen. Na deze thuislessen ging hij naar het Prins Oginski conservatorium in Plunge. Hij leerder er verschillende instrumenten bespelen en kreeg compositieles. Een aantaal van zijn composities werden uitgevoerd op de naamdag van de prins.
Gedurende de jaren 1893 tot 1899 verbleef hij in Warchau, waar hij studeerde aan het conservatorium, vooral gericht op pianolessen en compositie. Daarnaast hield hij zich ook bezig met geschiedenis, literatuur en natuurkunde. Gedurende deze periode schreef hij de cantate DE PROFUNDIS. Hij krijgt de post aangeboden van directeur van de Lublin Muziekschool, maar hij slaat deze af.
In 1900-1901 componeert hij zijn beroemde symfonische gedicht In the Forest. Vervolgens gaat hij voor twee jaar naar het conservatorium in Leipzig, waar hij les krijgt van Reinecke en Jadassohn.Maar hij hield er zich vooral bezig met het bestuderen van de werken van Richard Strauss en Berlioz. Hij componeert in deze tijd een groot aantal werken w.o. een strijkkwartet. Tevens schildert hij er. In 1902 keert hij terug naar Warchau en wordt er muziekleraar. 
Hij wil zich verdiepen in zijn schilderkunst en gaat lessen volgen, maar is teleurgesteld in de ouderwetse methodes die er gehanteerd worden. In het jaar 1903 schildert hij de cyclus Funeral Symphony. Daarnaast blijft hij ook componeren w.o. zijn 2de symfonisch gedicht The Sea, en leidt gedurende de jaren 1905 en 1906 het Litouws koor in Warschau. In 1906 ondernemt hij een lange reis naar o.a. Praag, Wenen, Dresden, Munchen en Neurenberg. Deze reis inspireert zijn verbeelding tot het schilderen van een aantal werken. Terug in Vilnius organiseert hij met een aantal kunstenaars de eerste tentoonstelling gewijd aan Litouwse kunst in het huis van P.Vileisis.
2 September wordt de Unie van Litouwse Kunstenaars gesticht, die bij het begin 19 kunstenaars omvat. Ciurlionis woonde i n de jaren 1907 en 1908 in Vilnius, gaf er concerten, schilderde er veel, schreef artikelen o.a. over de Litouwse cultuur, taal en volkskunst. In 1908 neemt hij deel aan tentoonstellingen in Moskou en St.Petersburg, maar succes blijft uit en Ciurlionis leeft er in bittere armoede. Op 1 januari 1909 trouwt hij met Sofia Kymantaite en zij wonen afwisselend in Druskininkai en Plunge. In deze periode schildert hij en aantal werken w.o. fairy-tale, the zodiac, cyclus De Winter etc.
In 1910 wordt hij opgenomen in het sanayorium van Pustelnik, vlakbij Warchau, vanwege een depressie. 10 april 1911 overlijdt Ciurlionis aan pneumonia in dit sanatorium.
Helaas wordt er in ons land bitter weinig aandacht geschonken aan zijn composities ( in onze concertzalen klinken zijn werken nooit) en aan zijn schilderwerk is nooit een tentoonstelling gewijd.Maar wie weet onderneemt het Haags Gemeentemuseum actie. Dit museum breekt ook een lans voor Finse kunst, waarom dan niet voor deze bijzondere Litouwse kunstenaar. Mijns inziens verdient deze bijzondere man volop deze belangstelling.
Nog altijd zijn er mensen die zeggen dat de Verenigde Staten op cultureel gebied nauwelijks iets gepresteerd heeft.
Maar het schilderij hiernaast is wel degelijk gemaakt door een Amerikaanse schilder, namelijk Thomas Cole, die leefde van 1801 tot 1848.
Hij werd geboren in het plaatsje Bolton, in het Engelse graafschap Lancashire.
In 1888 emigreerde het gezin naar de Verenigde Staten en vestigde in Steubenville, Ohio. In 1823 verhuisde Thomas naar Pittsburg en een jaar later naar Philadelphia. Hij volgde er lessen aan de Academie voor schone kunsten, in 1825 voegde hij zich weer bij zijn ouders en zus in New York. Aanvankelijk legde hij zich toe op portretten, maar zag in dat dit niet zijn fort was en verschoof zijn aandacht naar landschappen. Hij kreeg een paar belangrijke aristocratische vrienden zoals Robert Gilmore en Daniel Wadsworth,die hem financieel ondersteunden. Gedurende de jaren 1829 tot 1832 en 1841 tot 1842 verbleef hij hoofdzamelijk in Engeland en Italie.
In 1836 trouwde hij met Maria Bartow, eveneens woonachtig in Catskill.Hij stierf op 11 februari 1848. Cole hield zich ook bezig met architectuur en maakte o.a. een ontwerp voor een goevernementsgebouw in Columbus, Ohio. Zijn ontwerp won de derde prijs, maar opvallend is dat het huidige gebouw zeer grote gelijkenis vertoont met zijn tekening.
Het schilderij hiernaast is van de hand van Johannes Moreelse. Jarenlang heeft men gedacht dat deze Johannes de broer van de veel bekendere Utrechtse schilder Paulus Moreelse was, maar onderzoek in archieven heeft aangetoond dat Johannes de zoon van Paulus was,
Wanneer johannes geboren is weten we niet precies, maar omdat Paulus in 1602 trouwde nemen we aan dat de geboorte plaats had na 1602. Ook weten we dat Paulus schilderles gaf aan zijn zoon.
In 1627 bevindt Johannes zich in Rome, waar hij getuige is bij een gebeurtenis rond een Utrechtse edelman Johannes Honorius van Axel de Seny samen met een eveneens Utrechtse schilder Hendrick Bloemaert. Johannes woont als vrijgezel thuis, waar hij samenwerkte met zijn vader. Johannes overleed in 1634, dus hoogstens 32 jaar oud aan de pest en werd begraven in de Buurkerk.
In zijn boek over Utfrechtse schilderkunst in de gouden eeuw wijdt de sc hrijver Jos de Meyere 8 bladzijden aan de schilder Dirck van Baburen. Deze schilder kent gelukkig een heropleving in waardering,nadat zijn ster al heel snel verbleekt was en men hem als een epigoon beschouwde van de beroemde Caravaggio.
Veel biografische gegevens zijn er niet bekend over de schilder. We weten dat hij in Wijk bij Duurstede geboren is, waarschijnlijk in 1594 of 1595. Zijn vader was er ontvanger van schippersgelden. In 1611 wordt de nam van Dirck van Baburen vermeld in het register van het Utrechtse Schildersgilde, waarin hij staat dat hij leerling is van Paulus Moreelse. We weten dat hij in 1615 in Parma is, waar hij zijn schilderij het martelaarschap van Sint Sebastiaan voltooide. In 1617 bevindt hij zich in Rome, waar hij werkzaam is in de kerk van S.Pietro in Montorio. Een tijdgenoot de schilder Joachim von Sandrart vermeldt dat Van Baburen in Rome nauw samenwerkte met de uit Rotterdam afkomstige schilder David de Haen. Ze woonden o.a. samen in een huis dat toebehoorde aan de parochie S.Andrea della Fratte gedurende de jaren 1619 en 1620.
Hoe lang Dirck in Rome bleef is niet bekend; teruggekeerd in Utrecht wwonde hij samen met zijn moeder en zuster op de Jansdam. Hij stierf daar op 21 februari 1624, slechts 29 jaar oud waarschijnlijk aan de pest en werd op 28 februari 1624 begraven in de Buurkerk.
Een bekend schilderij van Dirck is De Graflegging van Christus, waarvoor het schilderij met dezelfde afbeelding van Caravaggio dat zich momenteel in het Vaticaans museum bevindt. Dirck werd zoals veel zijn tijdgenoten getroffen door het gebruik van de licht-donkerwerking en zijn koloriet. Caravaggio schilderde realististisch gebaseerd op scherpzonnige observatie. De modellen die hij koos waren gewone mensen, die hij plaatst tegen een neutrale-donkere achtergrond.
Een ander zeer bekend schilderij van Van Baburen is de Luitspeler dat hij geschilderd heeft twee jaar voor zijn dood namelijk in 1622. Doordat de jongeman in onderaanzicht is weergegeven en enigszins vanuit de hoogte de toeschouwer aankijkt, kunnen we ervan uitgaan dat het schilderij hoog werd opgehangen. We zien dat de schilder het gezicht en de handen prachtig expressief heeft weergegeven. Door de kleding weten we dat we niet te maken hebben met Nederlandse muzikanten.
Wat een fantastisch schilderij is dit en de schilder heeft naar mijn mening op een zeer fijnzinnige manier de sfeer van de drie ruiters op het strand weergegeven o.a.door zijn subtiele kleurgebruik. Er gaat een weldadige rust van uit. Helaas ontbreke mij de financiele middelen om een dergelijk werk aan te schaffen ook als het niet in een museum hing.
Anton Mauve maker van dit geweldig werk werd op 18 september 1838 in Zaandam geboren. Toen hij 1 jaar oud was, werd zijn vader, als doopsgezind predikant beroepen in Haarlem. Anton gaf al vroeg blijk van zijn kunstzinnige aanleg en hij wilde niets liever dan kunstschilder worden. Zijn vader gaf na lang aandringen toestemming voor een studie aan de Kunstacademie, mots hij tegelijkertijd ook maar een opleiding voor tekenleraar volgde. Dat gaf tenminste maatschappelijk zekerheid.
Hij kreeg o.a. les van de dierenschilder Pieter Frederik van Os en Wouterus Verschuur. Tot 1885 schilderde hij in Haarlem, Amsterdam en Den Haag, maar in 1886 vestigde hij zich in Laren. Samen met zijn vriend Albert Neuhuys trok hij de natuur rond Laren in en schilderde er stemmige en idyllische landschappen. Telkens als hij zich naar buiten gaf werd hij geemotioneerd door de ongereptheid en de eenzaamheid van de heidevelden.
Hij was verwant aan de schilders van de Haagse School, gekenmerkt door het grijze koloriet wat in zijn werken veel voorkomt.Hoewel hij feitelijk maar zes jaar in het Gooi heeft geschilderd werd hij enorm gewaardeerd, zowel in Nederland, maar ook in Amerika, en veel schilderijen van zijn hand hangen dan ook in Amerikaanse musea.
Berucht was hij om zijn driftbuien en zwaarmoedigheid. In dergelijke gemoedstoestand heeft hij een groot aantal van zijn schilderijen vernietigd. Gelukkig wisten zijn vrienden een aantal werken te redden. In 1866 kocht hij aan de Naarderstraat een villa Ariette. Helaas heeft hij daar niet lang kunnen genieten, want tijdens een bezoek aan familie in Arnhem, overleed hij op 5 februari 1888 slechts 50 jaar oud.
Toen ik dit schilderij voor het eerst zag, had ik moeite het te plaatsen in de tijd
, het is vooral de wijze waarop het figuurtje op de voorgrond is geschilderd laat zien dat het een middeleeuws werk is. Maar het bijzondere is juist voor de tijd van ontstaan dat het een landschap is, een onderwerp dat in die periode nooit alleen op zichzelf staand geschilderd werd.
De schilder waar het hier om gaat is de Zuid-Nederlander Joachim Patinir. We weten helaas bijna niets over zijn leven; waarschijnlijk is hij in 1480 geboren in Bouvignes-sur-Meuse en stierf te Antwerpen in 1524. Hij is dus slechts 44 jaar geworden.
De wijze waarop hij zijn landschappen schildert met de zeer grillige rotspartijen en dreigende hemelluchten doen zeer modern aan en tegelijk doen ze onheilspellend aan en moeten ze zeker op de tijdgenoten zeer vervreemdend gewerkt hebben.
Bekend is ook dat hij waarschijnlijk een groot atelier had, waar een aantal leerlingen les van hem kregen en dus in zijn trant schilderden. Hij is de grondlegger van de Vlaamse landschapstraditie.Leerlingen van hem waren o.a. Henri met de Bles, Lucas Gassel en Cornelis Metsijs.Momenteel kennen we ongeveer 20 schilderen van zijn hand, waarvan er drie in het Prado in Madrid hangen en het bekende Landschap met de vlucht naar Egypte in het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten te Antwerpen.
Bij een vriendin van mij hing enige tijd een poster van dit schilderij dat mij intrigeerde omdat zij mij weinig of niets wist te vertellen over de maker ervan. Alleen de naam wist zij namelijk Paula Modersohn Becker. Gelukkig is er Google waarop werkelijk alles te vinden is.
Deze Duitse schilderes werd 8 februari 1876 in Dresden geboren; in 1878 ging het gezin naar Bremen. Op aandringen van haar ouders studeerde zij voor lerares, maar had inmiddels haar grote liefde en talent voor teken-en schilderkunst ontdekt. In 1896 zag ze een tentoonstelling van kunstenaars die in het kunstenaarsdorp Worpswede woonden. Zelf besloot ze in 1898 er te gaan wonen en werd bevriend met Clara Westhoff en fritz Mackensen, van wie ze schilderlessen kreeg. De belangrijkste ontmoeting was die met Otto Modersohn, met wie ze in 1901 in het huwelijk trad. Al deze kunstenaars richtten zich tegen de overheersing van de klassieke kunstacademies in die jaren en namen hele andere onderwerpen voor hun schilderijen, zoals de boeren dorpsgemeenschap en het noordelijke landschap.
In tegenstelling met haar vrienden had zij niet genoeg aan haar verblijf in Worpswede, maar reisde regelmatig naar Parijs om haar blik te verbreden en lessen te gaan volgen aan de Ecole des Beaux Arts. Zij leerde er avant-garde kunstenaars kennen en bestudeerde er de werken van Paul Gauguin en Cezanne, die grote invloed op haar werken hadden.
Paula maakte veel zelfportretten, waarin ze zich als onafhankelijk vrouw voorstelt. Opvallend zijn haar naaktzelfportretten, zeker voor de tijd van ontstaan heel vrijpostig en daardoor commotie oproepend. Trouwens zij heeft niets overgenomen van de wijze waarop de kunstenaars in Worpswede schilderden. Haar afbeeldingen van kinderen tonen geen enkel sentiment, maar geven een eerlijke weergave.
De Nazi's vonden haar kunst entarted en vernietigden helaas veel van haar schilderijen. Paula overleed in Worpswede, kort na de geboorte van haar dochter Mathilde.
Jaren
lang heb ik contact gehad met de conservator schilderijen in het Centraal Museum te Utrecht en hij bracht mij de liefde bij voor Utrechtse schilders zoals de schilder van het prachtige schilderij hiernaast, dat geschilderd is door de Utrechtse kunstenaar Hendrick ter Brugghen. Waar hij geboren is weten we niet precies, men twijfelt tussen Den Haag of Utrecht, wel dat dit gebeurde in het jaar 1588.Genoemde conservator heeft veel naspeuringen gedaan naar het leven van Hendrick, maar ook hij heeft weinig feiten boven tafel weten te krijgen.
Hendrick kreeg les van Abraham Bloemaert en na 1608 maakte hij een studiereis naar Italie, waar hij in aanraking kwam met de schilderijen van Caravaggio.In 1614 kwam Hendrick terug in Utrecht en werd daar twee jaar later ingeschreven in het Schildersgilde St.Lucas. In dat jaar trouwde hij met Jacomijna Verbeeck. Ze gingen wonen aan de Snippevlucht. Volgens orale gegevens zou Rubens bij hem op bezoek geweest zijn. 1 November 1629 overleed Hendrick pas 41 jaar oud waarschijnlijk aan de pest.
Opvallend is dat we alleen schilderijen van na 1619 kennen; op deze werken staan veel echte katholieke onderwerpen afgebeeld en daarnaast beeldde hij muzikanten en drinkers af, zoals de Caravaggisten in Italie ook deden, d.w.z. eenfigurig.
In zijn carriere treedt na 1620 een grotere beinvloeding van dat Caravaggisme op. Of hij een 2de keer naar Italie is geweest weten we niet, wel dat twee andere Utrechtse schilders Gerard van Honthorst en Dirck van Baburen toen terugkeerden uit Italie.
De schilderijen van Hendrick vallen op door hun subtiel kleurgebruik, met weinig gebruikte kleurencombinaties. Tijdens zijn leven werd zijn werk wel gewaardeerd, maar hij stond in de schaduw van Van Honthorst en hoewel zijn zoon Richard veel propaganda voor hem heeft gemaakt, raakte hij toch in de vergetelheid. Gelukkig is daar de laatste jaren verandering in gekomen en wordt hij nu gezien als de belangrijkste Utrechtse schilder uit zijn tijd.
Dit zelfportret werd geschilderd door Charlotte Salomon. Zij werd 16 april 1917 in Berlijn geboren. Toen zij 9 jaar was pleegde haar moeder zelfmoord, maar dat werd voor Charlotte geheim gehouden.In 1927 gaat Charlotte naar het Furstin Bismarck Gymnasium en in 1930 krijgt zij een stiefmoeder in de figuur van Paula Lindberg, een beroemde zangeres waarmee haar vader hertrouwt.
Als Hitler in januari 1933 de macht overneemt verslechtert de situatie voor alle joden, dus ook voor Albert Salomon, die niet langer zijn beroep van chirurg mag uitoefenen en zijn vrouw die alleen nog mag optreden in de concertzaal van de Kulturbund Deutscher Juden. De Grootouders van moederskant vertrekken in 1933 naar Zuid-Frankrijk. Charlotte wordt ondanks dat ze joodse is toch toegelaten tot de Berlijnse kunstacademie, vanwege de verdiensten van haar vader tijdens de 1ste wereldoorlog. In deze periode wordt ze verliefd op Alfred Wolfsohn. In 1939 verlaat Charlotte Berlijn en voegt zich bij haar grootouders in Zuid Frankrijk in Villefranche. Ze raakt er bevriend met Ottilie Moore, die haar schilderijen in Amerika verkoopt. Daardoor wordt ze financieel onafhankelijk, wat haar zelfvertrouwen geeft.
Als de 2de wereldoorlog uitbreekt pleegt haar grootmoeder zelfmoord en krijgt Charlotte te horen wat er met haar eigen moeder is gebeurd. Ze krijgt een zware zenuwinzinking; haar behandelende arts raadt haar aan om haar schokkende ervaringen via haar schilderijen te gaan verwerken. Dan begint ze aan wat ze zelf haar Leben? oder Theater? noemt, een meer dan 1300 autobiografische reeks van gouaches die ze de vorm van een muziekstuk geeft. In 1942 legt ze de laatste hand aan dit enorme kunstwerk.
27 september 1942 keert Ottilie Moore terug naar Amerika. Haar neef Alexander Nagler blijft bij Charlotte. Als haar grootvader in 1943 overlijdt is deze Alexander de enige persoon met wie ze contact heeft. De twee worden verliefd en 17 juni 1943 trouwen ze op het stadhuis van Nice.
Helaas slaat het noodlot toe; een ambtenaar wijst Nagler erop dat hij als arier niet met een joodse vrouw mag trouwen. Men ontdekt dat het persoonsbewijs van Nagler vals is en dat hij eveneens een jood is. Beiden worden op 24 september 1943 gearresteerd en naar Auschwitz gedeporteerd. 4 maanden zwanger zijnde wordt Charlotte direct na haar aankomst in het concentratiekamp op 10 oktober 1943 vermoord, hetzelfde gebeurt op 1 januari 1944 met haar man. Gelukkig heeft Charlotte kans gezien haar autobiografisch levenswerk aan een vriend te geven met de raad Bewaar het goed, want het is mijn hele leven.
Een opname van Charlotte werkend aan haar levenswerk.
De Nederlandse filmer Franz Weiz heeft over deze veel te jonggestorven kunstenaresse een indrukwekkende film gewijd, die wat mij betreft uitgezonden had moeten worden tijdens 4 of mei.
In mijn serie over 
jongegestorven kunstenaars waar schilders een groot bestanddeel van uitmaken deze keer een artikel over de schilder die die sprookjesachtige schilderij heeft gemaakt, namelijk Tinus van Doorn, de schilder van het verloren paradijs.
Men zegt wel eens dat van Doorn een paradijs schilderde waar geen sensuele meisjes rondlopen of euforische danspartijen plaatsvinden, die bij Gauguin en Matisse het paradijs bevolken. Bij van Doorn zien we mens en dier vredig samenleven.
Tinus wordt 2 juni 1905 geboren in Padang, Indonesie.In 1913 keert het gezin terig naar Nederland en vestigt zich in Breda. Tijdens zijn studie aan de Haagse academie ontdekt hij dat kleuren niet de werkelijkheid weergeven, maar suggereren. Hij heeft veel succes met zijn werk wat mag blijken uit het feit dat schilderijen van hem in 1932 op een tentoonstelling in het Stedelijk Museum hangen. Maar ondanks deze waardering levert het financieel te weinig op en dus besluit hij zich ook toe te leggen op het ontwerpen van decors en kostuums en illustreren van boeken.
In 1933 vestigt hij zich met zijn vrouw Akkie Vermeulen in Barchem, vlak bij de Duitse grens. Als Hitler aan de macht komt verandert zijn werk en verdwijnt het paradijselijke voor het doodse. Als Duitse troepen Brussel naderen, plegen Tinus en zijn vrouw in 1940 zelfmoord.
Tinus was geen groot kunstenaar, maar toch weet hij aandacht te trekken met zijn schilderijen waar harde tinten tegen een donkere achtergrond worden geplaatst die van binnenuit verlicht lijken als een lampion.
Gisteren ben ik naar Dordrecht gegaan om in het Dordrchts Museum de tentoonstelling De Kroon op het Werk te bezoeken. Een van de meesters die daar hangt is Caspar Netscher, van wie het schilderij hiernaast is, hoewel de stijl van schilderen sterk afwijkend is van zijn andere werk.
Caspar werd in 1639 geboren en ging al op jonge leeftijd lessen volgen bij de schilder Hendrik Coster in Arnhem en daarna ging hij naar Deventer waar hij les kreeg van Gerard ter Borch. Hij wilde zoals zoveel andere schilders deden naar Italie, maar kwam niet verder dan Bordeaux. Daar ontmoette hij zijn latere vrouw Margaretha Godijn. Na een verblijf van 3 jaar in deze Franse stad ging hij weer in Den Haag wonen, waar hij lid werd van het schildersgilde Pictura.
Stond Netscher aanvankelijk onder invloed van ter Borch, in Den Haag maakte hij een aantal portretten in de toen zeer gewaardeerde Haagse hofstijl. Hij werd goed betaald voor zijn schilderijen en had een grote kring van opdrachtgevers. Om aan de grote vraag te voldoen, nam hij leerlingen in dienst. Hij had twee zonen, Theodoor en Constantijn, die ook schilderden en dat deden in de stijl van hun vader. Ook zij waren zeer goed in het weergeven van zijde en brokaat.
Caspar Netscher stierf in Den Haag op 15 januari 1685 slechts 45 jaar oud.
In het Wallraf-Richartz Museum in Keulen hang dit schilderij bos met watermolen geschilderd door Allart van Everdingen. We weten dat hij op 18 juni 1621 in Alkmaar werd gedoopt.Zijn vader werkte als klerk op het gemeentehuis van genoemde stad. Er wordt gezegd dat Allart en zijn oudere broer Caesar naar Utrecht gingen om daar les te krijgen van Roeland Savery. In 1645 ging Allart naar Haarlem waar hij lessen kreeg van Pieter de Molyn. In 1657 vestigde hij zich in Amsterdam, waar hij tot zijn dood bleef wonen.
Als we de krachtig gekleurde schaduwrijke schilderijen van Allart vergelijken met die van Savery, kunnen we ons nauwelijks voorstellen dat de laatste de leermeester van de eerste was. In tegenstelling met de meeste tijdgenoten ging Allart niet naar Italie, maar trok juist noordwaarts, naar Noorwegen, waar hij gegrepen werd door het prachtige landschap met zijn diepe valleien, de watervallen en de prachtige bossen. Hij heeft niet echt school gemaakt, voor zover we weten was de zeeschilder Ludolf Bakhuizen zijn enige leerling. In 1657 overleed Allart slechts 54 jaar oud.
Het schilderij hiernaast - een zelfportret - is vervaardigd door Jan Mankes. Hij werd geboren te Meppel op 15 augustus 1889. Na de lagere school bezocht Jan de HBS in zijn woonplaats, maar dat was geen succes. Zijn vader was commies van de belastingen en werd in 1903 overgeplaatst naar Delft. Daar ging Jan niet meer naar de HBS, maar ging als leerling werken op het atelier van de glasbrander-glazenier J.L.Schouten. Daarnaast volgde hij een avondcursus op de Academie.
Vaak bezocht hij het Mauritshuis in Den Haag, waar hij in het bijzonder geboeid werd door de schilderijen van Vermeer en Fabritius. Hij raakte bevriend met de etser-lithograaf Derkzen van Angeren die hem aanraadde een andere weg in te slaan en vrij kunstenaar te worden.
In 1909 verhuisde hij met zijn ouders naar het dorpje De Knijpe bij Heerenveen vanwege de pensionering van zijn vader. Zij betrokken een woning aan de Schoterlandse compagnonsvaart. Jan had aan de achterzijde van dit huis een witgeschilderde kamer die uitzicht had op een lange,diepe tuin met kippenhok. Van hieruit observeerde hij de dieren, die favoriete onderwerpen waren in zijn schilderijen. Jan Mankes had het geluk een Maecenas te vinden in de persoon van de sigarenfabrikant Pauwels, met wie hij een briefwisseling onderhoudt. 
Naast het schilderen gaat Mankes zich ook bezig houden met grafiek en houtsneden.
In 1913 leert hij zijn vrouw kennen Annie Zernike. Zij is de eerste doopsgezinde vrouwelijke dominee in ons land. In 1915 treden zij in het huwelijk en gaan in Den Haag wonen, omdat Jan de zee en het strand wil schilderen. Daar blijkt dat Jan aan tuberculose lijdt en voor deze kwaal veel beter in een bosachtige omgeving kan wonen. In 1918 verhuist het paar naar Eerbeek. Daar wordt in dat jaar hun zoon Beint geboren. Helaas wordt Jan eind van 1918 zo ziek dat hij bijna altijd in bed moet liggen. Na een ziekbed van anderhalf jaar overlijdt hij slechts 30 jaar oud.
Hij laat zeker gezien zijn korte leven een groot oeuvre na, dat bestaat uit 150 schilderijen, meestal op klein formaat, een 100 tal tekeningen en ongeveer 40 bladen grafiek bestaande uit etsen en houtsneden.
Hieronder het portret van zijn vrouw Annie Zernike dat Jan Mankes heeft gemaakt.
Het schilderij hiernaast is geschilderd door de jonggestorven kunstenaar Isaac Ouwater. Hij werd in 1748 in Amsterdam geboren. 4 jaar later verhuisde het gezin naar Den Haag. We weten dat in ieder geval Isaac in 1772 weer terug was in Amsterdam. In dat jaar trouwde hij namelijk met Anna Louisa Charlotta Dorensia. Uit dit huwelijk zijn zes kinderen geboren, waarvan er overigens drie op jonge leeftijd stierven.
Isaac schilderde voornamelijk landschappen en stillevens. Hij heeft in een groot aantal plaatsen gewerkt, zoals Den Haag, Delft, Haarlem, Halfweg, Weesp en de Zuiderzeesteden Edam en Hoorn. De laatste 10 jaar van zijn leven heeft hij geen penseel meer aangeraakt. 45 jaar oud overleed Iaas in Amsterdam, waar hij op 4 maart in de Nieuwe Kerk werd begraven.
Onlangs bezocht ik in het Brabants museum in Den Bosch de tentoonstelling Meesters en Molens. Een van de tentoongestelde kunstenaars is Johannes Franciscus Hoppenbrouwers.
Deze schilder werd in 1819 geboren in Den Haag en hij bezocht daar de Academie van Beeldende Kunsten. Tevens kreeg hij ook les van Andreas Schelfhout, die hem sterk beinvloed heeft.
Hoppenbouwers schilderde vooral winter-en zomerlandschappen w.o. panoramische vergezichten. Hij werkte tussen 1842 en 1866 veel samen met Charles Rochussen.
Naast het schilderwerk paste Hoppenbrouwers ook het etsen en lithoen toe. Hij had een aantal leerlingen waaronder Louis Apol. In 1866 overleed Johannes slechts 47 jaar oud.
Dit qua dramatiek onhollands 
schilderij voorstellend een schipbreuk op de Bretonse kust is geschilderd door een Nederlander namelijk de zeer jong gestorven schilder Wijnand Nuyen.
Hij werd in 1813 geboren. Zijn vader was bakker, die echter het grote talent van zijn zoon onderkende en hem op 12 jarige leeftijd al tekenlessen liet volgen bij Andreas Schelfhout. In zijn woonplaats volgde hij bij Bart van Hove tekenlessen op de Haagse Academie. Toen hij klaar was met deze opleiding ging hij in 1913 op reis en trok samen met Antonie Waldorp door Belgie, Frankrijk en Duitsland. Opvallend was de enorme productie van Wijnand. Hij werd vooral beinvloed door de Franse romantici, en ging een veel lossere penseelvoering, fellere kleuren en dramatische onderwerpen toepassen. Zijn landschappen zijn gefantaseerd. Op de tentoonstelling Meesters en Molens hangt een schilderij van Nuyen dat een standerdmolen laat zien op een verhoging aan de oever van een rivier.Helaas overleed dit geweldige talent slechts 27 jaar oud in zijn geboorteplaats.
Het schilderij hiernaast is vervaardigd door een schilder die slechts 38 jaar is geworden en een onopvallend leven heeft geleid namelijk Dick Ket.
Vanwege het werk van zijn vader (militair apothekersassistent) moest het gezin vaak verhuizen. Dick was enig kind en hij leed aan een hartgebrek, die de oorzaak was van zijn vreemde gelaatskleur en de blauwgrijze nagels.
In 1930 verhuisde het gezin naar een woning in Bennekom dat hijzelf ontworpen had.Zijn gezondheid was zo slecht dat hij nooit naar het buitenland kon gaan, bovendien had hij te maken met een heel dominante moeder. Desondanks was hij de laatste 10 jaar van zijn leven heel produktief.
Een bijzondere band had hij met zijn vader, maar vooral met Nel Schilt aan wie hij vele brieven schreef, waaruit zijn groot gevoel voor humor blijkt. Ook laten ze zien dat hij een grote belangstelling had voor literatuur, muziek en beeldende kunst. Schilderde hij eerst in een impressionistische stijl, vanaf 1930 gaat hij meer in magisch-realistische stijl schilderen. In zijn stillevens paste hij een bepaalde vorm van kubisme, waarbij het perspectief hoog in het beeldvlak wordt geplaatst, alsof we het van bovenaf bekijken. Ket was een tragische persoonlijkheid; door zijn steeds slechter worden gezondheid, die gepaard ging met toenemende vermoeidheid, verschillende fobieen als straatvrees en vreemdelingenhaat, raakte hij geisoleerd. Gelukkig voor hem kwam er in 1940 een einde aan dit leven.
In de Serie Jongestorven kunstenaars deze keer aandacht aan de jonggestorven Franse schilder Norbert Goeneutte. Hij werd in 1854 geboren in Parijs, waar hij studeerde aan de Ecole des Beaux Arts. Maar het puur academische van de opleiding boeide hem niet en verhuisde naar Montmarte, waar hij bevriend raakte met Renoir en Marcellin Desboutin.
In 1876 hield hij zijn eerste tentoonstelling in de Parijse Salon en deed dat vervolgens ieder jaar. Naast schilderen hield Norbert zich ook bezig met graveren en etsen. Onderwerpen voor deze twee kunstuitingen waren landschappen en stadsgezichten, maar ook werkende mensen. Vanwege zijn ziekte tuberculose verhuisde de schilder in 1891 naar Auvers-sur-Oise. In dat plattelandsstadje plaatste hij zich onder behandeling van Dr.Gachet, een arts die zich in zijn vrije tijd ook bezig hield met etsen. Maar ook de gezonde lucht van het platteland mocht niet baten en in 1894, slechts 40 jaar oud, overleed Norbert.
Dit stilleven is geschilderd door de jonggestorven schilder Joris van Son. Hij werd 24 september 1623 in Antwerpen gedoopt. In 1644 werd hij lid van het Schildersgilde St.Lucas als meester.
In 1652 ging hij samenwerken met de schilder Erasmus Quellinus. Vier jaar later op 22 oktober 1656 trad hij in het huwelijk en kreeg twee jaar later een zoon, die de naam Jan Frans kreeg. Deze zoon werd ook schilder, maar woonde en werkte vooral in Engeland, waar hij een grote reputatie opbouwde als schilder van stillevens met fruit en bloemen. Overigens leek zijn werk veel op dat van zijn vader. Deze op zijn beurt onderging invloed van Daniel Seghers, maar vooral van Jan Davidsz.de Heem. Kenners zeggen dat het gebruikte licht zachter is en meer verschil vertoont tussen de verschillende voorwerpen. Een aantal werken van Joris van Son hangen in het Prado. Je vraagt je af hoe ze daar terecht zijn gekomen.
Jan Breughel maakte het bloemstilleven geliefd in Middelburg en Ambrosius ging zich daar ook in specialiseren.
In 1611 verliet Bosschaert - in 1604 getrouwd - Middelburg en vertrok naar Utrecht, waar hij verbleef van 1615 tot 1619. Zijn laatste levensjaren sleet hij in Breda. Hij stierf echter in Den Haag; hij was daar voor een kort verblijf om een bloemstilleven dat hij in opdracht van Prins Maurits had gemaakt, bij hem wilde afleveren.
Zijn zwager Balthasar van der Ast was een leerling van hem en nam zijn manier van schilderen over. De bloemen werden met een botanische precisie weergegeven en daarnaast vallen beider werken op door een uitgekiende compositie en kleurgebruik. Ook zijn zoon Ambrosius de Jonge werkte in zijn stijl.
Het schilderij hiernaast is geschilderd door Thomas Fearnley. Aan de naam zou je denken dat we te maken hebben met een Engelse schilder, maar niets is minder waar. Thomas werd 27 december 1802 het Noorse Frederikshald geboren. Zijn grootvader was afkomstig uit Yorkshire. Na aanvankelijk op de Kunstakademie van Christiania gestudeerd te hebben, vervolgde hij zijn studie vanaf 1821 in Kopenhagen. Van 1829 tot 1830 verbleef hij in Dresden, dat hierboven is afgebeeld. Van 1832 verbleef Fearnley achtereenvolgens in Italie, Zwitserland (waar hij zich bezig hield met het schilderen van glestjers), Parijs, Nederland, Londen. 16 januari 1842 overleed hij slechts 40 jaar oud in Munchen. Hij ligt begraven op een begraafplaats in Oslo. 
Als criterium voor deze serie afleveringen over kunstenaars die jongegestorven zijn hanteer ik de leeftijd van niet ouder dan 50 jaar. Ik ben me bewust dat deze leeftijd aanvechtbaar is, maar naar mijn mening is ze wel verdedigbaar.
Een van deze jonggestorven kunstenaars is de schilder Philip Wouwerman.
Deze Haarlemse schilder werd op 24 mei van het jaar 1619 in Haarlem gedoopt. Zijn vader was schilder. De twee broers van Philips beoefenden ook de schilderkunst.
Philips was een leerling van Frans Hals.Toen Philips met een katholiek meisje wilde trouwen, kreeg hij ruzie met zijn ouders en daarop besloot Philips in 1638 naar Hamburg te verhuizen.
Hij ging daar werken bij de schilder Evert Decker. In 1640 keerde Philips weer terug naar Haarlem en ging zich specialiseren in het schilderen van landschappen, genre-historiestukken, die opvielen door hun verfijnde wijze van schilderen. In deze stukken staan dikwijls paarden centraal. Hij had veel succes met deze schilderijen en er waren maar weinig tijdgenoten die zoveel geld verdienden. Hij belegde zijn geld met het kopen van een aantal huizen in Haarlem. Zo was het mogelijk dat hij na zijn vroege dood in 1658 aan zijn dochter een bruidschat kon nalaten van 20.000 gulden.
Het schilderij hiernaast is geschilderd door Albert Gerard Bilders. Deze op 9 december 1838 in Utrecht geboren kunstenaar, kreeg zijn eerste tekenlessen van zijn vader Johannes Bilders. Het gezin verhuisde naar Oosterbeek, waar in 1856 de kennismaking plaatsvond met de letterkundige Johannes Kneppelhout. Deze werd een maecenas voor Gerard en betaalde voor hem een studiereis naar Zwitserland. In 1857 vertrok Gerard naar Den Haag, waar hij aan de Akademie voor Beeldende kunst lessen kreeg van Simon van den Berg, die zich gespecialiseerd had in het schilderen van vee. Iedere zomer ging Gerard met bevriende kunstenaars als Mauve en Gabriel naar Oosterbeek om daar het landschap te schilderen.
Tweemaal werd Gerard door Kneppelhout in staat gesteld om een reis naar Zwitserland te maken nl. in 1858 en 1861. Hij kreeg er lessen van Charles Humbert, een in die tijd bekend landschapsschilder. In 1860 ging hij met zijn vader naar Brussel waar hij kennismaakte met de School van Barbizon. De werken van deze schilders maakten een grote indruk op hem. Zijn stijl van schilderen maakte hem tot voorloper van de Haagse school
Gerard hield een dagboek bij waaruit duidelijk zijn zwartgalligheid blijkt, zijn eenzaamheid en zijn weten dat hij niet oud zal worden. Als hij 23 jaar is noteert hij dat hij hoest en bloed opgeeft. Het verbaast dan ook niet dat hij 8 maart 1865, slechts 37 jaar oud overlijdt aan tuberculose.
wie aan Finse schilderskunst denkt noemt automatisch Akseli Gallen-Kallela, aan wie momenteel in het Groninger Museum een prachtige tentoonstelling is gewijd.
Maar Finland kent meer schilders en een daarvan is de vrijwel onbekende Helene Schjerfbeck, aan wie over enige tijd in Den Haag een tentoonstelling wordt gewijd. Dan kunnen we in Nederland ook met haar werk kennismaken en dat moet een grote verrassing zijn. Anders dan Akseli kwam ze niet tegemoet aan schilderkunst die was geinspireerd door nationaal romantische onderwerpen. Ze verhuisde van de hoofdstad Helsinki naar het platteland waar ze een eenkamerwoning betrok, die tegelijk ook haar atelier was.
Zij schildert hoofdzakelijk fijngevoelige landschappen, stillelevens en indringende portretten. Zij maakt een ontwikkeling door van laat 19de eeuws academisch realisme naar een zeer eigen stijl waarin de wortels van het expressionisme en abstractie te herkennen zijn. In 1917 krijgt zij haar eerste solotentoonstelling bij de kunsthandelaar Gosta Stenman in Helsinki.
Haar hele leven schildert ze zelfportretten; hoe ouder ze wordt, hoe geisoleerder ze raakt en het enige model dat ze heeft, is zichzelf. Ze laat zonder enige gene het ouder worden, het aftakelen in haar schilderijen zien. Deze latere werken zijn dan ook een onbarmhartige zelfanalyse. De laatste portretten laten een gezicht zien dat steeds uitgeholder wordt totdat er slechts een doodshoofd overblijft. In 1946 overlijdt deze kunstenares.
Af en toe zijn er gelukkig nog interessante programma's op de televisie. Tot deze uitzonderingen behoort het door de AVRO uitgezonden programma Close Up. Agelopen zondag was dit programma gewijd aan de Duitse schilder Max Beckman, die in 1937 uit zijn vaderland naar Nederland vluchtte en gedurende 10 jaar in ons land doorbracht. Aan de hand van Nicolaas Wijnberg en citaten uit door Beckman geschreven brieven krijgen we een idee hoe hij deze jaren ervaren heeft. Echt gelukkig is hij in Amsterdam niet geweest, hoewel dit voor hem geen obstakel was om niet te schilderen. Eerder het tegendeel. Hij heeft gedurende deze 10 jaar enorm veel geschilderd. Nadeel voor hem was dat Duitse schilderkunst in het Nederland van toen nauwelijks bekend was. Moderne schilderkunst stond voor Nederlanders gelijk aan Franse meesters als Picasso, Leger, Cezanne om er maar een paar te noemen.
Opvallend was dat Beckman vooral Cezanne als zijn lievelingsschilder beschouwde en een grotere tegenstelling tussen twee schilders is eigenlijk niet denkbaar. Daar waar Beckman de zwarte contouren in zijn schilderijen nodig had, liet Cezanne de figuren uit zijn kleurenpalet opstijgen. Dat laatste heeft Beckman waarschijnlijk wel gewild, maar nooit gekund. Toen Wijnberg aan de toenmalige directeur van het Stedelijk Museum Sandberg vroeg waarom er geen tentoonstelling aan Beckmann werd gewijd, gaf deze als antwoord Beckman is een vuile rot mof. Wat op zich natuurlijk niet waar was, maar waarschijnlijk kon hij het werk van deze Duitse schilder niet waarderen.
In 1947 verliet Max Beckman ons land op uitnodiging van de Universiteit van St.Louis, alwaar hem een leerstoel was aangeboden. Daarmee kwam er een eind aan een 10 jarig verblijf in ons land.
Ik vond het een interessante aflevering met zeer fraaie opnamen van het vooroorlogse Amsterdam maar ook van de schilder zelf. Helaas kunnen we we niet horen wat hij zegt. Het laat een forse man zien met een zeer karakteristieke kop. Die heeft hij vaak op zijn schilderijen afgebeeld. Een minpunt vond ik dat er zo weinig over de schilderijen zelf werd verteld.
Dat lijkt natuurlijk een generali serende opmerking, maar als we de necrologieen van kunstenaars doorlopen dan zien dat veel kunstenaars op jonge leeftijd sterven. Het beroemdste voorbeeld is Mozart. De schilder Jules Bastien-Lepage aan wie momenteel in het Museum d'Orsay eem tentoonstelling wordt gewijd stierf ook op jonge leeftijd.
Hij werd in 1848 geboren. Als kind al gaf hij blijk van zijn talent omdat hij steeds bezig was met potlood en papier.
. Gezien de gezinssituatie kon hij geen opleiding aan een kunstacademie volgen en ging werken als postbode. Maar iedereen zag in dat niet zo kon blijven en dat Jules zijn leven aan het vergooien was en dus ging hij uiteindelijk toch een studie volgen aan de Ecole des Beaux-Arts in Parijs.
In tegenstelling met tijdgenoten ontdeed hij de natuur en het platteland van alle valse schone schijn en romantiek en werd door deze visie een vernieuwend kunstenaar. Hij schilderde vooral het harde boerenleven in de Meuse in de 2de helft van de 19de eeuw. Maar naast deze schilderijen die hun inspiratie vonden op het platteland, maakte hij ook een aantal portretten van societypersonen, die treffen door hun eerlijkheid.
In 1884 stierf Jules en vijf jaar later werd een door August Rodin gemaakt beeld onthuld in het plaatsjes Damvillers, Erachter bouwde men een klein mausoleum voor de kunstenaar.
Een van de deelnemers aan de Tefaf maastricht was de Kunsthandel A.H.Bies. Deze kunsthandel is gespecialiseerd in schilderijen uit de 19de eeuw. In zijn voor deze prac htige kunstbeurs vervaardigde catalogus staan schilderijen van bekende en onbekende schilders vermeld. Een van de althans voor mij minder bekende kunstenaars is Arnold Marc Gorter. Hij werd in 1866 in Amsterdam geboren, waar hij het grootste deel van zijn leven ook woonde. Hij volgde in zijn woonplaats de Rijksnormaalschool voor tekenonderwijs en behaalde in 1888 de akte MO Tekenen.
Vervolgens ging hij studeren aan de Rijksacademie. Hij ontwikkelde zich tot een landschapsschilder met een bijzondere voorkeur voor Nederlandse motieven. Vooral de verstilde natuur, waarin iedere dynamiek ontbreekt boeide hem en bracht hij over in zijn schilderijen. Hij wist de verschillende stemmingsmomenten met grote virtuositeit weer te geven en daarmee zou je hem tot de Haagse School kunnen rekenen.
Voorstudies voor zijn schilderijen maakte hij buiten en werkte deze in zijn atelier uit. Aanvankelijk schilderde hij in naturalistische stijl, maar ging al spoedig over tot een meer impressionistische, lossere wijze van schilderen. Wat kleurgebruik week hij af van de zogenaamde Haagse School omdat hij vooral het donkergroen liet domineren.
Hij schilderde vooral landschappen met bomen, landwegen en oeverlandschappen. Opvallend is het voorkomen van een wittte schors die afsteekt tegen de omgeving en daarmee zorgt voor een natuurlijk evenwicht in zijn compositie.
In 1922 vergezelde hij Koningin Wilhelmina op een studiereis naar Noorwegen. Gedurende die reis maakte hij een aantal `Noorse` landschappen die opvallen door hun precisie en scherpte en weergegeven in een zeer heldere koloriet.
Werken van hem hangen in het Haags Gemeentemuseum en het Rijksmuseum Twente in Enschede.
| ma | di | wo | do | vr | za | zo |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
Dit is een van de bekendste en beroemdste afbeeldingen van Leda en de Zwaan. Het is een schilderij van Leonardo da Vinci en zeker voor de tijd waarin het vervaardigd is gaat er veel sensualiteit van uit. 
Laatste reacties